VIEN

Bảng Pinyin

Bảng pinyin tương tác: chọn thanh điệu, nghe phát âm và xem chữ ví dụ cho từng âm tiết tiếng Trung.

aoeiuüaieiaoouanenangengongeriaieiaoiuianiniangingionguauouaiuiuanunuanguengüeüanün
b
p
m
f
d
t
n
l
g
k
h
j
q
x
zh
ch
sh
r
z
c
s

Mẹo phát âm

  • jj — như 'ch' nhẹ, lưỡi áp vòm, KHÔNG bật hơi.
  • qq — giống j nhưng bật hơi mạnh.
  • xx — như 'x' nhưng lưỡi nâng gần vòm, rít nhẹ.
  • zhzh — uốn (cong) lưỡi rồi đọc 'tr', không bật hơi.
  • chch — như zh nhưng bật hơi.
  • shsh — uốn lưỡi, đọc 's' rít.
  • rr — uốn lưỡi, gần 'r' tiếng Anh, hơi rung.
  • zz — như 'ts', không bật hơi.
  • cc — như z nhưng bật hơi mạnh.
  • ss — âm 's' thường.
  • üü — tròn môi như 'u' nhưng đọc 'i' (giống 'uy').
  • ee — âm 'ơ' phát từ cổ họng (không phải 'e' tiếng Việt).
  • erer — 'ơ' kèm uốn lưỡi.

Phân biệt zh–z / ch–c / sh–s

Người học thường khó phân biệt zh–z, ch–c, sh–s vì các âm gần giống nhau, chỉ khác ở cách đặt lưỡi và cách bật hơi.

Nhóm zh – ch – sh Âm cuộn lưỡi (卷舌音)

Khi phát âm, đầu lưỡi cong lên và tiếp xúc với phần trước của vòm cứng để cản trở luồng khí thoát ra.

Khẩu hình phát âm zh, ch, sh
  • zhÂm đầu lưỡi quặt, tắc xát, không bật hơi. Đầu lưỡi cong lên chạm ngạc cứng, luồng hơi ma sát bật ra ngoài, dây thanh không rung.
  • chVị trí phát âm giống zh nhưng cần bật hơi mạnh ra ngoài.
  • shÂm đầu lưỡi quặt, xát. Đầu lưỡi cong lên tiếp cận ngạc cứng, luồng hơi ma sát qua khe hẹp ra ngoài, dây thanh không rung.

Nhóm z – c – s Âm phẳng lưỡi (平舌音)

Khi phát âm, đầu lưỡi chạm nhẹ vào chân răng trên làm tắc luồng khí trong khoang miệng, vòm miệng nâng lên ngăn luồng khí thoát qua mũi.

Khẩu hình phát âm z, c, s
  • zÂm đầu lưỡi trước, tắc xát, không bật hơi. Đầu lưỡi chạm nhẹ chân răng trên rồi lùi nhẹ, tạo khe hẹp để luồng khí ma sát thành âm.
  • cĐiểm đặt lưỡi và cách phát âm giống z nhưng luồng khí bật ra mạnh hơn nhiều.
  • sÂm đầu lưỡi trước, âm xát, không bật hơi. Đầu lưỡi tiến gần chân răng trên tạo khe hẹp, luồng khí ma sát thoát ra ngoài.
ÂmLưỡiBật hơi
zh↗ Cong✕
ch↗ Cong✓
sh↗ Cong✕
z→ Thẳng✕
c→ Thẳng✓
s→ Thẳng✕

Gợi ý luyện tập

  • Luyện từng cặp zh–z / ch–c / sh–s trước gương để quan sát độ cong của lưỡi: zh–ch–sh cần uốn lưỡi cong lên, z–c–s giữ lưỡi thẳng.
  • Với âm bật hơi ch và c, đặt một tờ giấy nhỏ trước miệng khi luyện: giấy rung mạnh là bật hơi đúng.
  • Nghe mẫu âm trên bảng pinyin, kết hợp shadowing (nghe và đọc đuổi) theo video người bản xứ để quen thanh âm chuẩn.
  • Đọc to – ghi âm – nghe lại hằng ngày để tự điều chỉnh khẩu hình và cách bật hơi của từng âm.