Mục tiêu bài học
- Học cách nói về các xu hướng thịnh hành.
- Học cách giải thích chi tiết những ưu điểm của sở thích và hoạt động của mình.
- Học cách đưa ra nhiều lý do để phản bác quan điểm của người khác.
- Học cách miêu tả một buổi hòa nhạc trực tiếp.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 流行
thịnh hành, phổ biến
VstHán Việt: lưu hànhㄌㄧㄡˊ ㄒㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 唉
ôi! chao ôi! (than thở)
PtcHán Việt: aiㄞ
Câu ví dụ (1)
- 演唱會
buổi hòa nhạc, buổi biểu diễn ca nhạc
NHán Việt: diễn xướng hộiㄧㄢˇ ㄔㄤˋ ㄏㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 塞車
kẹt xe, nghẽn (mạng)
VsHán Việt: tắc xaㄙㄞ ㄔㄜ
Câu ví dụ (1)
- 上線
đăng nhập, lên mạng
V-sepHán Việt: thượng tuyếnㄕㄤˋ ㄒㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 成功
thành công
VpHán Việt: thành côngㄔㄥˊ ㄍㄨㄥ
Câu ví dụ (1)
- 倒楣
xui xẻo, đen đủi
VsHán Việt: đảo môiㄉㄠˇ ㄇㄟˊ
Câu ví dụ (1)
- 樂團
ban nhạc, dàn nhạc
NHán Việt: nhạc đoànㄩㄝˋ ㄊㄨㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 唱
hát
VHán Việt: xướngㄔㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 興奮
hưng phấn, phấn khích
VsHán Việt: hưng phấnㄒㄧㄥ ㄈㄣˋ
Câu ví dụ (1)
- 迷
mê, say mê, cuồng
VstHán Việt: mêㄇㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 歌詞
lời bài hát
NHán Việt: ca từㄍㄜ ㄘˊ
Câu ví dụ (1)
- 難過
buồn, khó chịu
VsHán Việt: nan quáㄋㄢˊ ㄍㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 不如
không bằng, chi bằng
VstHán Việt: bất nhưㄅㄨˋ ㄖㄨˊ
Câu ví dụ (1)
- 現場
hiện trường, tại chỗ, trực tiếp
NHán Việt: hiện trườngㄒㄧㄢˋ ㄔㄤˇ
Câu ví dụ (1)
- 跳
nhảy
ViHán Việt: khiêuㄊㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 整
cả, toàn bộ
DetHán Việt: chỉnhㄓㄥˇ
Câu ví dụ (1)
- 震動
rung, rung chuyển
ViHán Việt: chấn độngㄓㄣˋ ㄉㄨㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 漫畫
truyện tranh
NHán Việt: mạn họaㄇㄢˋ ㄏㄨㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 內容
nội dung
NHán Việt: nội dungㄋㄟˋ ㄖㄨㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 色情
khiêu dâm, đồi trụy
VsHán Việt: sắc tìnhㄙㄜˋ ㄑㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 放鬆
thư giãn, thả lỏng
VstHán Việt: phóng tùngㄈㄤˋ ㄙㄨㄥ
Câu ví dụ (1)
- 心情
tâm trạng, tâm tình
NHán Việt: tâm tìnhㄒㄧㄣ ㄑㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Tên riêng
- 五月天
Ngũ Nguyệt Thiên (tên một ban nhạc rock Đài Loan)
Hán Việt: Ngũ Nguyệt Thiênㄨˇ ㄩㄝˋ ㄊㄧㄢ
Phần I · Cụm từ
- 算了
thôi bỏ đi; kệ đi!
Hán Việt: toán liễuㄙㄨㄢˋ ˙ㄌㄜ
Câu ví dụ (1)
- 受歡迎
được hoan nghênh, được yêu thích
Hán Việt: thụ hoan nghênhㄕㄡˋ ㄏㄨㄢ ㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 擠滿
chật kín, đông nghịt
Hán Việt: tễ mãnㄐㄧˇ ㄇㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 租書店
tiệm cho thuê sách
Hán Việt: tô thư điếmㄗㄨ ㄕㄨ ㄉㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 平板電腦
máy tính bảng
Hán Việt: bình bản điện nãoㄆㄧㄥˊ ㄅㄢˇ ㄉㄧㄢˋ ㄋㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 智慧型手機
điện thoại thông minh
Hán Việt: trí tuệ hình thủ cơㄓˋ ㄏㄨㄟˋ ㄒㄧㄥˊ ㄕㄡˇ ㄐㄧ
Câu ví dụ (1)
- 殺時間
giết thời gian
Hán Việt: sát thời gianㄕㄚ ㄕˊ ㄐㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 漫畫展
triển lãm truyện tranh
Hán Việt: mạn họa triểnㄇㄢˋ ㄏㄨㄚˋ ㄓㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 來不及
không kịp
Hán Việt: lai bất cậpㄌㄞˊ ㄅㄨˋ ㄐㄧˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 撞衫
đụng hàng (nhiều người vô tình mặc đồ giống nhau)
VsHán Việt: chàng samㄓㄨㄤˋ ㄕㄢ
Câu ví dụ (1)
- 它
nó, cái đó (chỉ vật)
NHán Việt: thaㄊㄚ
Câu ví dụ (1)
- 塞
nhét, nhồi
VHán Việt: tắcㄙㄞ
Câu ví dụ (1)
- 當季
đúng mùa, mùa này
NHán Việt: đương quýㄉㄤ ㄐㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 款式
kiểu dáng, mẫu mã
NHán Việt: khoản thứcㄎㄨㄢˇ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 連續劇
phim truyền hình nhiều tập
NHán Việt: liên tục kịchㄌㄧㄢˊ ㄒㄩˋ ㄐㄩˋ
Câu ví dụ (1)
- 主角
vai chính, nhân vật chính
NHán Việt: chủ giácㄓㄨˇ ㄐㄧㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 甜美
ngọt ngào, xinh xắn đáng yêu
VsHán Việt: điềm mỹㄊㄧㄢˊ ㄇㄟˇ
Câu ví dụ (1)
- 寄
gửi (qua bưu điện)
VHán Việt: kýㄐㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 居然
không ngờ, lại (trái với dự đoán)
AdvHán Việt: cư nhiênㄐㄩ ㄖㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 害
làm hại, khiến cho (ai bị ảnh hưởng xấu)
VHán Việt: hạiㄏㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 既然
đã... thì, một khi đã
ConjHán Việt: ký nhiênㄐㄧˋ ㄖㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 服裝
quần áo, trang phục
NHán Việt: phục trangㄈㄨˊ ㄓㄨㄤ
Câu ví dụ (1)
- 媒體
phương tiện truyền thông
NHán Việt: môi thểㄇㄟˊ ㄊㄧˇ
Câu ví dụ (1)
- 方式
cách thức, phương thức
NHán Việt: phương thứcㄈㄤ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 吸引
thu hút, hấp dẫn
VstHán Việt: hấp dẫnㄒㄧ ㄧㄣˇ
Câu ví dụ (1)
- 避免
tránh, tránh khỏi
VHán Việt: tị miễnㄅㄧˋ ㄇㄧㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 包包
túi xách
NHán Việt: bao baoㄅㄠ ㄅㄠ
Câu ví dụ (1)
- 商人
thương nhân, người kinh doanh
NHán Việt: thương nhânㄕㄤ ㄖㄣˊ
Câu ví dụ (1)
- 產品
sản phẩm
NHán Việt: sản phẩmㄔㄢˇ ㄆㄧㄣˇ
Câu ví dụ (1)
- 電子
điện tử
NHán Việt: điện tửㄉㄧㄢˋ ㄗˇ
Câu ví dụ (1)
- 市場
thị trường
NHán Việt: thị trườngㄕˋ ㄔㄤˇ
Câu ví dụ (1)
- 新型
kiểu mới, loại mới
Vs-attrHán Việt: tân hìnhㄒㄧㄣ ㄒㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 落伍
lạc hậu, lỗi thời
VsHán Việt: lạc ngũㄌㄨㄛˋ ㄨˇ
Câu ví dụ (1)
- 知音
tri âm, bạn tri kỷ
NHán Việt: tri âmㄓ ㄧㄣ
Câu ví dụ (1)
- 想像
tưởng tượng
VHán Việt: tưởng tượngㄒㄧㄤˇ ㄒㄧㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 喇叭褲
quần ống loe
NHán Việt: lạt bát khốㄌㄚˇ ㄅㄚ ㄎㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 印象
ấn tượng
NHán Việt: ấn tượngㄧㄣˋ ㄒㄧㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 遊戲
trò chơi
NHán Việt: du híㄧㄡˊ ㄒㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 化妝
trang điểm
V-sepHán Việt: hóa trangㄏㄨㄚˋ ㄓㄨㄤ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 一模一樣
giống y hệt, giống như đúc
Hán Việt: nhất mô nhất dạngㄧˋ ㄇㄛˊ ㄧˊ ㄧㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 淺藍色
màu xanh nhạt
Hán Việt: thiển lam sắcㄑㄧㄢˇ ㄌㄢˊ ㄙㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 脫掉
cởi ra, cởi bỏ (quần áo)
Hán Việt: thoát điệuㄊㄨㄛ ㄉㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 小題大作
chuyện bé xé ra to, làm quá lên
Hán Việt: tiểu đề đại tácㄒㄧㄠˇ ㄊㄧˊ ㄉㄚˋ ㄗㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 推出
tung ra, giới thiệu ra thị trường (sản phẩm)
Hán Việt: suy xuấtㄊㄨㄟ ㄔㄨ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại
陳敏萱Chén Mǐnxuān
你怎麼了?怎麼那麼沒精神?Nǐ zěnme le? Zěnme nàme méi jīngshén?
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
唉!氣死了!昨天我上網買五月天演唱會的票。沒想到網路塞車,我試了兩、三個鐘頭,等我上線成功,票已經賣完了。真倒楣!Āi! Qìsǐ le! Zuótiān wǒ shàngwǎng mǎi Wǔyuètiān yǎnchànghuì de piào. Méi xiǎngdào wǎnglù sāichē, wǒ shì le liǎng, sān ge zhōngtóu, děng wǒ shàngxiàn chénggōng, piào yǐjīng màiwán le. Zhēn dǎoméi!
陳敏萱Chén Mǐnxuān
你別生氣了。買不到就算了。為什麼非聽不可?Nǐ bié shēngqì le. Mǎi bú dào jiù suàn le. Wèishénme fēi tīng bùkě?
羅珊蒂Luó Shāndì
五月天是誰?什麼演唱會啊?Wǔyuètiān shì shéi? Shénme yǎnchànghuì a?
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
(拿出手機)妳聽。這就是他們的歌。五月天是華人世界最受歡迎的樂團。下個月他們的演唱會,我當然不能錯過。(Ná chū shǒujī) Nǐ tīng. Zhè jiùshì tāmen de gē. Wǔyuètiān shì Huárén shìjiè zuì shòu huānyíng de yuètuán. Xià ge yuè tāmen de yǎnchànghuì, wǒ dāngrán bù néng cuòguò.
陳敏萱Chén Mǐnxuān
我朋友去聽了他們的跨年演唱會。她說,那天體育館擠滿了人,大家都站在椅子上又唱又叫,興奮極了。Wǒ péngyǒu qù tīng le tāmen de kuànián yǎnchànghuì. Tā shuō, nàtiān tǐyùguǎn jǐmǎn le rén, dàjiā dōu zhàn zài yǐzi shàng yòu chàng yòu jiào, xīngfèn jí le.
羅珊蒂Luó Shāndì
他們很帥嗎?為什麼這麼多人迷他們?Tāmen hěn shuài ma? Wèishénme zhème duō rén mí tāmen?
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
大家喜歡他們是因為他們的歌詞不但都寫得很美,而且能說出年輕人心裡的話。高興的時候,要聽;難過的時候,更要聽。Dàjiā xǐhuān tāmen shì yīnwèi tāmen de gēcí búdàn dōu xiě de hěn měi, érqiě néng shuō chū niánqīngrén xīn lǐ de huà. Gāoxìng de shíhòu, yào tīng; nánguò de shíhòu, gèng yào tīng.
陳敏萱Chén Mǐnxuān
演唱會人那麼多,票又不好買,不如在家上網看舒服。Yǎnchànghuì rén nàme duō, piào yòu bù hǎo mǎi, bùrú zài jiā shàngwǎng kàn shūfú.
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
聽演唱會當然要去現場,大家一起唱,一起跳,整個體育館都在震動。這樣的感覺沒去過的人是不能了解的。Tīng yǎnchànghuì dāngrán yào qù xiànchǎng, dàjiā yìqǐ chàng, yìqǐ tiào, zhěng ge tǐyùguǎn dōu zài zhèndòng. Zhèyàng de gǎnjué méi qù guò de rén shì bù néng liǎojiě de.
陳敏萱Chén Mǐnxuān
聲音那麼大,吵死了。還是在家好。Shēngyīn nàme dà, chǎosǐ le. Háishì zài jiā hǎo.
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
妳整天在家不會太無聊嗎?Nǐ zhěngtiān zài jiā bú huì tài wúliáo ma?
陳敏萱Chén Mǐnxuān
怎麼會呢?有那麼多有趣的漫畫,怎麼會覺得無聊呢?Zěnme huì ne? Yǒu nàme duō yǒuqù de mànhuà, zěnme huì juéde wúliáo ne?
羅珊蒂Luó Shāndì
我媽媽說租書店的漫畫內容都太色情,不適合我們看。Wǒ māma shuō zūshū diàn de mànhuà nèiróng dōu tài sèqíng, bú shìhé wǒmen kàn.
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
現在誰去租書店啊?大家都用平板電腦跟智慧型手機上網看了。Xiànzài shéi qù zūshū diàn a? Dàjiā dōu yòng píngbǎn diànnǎo gēn zhìhuìxíng shǒujī shàngwǎng kàn le.
羅珊蒂Luó Shāndì
我媽也說她朋友的孩子因為迷漫畫,花了太多時間,影響了功課,所以她不讓我們看。Wǒ mā yě shuō tā péngyǒu de háizi yīnwèi mí mànhuà, huā le tài duō shíjiān, yǐngxiǎng le gōngkè, suǒyǐ tā bú ràng wǒmen kàn.
高橋健太Gāoqiáo Jiàntài
不會啊,好的漫畫也很多啊。看漫畫除了可以放鬆心情,還可以學到很多歷史、文化和傳統。Bú huì a, hǎo de mànhuà yě hěn duō a. Kàn mànhuà chúle kěyǐ fàngsōng xīnqíng, hái kěyǐ xuédào hěn duō lìshǐ, wénhuà hé chuántǒng.
陳敏萱Chén Mǐnxuān
沒錯。我也是看了漫畫才知道壽司是怎麼做的。Méi cuò. Wǒ yě shì kàn le mànhuà cái zhīdào shòusī shì zěnme zuò de.
羅珊蒂Luó Shāndì
看漫畫就是為了殺時間。你們想太多啦。Kàn mànhuà jiùshì wèile shā shíjiān. Nǐmen xiǎng tài duō la.
陳敏萱Chén Mǐnxuān
幾點了?這麼晚啦?我跟朋友約了去看漫畫展,他們在捷運站等我,再不走就來不及了。改天再聊吧。Jǐ diǎn le? Zhème wǎn la? Wǒ gēn péngyǒu yuē le qù kàn mànhuà zhǎn, tāmen zài jiéyùn zhàn děng wǒ, zài bù zǒu jiù láibùjí le. Gǎitiān zài liáo ba.
Đoạn đọc: Đụng hàng (撞衫)
何雅婷昨天晚上去上西班牙文課的時候,發現班上有個同學穿著一件跟她一模一樣的淺藍色外套。何雅婷馬上脫掉外套,把它塞進背包裡。她覺得怎麼會發生這種事情呢?這件外套是當季款式,她看到連續劇裡的女主角穿了這件衣服看起來很甜美,所以才特別請朋友從國外寄來的。沒想到居然撞衫,害她整個晚上心情都很不好。Hé Yǎtíng zuótiān wǎnshàng qù shàng Xībānyáwén kè de shíhòu, fāxiàn bān shàng yǒu ge tóngxué chuān zhe yí jiàn gēn tā yìmó yíyàng de qiǎn lánsè wàitào. Hé Yǎtíng mǎshàng tuōdiào wàitào, bǎ tā sāi jìn bèibāo lǐ. Tā juéde zěnme huì fāshēng zhè zhǒng shìqíng ne? Zhè jiàn wàitào shì dāngjì kuǎnshì, tā kàndào liánxùjù lǐ de nǚ zhǔjiǎo chuān le zhè jiàn yīfú kàn qǐlái hěn tiánměi, suǒyǐ cái tèbié qǐng péngyǒu cóng guówài jì lái de. Méi xiǎngdào jūrán zhuàngshān, hài tā zhěng ge wǎnshàng xīnqíng dōu hěn bù hǎo.
今天中午下了課以後,何雅婷跟陳敏萱和安德思見面的時候,談到了這件事。陳敏萱覺得不需要為了這種事不高興。既然是最流行的款式,當然會有很多人穿。服裝公司在各種媒體上用不同的方式做廣告,吸引大家去買,撞衫就很難避免。只要能穿出不同的感覺就好了。Jīntiān zhōngwǔ xià le kè yǐhòu, Hé Yǎtíng gēn Chén Mǐnxuān hé Ān Désī jiànmiàn de shíhòu, tán dào le zhè jiàn shì. Chén Mǐnxuān juéde bù xūyào wèile zhè zhǒng shì bù gāoxìng. Jìrán shì zuì liúxíng de kuǎnshì, dāngrán huì yǒu hěn duō rén chuān. Fúzhuāng gōngsī zài gè zhǒng méitǐ shàng yòng bù tóng de fāngshì zuò guǎnggào, xīyǐn dàjiā qù mǎi, zhuàngshān jiù hěn nán bìmiǎn. Zhǐyào néng chuān chū bù tóng de gǎnjué jiù hǎo le.
安德思不懂為什麼有人怕撞衫。他認為何雅婷太小題大作了。衣服、包包跟別人一樣有什麼關係。商人為了賺錢,每年都要推出新的產品,新的款式,像電子產品,如果市場上有了最新型的,自己沒有,就落伍了。如果別人有跟自己一樣的新產品,一定會說個不停,像碰到了知音。既然這樣,女人為什麼怕撞衫呢?Ān Désī bù dǒng wèishénme yǒu rén pà zhuàngshān. Tā rènwéi Hé Yǎtíng tài xiǎotí dàzuò le. Yīfú, bāobāo gēn biérén yíyàng yǒu shénme guānxi. Shāngrén wèile zhuànqián, měi nián dōu yào tuīchū xīn de chǎnpǐn, xīn de kuǎnshì, xiàng diànzǐ chǎnpǐn, rúguǒ shìchǎng shàng yǒu le zuì xīnxíng de, zìjǐ méiyǒu, jiù luòwǔ le. Rúguǒ biérén yǒu gēn zìjǐ yíyàng de xīn chǎnpǐn, yídìng huì shuō ge bù tíng, xiàng pèngdào le zhīyīn. Jìrán zhèyàng, nǚrén wèishénme pà zhuàngshān ne?
何雅婷覺得他說的沒錯,是很難想像如果自己穿著喇叭褲去上課,會給別人什麼印象。再說,如果不懂流行,不看最受歡迎的連續劇,不去最熱門的餐廳,不玩最流行的電腦遊戲,不知道現在流行化什麼樣的妝,大概就沒什麼朋友了。Hé Yǎtíng juéde tā shuō de méi cuò, shì hěn nán xiǎngxiàng rúguǒ zìjǐ chuān zhe lǎbākù qù shàngkè, huì gěi biérén shénme yìnxiàng. Zàishuō, rúguǒ bù dǒng liúxíng, bú kàn zuì shòu huānyíng de liánxùjù, bú qù zuì rèmén de cāntīng, bù wán zuì liúxíng de diànnǎo yóuxì, bù zhīdào xiànzài liúxíng huà shénme yàng de zhuāng, dàgài jiù méi shénme péngyǒu le.
Ngữ pháp
Động từ + bổ ngữ V + 滿 (đầy, chật)
Chức năng
Trong mẫu câu này, tính từ 滿 “đầy” làm bổ ngữ kết quả. Mẫu câu dùng cách nói cường điệu để chỉ có rất nhiều vật/người ở một nơi nào đó. Xem Bài 6 Quyển 1 hoặc Bài 7 Quyển 2.
- 街道的兩邊蓋滿了新的大樓。Jiēdào de liǎng biān gài mǎn le xīn de dàlóu.
- 101大樓前面擠滿了看跨年煙火的年輕人。Yī líng yī dàlóu qiánmiàn jǐ mǎn le kàn kuànián yānhuǒ de niánqīngrén.
- 客廳牆上掛滿了他去花蓮拍的照片。Kètīng qiáng shàng guà mǎn le tā qù Huālián pāi de zhàopiàn.
- 不到八點,教室裡就坐滿了學生。Bú dào bā diǎn, jiàoshì lǐ jiù zuò mǎn le xuéshēng.
- 這個袋子裡怎麼塞滿了垃圾?Zhège dàizi lǐ zěnme sāi mǎn le lèsè?
Cách dùng
Loại câu tồn tại này cho biết có một danh từ (người/vật) tồn tại ở một địa điểm.
(一)Hãy hoàn thành các đoạn hội thoại dưới đây bằng V + 滿.
A:聽說這棟宿舍大樓裡住了很多外國人,真的嗎? B:是真的,這裡面______了從各個國家來的人。
Hiện đáp án
A:來海邊,不去沙灘上玩,多可惜啊。 B:沙灘上______了曬太陽的人,太擠了。還是坐在這裡看風景舒服。
Hiện đáp án
A:展覽館門口為什麼______了人?今天有活動嗎? B:是啊,今天有電腦展。來參觀的人很多。
Hiện đáp án
A:喝完的空杯子,為什麼不放進資源回收桶去呢? B:放不進去了。______。
Hiện đáp án
A:你的背包怎麼這麼快就破了? B:我背包裡每天都______了書。破了,一點也不奇怪。
Hiện đáp án
Tiểu từ động từ 出 (xuất hiện, làm ra)
Chức năng
Khi tiểu từ 出 đi sau một động từ hành động, nó mang nghĩa một việc/vật nào đó xuất hiện, hình thành hoặc đi vào nhận thức.
- 我不好意思說出的話,他都幫我說了。Wǒ bù hǎoyìsi shuō chū de huà, tā dōu bāng wǒ shuō le.
- 一樣的衣服,他穿起來,總是能穿出跟別人完全不同的感覺。Yíyàng de yīfú, tā chuān qǐlái, zǒngshì néng chuān chū gēn biérén wánquán bù tóng de gǎnjué.
- 他用有機商店買回來的材料做出又酸又辣的泡菜。Tā yòng yǒujī shāngdiàn mǎi huílái de cáiliào zuò chū yòu suān yòu là de pàocài.
- 我寫不出這麼讓人感動的歌。Wǒ xiě bù chū zhème ràng rén gǎndòng de gē.
- 那位教授花了十年的時間才研究出這種新藥。Nà wèi jiàoshòu huā le shí nián de shíjiān cái yánjiū chū zhè zhǒng xīn yào.
Cách dùng
1. Ở Quyển 2 chúng ta đã học hai cách dùng khác của 出, khi nó là động từ chính chứ không phải tiểu từ: (1) 出 chỉ sự di chuyển trong không gian từ trong ra ngoài, làm V1 trong V1V2 (vd: 出來 “đi ra”、出去 “đi ra ngoài”). (2) 出 làm V2 trong V1V2V3 (vd: 拿出去 “mang ra ngoài”、走出去 “đi ra khỏi”、跑出來 “chạy ra phía tôi”、把書拿出房間去 “mang sách ra khỏi phòng”).
Cách dùng
2. Khi cấu tạo V1V2V3, nếu tiểu từ 出 xuất hiện cùng 把 hoặc khi tân ngữ được đưa lên đầu câu thì cần có 來, vd: 你應該把心裡的話說出來。hoặc 心裡的話,你應該說出來。“Bạn nên nói ra những điều trong lòng.” Ở các trường hợp khác, 來 có thể có hoặc không, vd: 他研究了很久,才研究出(來)新的做法。“Anh ấy nghiên cứu rất lâu mới nghĩ ra được cách làm mới.”
Cách dùng
3. Mẫu “出(來)” cũng có thể dùng ở dạng khả năng. Ví dụ:
- 你想得出辦法嗎?Nǐ xiǎng de chū bànfǎ ma?
- 我想不出來。Wǒ xiǎng bù chūlái.
Cách dùng
4. Cần chú ý sự khác nhau giữa hai tiểu từ 出 và 起 (Quyển 2, Bài 3, điểm ngữ pháp 4). 出 chỉ việc một thứ gì đó từ không có trở thành có, còn 起 chỉ việc điều từng biết nay quay trở lại trong ý thức hoặc nhận thức. So sánh các ví dụ dưới đây:
- 我想了很久才想出一個辦法來。Wǒ xiǎng le hěn jiǔ cái xiǎng chū yí ge bànfǎ lái.
- 他說過一個不錯的辦法,我差一點忘了。幸虧現在想起來了。Tā shuō guò yí ge búcuò de bànfǎ, wǒ chàyìdiǎn wàng le. Xìngkuī xiànzài xiǎng qǐlái le.
(二)Hãy trả lời các câu hỏi sau bằng V 出(來). Chú ý sự khác nhau giữa dạng khả năng và dạng thực tế.
A:這次考試,你的成績怎麼這麼不理想?(寫) B:考試的時候我頭痛,很多我都念過,可是我______。
Hiện đáp án
A:告訴我,是誰讓你不開心的?(說) B:我不想說。我怕______有人會不高興。
Hiện đáp án
A:你那麼喜歡連續劇女主角穿的外套,我們就上網訂,再請我朋友從國外帶回來啊。(想) B:這麼好的辦法,你是怎麼______的?
Hiện đáp án
A:這是我媽做的素餃子,請你嚐嚐。(包) B:真沒想到沒有肉,也______這麼好吃的餃子。
Hiện đáp án
A:壽司很好吃,可是有一點貴。我去學做壽司,改天自己做,你覺得怎麼樣?(做) B:做壽司看起來容易,但是要______好吃的壽司比你想像的要難得多。
Hiện đáp án
不如 (không bằng)
Chức năng
Động từ trạng thái có tân ngữ 不如 đưa ra sự so sánh giữa hai đối tượng. Danh từ thứ nhất kém hơn, hoặc ít đáng mong muốn hơn danh từ thứ hai.
- 這件衣服的品質不如那件的好。Zhè jiàn yīfú de pǐnzhí bùrú nà jiàn de hǎo.
- 這家火鍋店的海鮮不如那家的新鮮。Zhè jiā huǒguō diàn de hǎixiān bùrú nà jiā de xīnxiān.
- 搭捷運得轉兩趟車,不如坐公車方便。Dā jiéyùn děi zhuǎn liǎng tàng chē, bùrú zuò gōngchē fāngbiàn.
- 考試以前才熬夜念書,不如平常就做好準備。Kǎoshì yǐqián cái áoyè niànshū, bùrú píngcháng jiù zuò hǎo zhǔnbèi.
- 太陽這麼大,躺在沙灘上,不如回房間看電視舒服。Tàiyáng zhème dà, tǎng zài shātān shàng, bùrú huí fángjiān kàn diànshì shūfú.
Cách dùng
1. Tính từ ở cuối câu có 不如 phải biểu thị một đặc tính tốt, đáng mong muốn. Ví dụ, không thể nói *這支手機不如那支手機舊。
Cách dùng
2. Nếu ngữ cảnh của câu đã rõ thì tính từ ở cuối câu có thể lược bỏ. Ví dụ:
- 我的手機壞了。你知道哪裡可以修理嗎?Wǒ de shǒujī huài le. Nǐ zhīdào nǎlǐ kěyǐ xiūlǐ ma?
- 你的手機已經那麼舊了。修理不如買一支新的(好)。Nǐ de shǒujī yǐjīng nàme jiù le. Xiūlǐ bùrú mǎi yì zhī xīn de (hǎo).
Cách dùng
3. 不如 và 沒有…那麼… tương tự nhau nhưng có điểm khác: (1) 不如 thường dùng trong văn viết. 沒有…那麼… mang tính khẩu ngữ hơn. (2) Tính từ ở cuối câu dùng 不如 có thể lược bỏ, còn với 沒有…那麼… thì không. Ví dụ: 坐巴士不如坐高鐵(快)“Đi tàu cao tốc nhanh hơn đi xe buýt”; nhưng không thể nói *坐巴士沒有坐高鐵那麼。
(三)Hãy trả lời các câu hỏi sau bằng cách so sánh với 不如.
A:夏天到了,天氣又濕又熱。你想我買除濕機好還是買冷氣機好? B:______。
Hiện đáp án
A:我的手機最近不知道為什麼總是收不到訊號。我想拿去門市修理。 B:你那支手機已經用了四年了,______。
Hiện đáp án
A:你原來念的會計系很熱門,以後應該會有不錯的發展。為什麼要轉系呢? B:我對會計一點興趣也沒有,______。
Hiện đáp án
A:這條魚很新鮮,炸一炸味道一定好得不得了。 B:炸的魚比較不健康,______。
Hiện đáp án
A:我父母考慮搬到鄉下住,可是我有一點擔心。 B:對年紀大的人來說,______。
Hiện đáp án
Điều kiện khẩn cấp với 再不…就…了
Chức năng
Mẫu câu này nêu một điều kiện trước, nếu điều kiện đó không được đáp ứng thì sẽ có hậu quả không mong muốn. Trong một số ngữ cảnh có thể lược 就 và 了.
- 已經四個月沒下雨了。再不下雨,我們就沒水喝了。Yǐjīng sì ge yuè méi xià yǔ le. Zài bú xià yǔ, wǒmen jiù méi shuǐ hē le.
- 天氣這麼潮濕,再不買除濕機,衣服就要發霉了。Tiānqì zhème cháoshī, zài bù mǎi chúshījī, yīfú jiù yào fāméi le.
- 五月天演唱會很熱門。今天再不訂票,就訂不到了。Wǔyuètiān yǎnchànghuì hěn rèmén. Jīntiān zài bú dìng piào, jiù dìng bú dào le.
- 上次考試我只有60分。再不用功,恐怕會被當。Shàngcì kǎoshì wǒ zhǐ yǒu liùshí fēn. Zài bù yònggōng, kǒngpà huì bèi dàng.
- 發生什麼事了?你快說。你再不說清楚,我就要生氣了。Fāshēng shénme shì le? Nǐ kuài shuō. Nǐ zài bù shuō qīngchu, wǒ jiù yào shēngqì le.
Cách dùng
Trong vế sau thường dùng các từ như 就, 會, 要; đồng thời trước mẫu câu này cũng thường có liên từ như 如果 hoặc 要是, ví dụ:
- 他已經發燒好幾天了。要是再不去看醫生、吃藥,恐怕會越來越嚴重。Tā yǐjīng fāshāo hǎo jǐ tiān le. Yàoshi zài bú qù kàn yīshēng, chī yào, kǒngpà huì yuè lái yuè yánzhòng.
- 知道這些傳統風俗的人已經越來越少了。如果我們再不重視,恐怕以後就沒有人能懂了。Zhīdào zhèxiē chuántǒng fēngsú de rén yǐjīng yuè lái yuè shǎo le. Rúguǒ wǒmen zài bú zhòngshì, kǒngpà yǐhòu jiù méiyǒu rén néng dǒng le.
(四)Hãy hoàn thành các vế 再不 dưới đây.
麵包在桌上放了兩天了。再不______。
Hiện đáp án
他約了我八點見面。現在已經快八點半了。他再不______。
Hiện đáp án
這個月你已經花了兩萬多塊了。再不______。
Hiện đáp án
已經十點多了。功課那麼多,你再不______。
Hiện đáp án
你看起來很累。快躺下來休息。你再不______。
Hiện đáp án
Tiểu từ động từ 掉 (tách khỏi, mất đi)
Chức năng
Tiểu từ 掉 biểu thị một danh từ bị loại bỏ, tách khỏi chỗ vốn có. Nghĩa cụ thể do động từ chính quyết định.
- 廚房裡的垃圾,我拿出去丟掉了。Chúfáng lǐ de lèsè, wǒ ná chūqù diūdiào le.
- 誰把我的咖啡喝掉了?Shéi bǎ wǒ de kāfēi hēdiào le?
- 他每次一走進房間,就把鞋子踢掉。Tā měi cì yì zǒu jìn fángjiān, jiù bǎ xiézi tīdiào.
- 桌子上的茶,我還沒喝呢,他怎麼拿去倒掉了?Zhuōzi shàng de chá, wǒ hái méi hē ne, tā zěnme ná qù dàodiào le?
- 他上個月把舊車賣掉,買了新車。Tā shàng ge yuè bǎ jiù chē màidiào, mǎi le xīn chē.
Cách dùng
1. “V + 掉” cũng có thể dùng ở dạng khả năng, tức V + 得 + 掉; V + 不 + 掉. Ví dụ: 衣服上的咖啡洗得掉嗎?“Vết cà phê trên quần áo giặt có sạch không?”
Cách dùng
2. Vì 掉 biểu thị “tách khỏi”, nên chỉ những động từ hành động có thể “loại bỏ” cái gì đó mới dùng được với 掉. Các động từ dùng được có hướng “ra ngoài”, vd: 丟、脫、忘、賣… Hầu hết các động từ biểu thị việc nhận được thứ gì thì không dùng được. Ví dụ, *他把車買掉 là câu không đúng.
Cách dùng
3. Nếu động từ dùng trong mẫu này là động từ hành động có tân ngữ theo hướng ra ngoài, như 喝、吃、忘、賣、脫、倒 (xem giải thích về 把 ở Quyển 1, Bài 15, điểm ngữ pháp 2), thì 掉 thường được lược bỏ. Ví dụ: cả 他上個月把機車賣掉了。lẫn 他上個月把機車賣了。đều là câu đúng. “Tháng trước anh ấy đã bán xe máy.”
Cách dùng
4. Nghĩa của hai tiểu từ 掉 và 走 có phần trùng nhau. Cả hai đều cho thấy một “vật” bị tách ra khỏi “chủ thể chính” bằng cách nào đó. Khi dùng 掉, người thực hiện không đi cùng vật khi nó rời khỏi chủ thể chính. Còn dùng 走 thì người thực hiện rời đi cùng với vật. Ví dụ: 他離開的時候,不小心把我的悠遊卡帶走了。“Lúc đi, anh ấy vô ý mang theo thẻ EasyCard của tôi.” Nhưng *他離開的時候,不小心把我的悠遊卡帶掉了。là câu không đúng.
(五)Hãy hoàn thành các đoạn hội thoại sau bằng các lựa chọn V + 掉 cho sẵn dưới đây.
Từ cho sẵn:踢掉脫掉拿掉跑掉丟掉倒掉弄掉賣掉放掉當掉吃掉
A:安德思今天怎麼這麼用功?我從來沒看過他熬夜念書。 B:他上次考試成績很不理想,讓他覺得壓力很大,擔心被______。
Hiện đáp án
A:我從來沒放過天燈,不知道怎麼做才對。 B:別擔心,等一下我說「放」,你就______。
Hiện đáp án
A:門口這個袋子裡裝的是什麼東西?為什麼放在這裡? B:那是垃圾,先放在那裡,等一下我出去的時候再順便______。
Hiện đáp án
A:王先生是做什麼的?他的工作好像很輕鬆。 B:他原來是一家公司的老闆,後來把公司______,開始到處旅行。生活快樂得不得了。
Hiện đáp án
A:你衣服上紅紅的是什麼? B:我也不知道。你幫我______吧。
Hiện đáp án
A:我買回來的牛肉麵怎麼不見了? B:我剛剛還看見。不知道是被誰______的。
Hiện đáp án
居然 (không ngờ, lại)
Chức năng
Phó từ 居然 biểu thị sự ngạc nhiên của người nói trước việc điều gì đó lại xảy ra như vậy. Hãy so sánh cặp câu dưới đây.
- 今天氣溫只有十度,可是羅珊蒂沒穿外套。Jīntiān qìwēn zhǐ yǒu shí dù, kěshì Luó Shāndì méi chuān wàitào.
(Một câu trần thuật đơn giản, đúng sự thật.)
- 今天氣溫只有十度,可是羅珊蒂居然沒穿外套。Jīntiān qìwēn zhǐ yǒu shí dù, kěshì Luó Shāndì jūrán méi chuān wàitào.
(Một ngoại lệ bất ngờ so với lẽ thường.)
- 他是韓國人,居然不吃辣。Tā shì Hánguó rén, jūrán bù chī là.
- 語言中心主任約他今天早上面談,他居然忘了。Yǔyán zhōngxīn zhǔrèn yuē tā jīntiān zǎoshang miàntán, tā jūrán wàng le.
- 我們看電影的時候,大家都感動得哭(kū, cry)了,只有他居然睡著了。Wǒmen kàn diànyǐng de shíhòu, dàjiā dōu gǎndòng de kū le, zhǐyǒu tā jūrán shuìzháo le.
- 安德思收到帳單的時候才發現,吃到飽居然只是網路,不包括打電話。Ān Désī shōudào zhàngdān de shíhòu cái fāxiàn, chī dào bǎo jūrán zhǐshì wǎnglù, bù bāokuò dǎ diànhuà.
- 他好不容易才找到一件品質不錯、價錢合適的外套,居然不買了。Tā hǎo bù róngyì cái zhǎodào yí jiàn pǐnzhí bú cuò, jiàqián héshì de wàitào, jūrán bù mǎi le.
Cách dùng
1. 居然 là phó từ, thường đặt sau chủ ngữ và trước động từ.
Cách dùng
2. 居然 thường xuất hiện cùng 沒想到. Nhấn mạnh bằng cách lặp ý là cách làm phổ biến trong tiếng Trung. Ví dụ:
- 今天天氣這麼冷,沒想到羅珊蒂居然沒穿外套。Jīntiān tiānqì zhème lěng, méi xiǎngdào Luó Shāndì jūrán méi chuān wàitào.
(六)Hãy thêm 居然 vào chỗ thích hợp trong các câu sau để tăng thêm yếu tố bất ngờ.
公車路線那麼複雜,他第一次搭,沒迷路。
Hiện đáp án
我原來以為談茶文化很無聊,沒想到這麼有趣。
Hiện đáp án
台灣人的婚禮上,新娘要換三次禮服。
Hiện đáp án
大家都羨慕他念熱門科系,沒想到他覺得很痛苦。
Hiện đáp án
我來台北以後才知道,有的書店是二十四小時營業的。
Hiện đáp án
(七)Hãy hoàn thành các câu sau bằng 居然.
他平常對穿衣服並不講究,沒想到______。
Hiện đáp án
這麼熱的天,他居然______。
Hiện đáp án
這麼有名的餐廳,居然______。
Hiện đáp án
最好的朋友結婚,______。
Hiện đáp án
我以為羊毛外套很貴,沒想到______。
Hiện đáp án
Nhượng bộ với 既然…(就)… (đã… thì…)
Chức năng
Mẫu câu này cho thấy người nói chấp nhận hoàn cảnh hiện có và đưa ra kế hoạch tiếp theo của mình.
- 既然天氣這麼不穩定,我們就別去海邊了吧。Jìrán tiānqì zhème bù wěndìng, wǒmen jiù bié qù hǎibiān le ba.
- 既然網路塞車,那就先去運動,晚一點再上網。Jìrán wǎnglù sāichē, nà jiù xiān qù yùndòng, wǎn yìdiǎn zài shàngwǎng.
- 既然刷Visa卡可以再打九五折,當然要刷Visa卡。Jìrán shuā Visa kǎ kěyǐ zài dǎ jiǔ wǔ zhé, dāngrán yào shuā Visa kǎ.
- 既然吃素對保護地球環境有幫助,以後我們就常吃素食。Jìrán chīsù duì bǎohù dìqiú huánjìng yǒu bāngzhù, yǐhòu wǒmen jiù cháng chī sùshí.
- 既然你整天都會待在這裡,我就先去一趟銀行,再回來找你。Jìrán nǐ zhěngtiān dōu huì dāi zài zhèlǐ, wǒ jiù xiān qù yí tàng yínháng, zài huílái zhǎo nǐ.
Cách dùng
Giống như mọi liên từ, 既然 có thể đặt trước hoặc sau chủ ngữ. Ví dụ:
- 既然你不去,我就不去了。Jìrán nǐ bú qù, wǒ jiù bú qù le.
- 你既然不去,我就不去了。Nǐ jìrán bú qù, wǒ jiù bú qù le.
(八)Hãy hoàn thành các đoạn hội thoại sau bằng 既然…,(就)…, thể hiện kế hoạch tiếp theo.
A:網路上說,這家商店沒有招牌,恐怕不好找。 B:既然______。
Hiện đáp án
A:朋友告訴我,有一所(suǒ, measure for locations)高中在找中文老師。我想去試試。 B:既然______。
Hiện đáp án
顧客:這兩個款式我都喜歡,真的很難決定。 店員:既然______。
Hiện đáp án
A:我覺得選科系的時候,一定得考慮到將來的發展。 B:既然這樣,______。
Hiện đáp án
A:老闆說國外的分公司有一個機會,問我想不想去。我很想試試,可是,我的家人怎麼辦? B:既然______。
Hiện đáp án
V + 個不停 (cứ… mãi không dứt)
Chức năng
Mẫu câu này nhấn mạnh một sự việc diễn ra liên tục không ngừng, khiến người nói khó chịu.
- 雨下個不停,真不知道什麼時候天氣才會變好。Yǔ xià ge bù tíng, zhēn bù zhīdào shénme shíhòu tiānqì cái huì biàn hǎo.
- 什麼事讓你這麼生氣,罵個不停?Shénme shì ràng nǐ zhème shēngqì, mà ge bù tíng?
- 她一走進百貨公司就買個不停,連跟我說話的時間都沒有。Tā yì zǒu jìn bǎihuò gōngsī jiù mǎi ge bù tíng, lián gēn wǒ shuōhuà de shíjiān dōu méiyǒu.
- 我感冒了,鼻水流個不停,真討厭。Wǒ gǎnmào le, bíshuǐ liú ge bù tíng, zhēn tǎoyàn.
- 你不是已經吃過晚飯了嗎?怎麼一看到蛋糕,還是吃個不停?Nǐ bú shì yǐjīng chī guò wǎnfàn le ma? Zěnme yí kàndào dàngāo, háishì chī ge bù tíng?
Cách dùng
1. Mẫu này chỉ dùng với động từ hành động có thể kéo dài một lúc. Tính từ trạng thái (Vs) và động từ quá trình (Vp) không dùng được. Hai câu sau là câu sai: *他高興個不停。 hoặc *這件事結束個不停。
Cách dùng
2. Trong mẫu này, 個 không phải là lượng từ như thường lệ mà là một “dấu hiệu sự việc”.
(九)Hãy hoàn thành các câu sau, thể hiện một hành động liên tục không ngừng bằng V 個不停.
火鍋很好吃嗎?他怎麼一坐下來就______?
Hiện đáp án
我知道他很熱心,想給我介紹台灣的風俗習慣,可是他每次一說起話來,就______,有時候讓我很受不了。
Hiện đáp án
他低著頭在寫什麼,______?他打算把我說的話都寫下來嗎?
Hiện đáp án
他們兩個______,都不跟我說話。
Hiện đáp án
她又在唱歌了!整天______,吵死了。
Hiện đáp án
Ghi chú
Từ mượn tiếng Nhật trong tiếng Trung
Bạn có ăn nhiều 便當 (biàndāng, cơm hộp) như nhiều người Đài Loan không? Hộp cơm trưa hôm nay của bạn có phải do một 歐巴桑 (ōubāsāng, phụ nữ trung niên) làm trong tiệm cơm hộp không? Hay bạn mua ở cửa hàng tiện lợi từ một cô thu ngân siêu 萌 (méng, dễ thương)? Nếu bạn thường xuyên ghé cửa hàng tiện lợi thì chắc chắn bạn biết hiện nay loại 便當 nào 人氣 (rénqì, được ưa chuộng) nhất và cửa hàng tiện lợi nào có 便當 蠻 經濟 (jīngjì, tiết kiệm, tức rẻ nhất) nhất.
Tuy nhiên, có thể bạn chưa biết rằng các từ viết bằng chữ Hán nêu trên đều được vay mượn vào tiếng Quan Thoại Đài Loan từ tiếng Nhật trong ba thời kỳ lớn: thời nhà Thanh, thời Đài Loan là thuộc địa của Nhật Bản, và từ thập niên 1990 đến nay. Cùng với quá trình Tây hóa Trung Quốc dưới thời nhà Thanh, những từ như 經濟 và 教授 đã đi vào vốn từ vựng. Chúng đã trở thành một phần của ngôn ngữ đến mức nhiều người bản ngữ tiếng Trung thậm chí không nhận ra đó là từ vay mượn.
便當 (hộp cơm) và 歐巴桑 (phụ nữ trung niên) lần đầu được vay mượn vào tiếng Đài Loan khi Nhật Bản cai trị Đài Loan, sau đó mới được phiên âm sang Quan Thoại. 便當 bắt nguồn từ tiếng Nhật 弁当 (べんとう, cách đọc tiếng Nhật: bento). 歐巴桑 (おばさん, cách đọc tiếng Nhật: obasan) cũng được dùng ở Đài Loan, nhưng chỉ phụ nữ trung niên nói chung, khác với nghĩa gốc là 伯母 và 嬸嬸 (bómǔ và shěnshen, bác gái, thím). Hầu hết các từ tiếng Nhật được vay mượn vào tiếng Đài Loan trong thời thuộc địa đều đi vào ngôn ngữ bằng đường truyền miệng và mãi về sau mới được phiên âm.
Từ thập niên 1990, do ảnh hưởng của văn hóa đại chúng Nhật Bản, trong đó có chương trình truyền hình và manga, phần lớn các từ vay mượn ở dạng chữ kanji nhưng được đọc theo âm Quan Thoại, như 達人 (dárén, cao thủ, chuyên gia) hoặc 萌 (méng, dễ thương). Những từ mới này khiến ngôn ngữ thêm phần lạ tai và dí dỏm. Thú vị là sau khi được vay mượn vào tiếng Quan Thoại ở Đài Loan, các từ này thường phát sinh nghĩa mới hoặc chuyển sang từ loại khác. Lấy từ 元氣 (yuánqì) trong câu tiếng Nhật お元気ですか。(đại ý: Bạn khỏe không?) làm ví dụ. Ở Đài Loan, bạn có thể thấy các cửa hàng treo biển bán “元氣早餐” (đại ý: bữa sáng tràn năng lượng) và người ta còn nói “他今天很有元氣” (Hôm nay anh ấy rất có 元氣, tức đầy sức sống).
Chú thích ảnh: Một tiệm 便當. 《Kinh tế Nhật báo》Trần Trí Phú/chụp. / 便當 (cơm hộp) được vay mượn từ tiếng Nhật. 《Liên hợp báo》Hầu Vĩnh Toàn chụp. / 達人 (cao thủ) được vay mượn từ tiếng Nhật. / 元氣 (sức sống) được vay mượn từ tiếng Nhật. / 人氣 (được ưa chuộng) được vay mượn từ tiếng Nhật. / 萌 (dễ thương) được vay mượn từ tiếng Nhật. 《Liên hợp báo》/cung cấp