Mục tiêu bài học

  • Học cách dùng từ chỉ thời gian để mô tả sự việc.
  • Học cách bàn về kế hoạch du lịch với bạn bè.
  • Học cách nói về các tình huống giả định.
  • Học cách đưa ra gợi ý về các hoạt động giải trí.

Từ vựng

Phần I · Từ vựng

  • 星期
    xīngqí

    tuần, tuần lễ (星期 + số: thứ…)

    NHán Việt: tinh kỳㄒㄧㄥ ㄑㄧˊ

    Câu ví dụ (1)
  • 回國
    huíguó

    về nước

    V-sepHán Việt: hồi quốcㄏㄨㄟˊ ㄍㄨㄛˊ

    Câu ví dụ (1)
  • 打算
    dǎsuàn

    định, dự định

    VauxHán Việt: đả toánㄉㄚˇ ㄙㄨㄢˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 電視
    diànshì

    tivi, truyền hình

    NHán Việt: điện thịㄉㄧㄢˋ ㄕˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 影片
    yǐngpiàn

    phim, đoạn phim

    NHán Việt: ảnh phiếnㄧㄥˇ ㄆㄧㄢˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 旅行
    lǚxíng

    du lịch, đi du lịch

    ViHán Việt: lữ hànhㄌㄩˇ ㄒㄧㄥˊ

    Câu ví dụ (1)
  • 功課
    gōngkè

    bài tập (về nhà)

    NHán Việt: công khóaㄍㄨㄥ ㄎㄜˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 出去
    chūqù

    đi ra ngoài

    ViHán Việt: xuất khứㄔㄨ ㄑㄩˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 大概
    dàgài

    khoảng, chừng, có lẽ

    AdvHán Việt: đại kháiㄉㄚˋ ㄍㄞˋ

    Câu ví dụ (1)

Phần I · Cụm từ

  • 放假
    fàngjià

    được nghỉ (lễ, phép)

    Hán Việt: phóng giảㄈㄤˋ ㄐㄧㄚˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 下個星期
    xià ge xīngqí

    tuần sau

    Hán Việt: hạ cá tinh kỳㄒㄧㄚˋ ˙ㄍㄜ ㄒㄧㄥ ㄑㄧˊ

    Câu ví dụ (1)
  • 有時候
    yǒu shíhòu

    có lúc, đôi khi

    Hán Việt: hữu thời hậuㄧㄡˇ ㄕˊ ㄏㄡˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 多久
    duō jiǔ

    bao lâu

    Hán Việt: đa cửuㄉㄨㄛ ㄐㄧㄡˇ

    Câu ví dụ (1)

Phần I · Tên riêng

  • 臺東
    Táidōng

    Đài Đông, một trong những thành phố lớn ở bờ biển đông nam Đài Loan

    Hán Việt: Đài Đôngㄊㄞˊ ㄉㄨㄥ

Phần II · Từ vựng

  • 女
    nǚ

    nữ, (người) con gái (女 + danh từ)

    NHán Việt: nữㄋㄩˇ

    Câu ví dụ (1)
  • 月
    yuè

    tháng (số + 月: tháng mấy trong năm)

    NHán Việt: nguyệtㄩㄝˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 號
    hào

    ngày (số + 號: ngày mấy trong tháng)

    NHán Việt: hiệuㄏㄠˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 帶
    dài

    dẫn, đưa (ai đi đâu)

    VHán Việt: đớiㄉㄞˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 她
    tā

    cô ấy, chị ấy

    NHán Việt: thaㄊㄚ

    Câu ví dụ (1)
  • 還
    hái

    vẫn, còn; ngoài ra còn

    AdvHán Việt: hoànㄏㄞˊ

    Câu ví dụ (1)
  • 建議
    jiànyì

    gợi ý, đề nghị

    NHán Việt: kiến nghịㄐㄧㄢˋ ㄧˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 夜市
    yèshì

    chợ đêm

    NHán Việt: dạ thịㄧㄝˋ ㄕˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 應該
    yīnggāi

    nên

    VauxHán Việt: ưng caiㄧㄥ ㄍㄞ

    Câu ví dụ (1)
  • 逛
    guàng

    đi dạo, dạo xem

    VHán Việt: cuốngㄍㄨㄤˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 特別
    tèbié

    đặc biệt

    VsHán Việt: đặc biệtㄊㄜˋ ㄅㄧㄝˊ

    Câu ví dụ (1)
  • 茶館
    cháguǎn

    quán trà

    NHán Việt: trà quánㄔㄚˊ ㄍㄨㄢˇ

    Câu ví dụ (1)
  • 決定
    juédìng

    quyết định

    VpHán Việt: quyết địnhㄐㄩㄝˊ ㄉㄧㄥˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 要是
    yàoshì

    nếu

    ConjHán Việt: yếu thịㄧㄠˋ ㄕˋ

    Câu ví dụ (1)
  • 就
    jiù

    thì (liền)

    AdvHán Việt: tựuㄐㄧㄡˋ

    Câu ví dụ (1)

Phần II · Tên riêng

  • 貓空
    Māokōng

    Miêu Không (Maokong), một địa điểm nhất định phải đến ở Đài Bắc để thưởng trà ngon và ngắm cảnh

    Hán Việt: Miêu Khôngㄇㄠ ㄎㄨㄥ

Hội thoại

Hội thoại 1

  1. 安同Āntóng

    田中,下個星期我們放五天的假,你要回國嗎?Tiánzhōng, xià ge xīngqí wǒmen fàng wǔ tiān de jià, nǐ yào huíguó ma?

  2. 田中Tiánzhōng

    不,我打算在家看電視、影片學中文,你呢?Bù, wǒ dǎsuàn zài jiā kàn diànshì, yǐngpiàn xué Zhōngwén, nǐ ne?

  3. 安同Āntóng

    我想跟朋友去玩。Wǒ xiǎng gēn péngyǒu qù wán.

  4. 田中Tiánzhōng

    不錯啊。去什麼地方?Búcuò a. Qù shénme dìfāng?

  5. 安同Āntóng

    臺東。聽說那裡的風景非常漂亮。Táidōng. Tīngshuō nàlǐ de fēngjǐng fēicháng piàoliàng.

  6. 田中Tiánzhōng

    我也聽說。放假的時候,你常去旅行嗎?Wǒ yě tīngshuō. Fàngjià de shíhòu, nǐ cháng qù lǚxíng ma?

  7. 安同Āntóng

    不一定。有時候在家寫功課,有時候出去玩。Bù yídìng, yǒu shíhòu zài jiā xiě gōngkè, yǒu shíhòu chūqù wán.

  8. 田中Tiánzhōng

    你們什麼時候去臺東?Nǐmen shénme shíhòu qù Táidōng?

  9. 安同Āntóng

    這個星期六下午去。Zhè ge xīngqíliù xiàwǔ qù.

  10. 田中Tiánzhōng

    去玩多久?Qù wán duō jiǔ?

  11. 安同Āntóng

    大概玩四、五天。Dàgài wán sì, wǔ tiān.

Hội thoại 2

  1. 田中Tiánzhōng

    我女朋友九月三十號要來臺灣看我。Wǒ nǚ péngyǒu jiǔyuè sānshíhào yào lái Táiwān kàn wǒ.

  2. 明華Mínghuá

    你想帶她去哪裡玩?Nǐ xiǎng dài tā qù nǎlǐ wán?

  3. 田中Tiánzhōng

    還不知道。你有什麼建議?Hái bù zhīdào. Nǐ yǒu shénme jiànyì?

  4. 明華Mínghuá

    臺灣的夜市很有名。你們應該去逛逛。Táiwān de yèshì hěn yǒumíng. Nǐmen yīnggāi qù guàngguàng.

  5. 田中Tiánzhōng

    謝謝,還有什麼好玩的地方?Xièxie, hái yǒu shénme hǎowán de dìfāng?

  6. 明華Mínghuá

    臺灣的茶也很特別。臺北有很多茶館。Táiwān de chá yě hěn tèbié. Táiběi yǒu hěn duō cháguǎn.

  7. 田中Tiánzhōng

    到哪裡喝茶比較好?Dào nǎlǐ hē chá bǐjiào hǎo?

  8. 明華Mínghuá

    你們可以去貓空。那裡的風景很美。Nǐmen kěyǐ qù Māokōng. Nàlǐ de fēngjǐng hěn měi.

  9. 田中Tiánzhōng

    謝謝你。我決定帶她去貓空。你也一起去,好不好?Xièxie nǐ. Wǒ juédìng dài tā qù Māokōng. Nǐ yě yìqǐ qù, hǎo bù hǎo?

  10. 明華Mínghuá

    要是那時候我有空,就跟你們一起去。Yàoshì nà shíhòu wǒ yǒu kòng, jiù gēn nǐmen yìqǐ qù.

  11. 田中Tiánzhōng

    太好了!謝謝!Tài hǎo le! Xièxie!

Ngữ pháp

Thời điểm và khoảng thời gian

Chức năng

Từ chỉ thời điểm (Time-When) là các từ hoặc cụm từ cho biết khi nào một hành động diễn ra hoặc một tình huống xảy ra; chúng chỉ một mốc thời gian, ví dụ 6:30 sáng nay. Từ chỉ khoảng thời gian (Time-Duration) chỉ một quãng thời gian, ví dụ 2 tiếng. Xem các ví dụ dưới đây.

Lưu ý

Bảng thời điểm: Năm — quá khứ 去年 (năm ngoái), hiện tại 今年 (năm nay), tương lai 明年 (năm sau); Tháng — 上個月 (tháng trước), 這個月 (tháng này), 下個月 (tháng sau); Tuần — 上個星期/禮拜 (tuần trước), 這個星期/禮拜 (tuần này), 下個星期/禮拜 (tuần sau); Ngày — 昨天 (hôm qua), 今天 (hôm nay), 明天 (ngày mai). Chú thích: 年 nián = năm; 禮拜 lǐbài = tuần.

Lưu ý

Bảng thời điểm và khoảng thời gian: Năm — 2013年、2014年、2015年… (năm 2013, 2014, 2015…) | 一年、兩年、三年… (một, hai, ba năm…), 半年、一年半 (nửa năm, một năm rưỡi); Tháng — 一月、二月、三月… (tháng 1, 2, 3…) | 一個月、兩個月、三個月… (một, hai, ba tháng…), 半個月、一個半月 (nửa tháng, một tháng rưỡi); Tuần — 星期一、星期二… (thứ Hai, thứ Ba…), 星期日/天 (Chủ nhật) | 一個星期、兩個星期… (một, hai tuần…); Ngày — 1日(號)、2日、3日… (ngày 1, 2, 3…) | 一天、兩天、三天… (một, hai, ba ngày…), 半天、一天半 (nửa ngày, một ngày rưỡi); Giờ — 一點(鐘)、兩點(鐘)… (một giờ, hai giờ…), 六點半 (sáu giờ rưỡi) | 一個鐘頭、兩個鐘頭… (một, hai tiếng…), 半個鐘頭、六個半鐘頭 (nửa tiếng, sáu tiếng rưỡi). Chú thích: 日 rì = ngày.

(一)Trả lời các câu hỏi dưới đây, dùng từ chỉ thời điểm hoặc từ chỉ khoảng thời gian.

  1. (下個月) A:他決定什麼時候到日本去玩? B:____。

    Hiện đáp án
  2. (五年) A:你打算學多久(的)中文? B:____。

    Hiện đáp án
  3. (下個星期二) A:你什麼時候回國? B:____。

    Hiện đáp án

Khoảng thời gian ‘trong một quãng thời gian’

Chức năng

Từ chỉ khoảng thời gian cho biết độ dài thời gian, tức là ‘bao lâu’, mà một hành động diễn ra.

  • 我去花蓮玩一個星期。Wǒ qù Huālián wán yí ge xīngqí.
  • 這個電影很有意思,可是要看三個鐘頭。Zhè ge diànyǐng hěn yǒu yìsī, kěshì yào kàn sān ge zhōngtóu.
  • 中文,我想學一年半。Zhōngwén, wǒ xiǎng xué yì nián bàn.
Công thứcSubject + Verb + duration

1. Từ chỉ khoảng thời gian đứng ngay sau động từ: Chủ ngữ + Động từ + khoảng thời gian.

  • 我去日本旅行一個多星期。Wǒ qù Rìběn lǚxíng yí ge duō xīngqí.
  • 這麼多甜點,我們要吃一個星期。Zhème duō tiándiǎn, wǒmen yào chī yí ge xīngqí.
  • 我想坐高鐵去臺南玩兩天。Wǒ xiǎng zuò gāotiě qù Táinán wán liǎng tiān.
  • 中文課,我們學校要上四年。Zhōngwén kè, wǒmen xuéxiào yào shàng sì nián.
Công thứcSubject + Verb + Object + Verb + duration

2. Nếu động từ có tân ngữ thì phải lặp lại động từ: Chủ ngữ + Động từ + Tân ngữ + Động từ + khoảng thời gian.

  • 他打算教中文教一年。Tā dǎsuàn jiāo Zhōngwén jiāo yì nián.
  • 我每個星期學書法學兩天。Wǒ měi ge xīngqí xué shūfǎ xué liǎng tiān.
  • 今年我想在臺灣學中文學九個月。Jīnnián wǒ xiǎng zài Táiwān xué Zhōngwén xué jiǔ ge yuè.

Cấu trúc

3. Từ chỉ khoảng thời gian được đặt trước từ phủ định.

  • 他太忙了,所以他兩天不能來上課。Tā tài máng le, suǒyǐ tā liǎng tiān bù néng lái shàngkè.
  • 這裡沒有網路,所以我兩個星期不能上網。Zhèlǐ méi yǒu wǎnglù, suǒyǐ wǒ liǎng ge xīngqí bù néng shàngwǎng.
  • 她要回美國,所以一個月不能上課。Tā yào huí Měiguó, suǒyǐ yí ge yuè bù néng shàngkè.

Cấu trúc

4. Khi động từ li hợp đi với khoảng thời gian, từ chỉ thời gian được chèn vào giữa động từ li hợp, có hoặc không có 的.

  • 我每星期上五天的課。Wǒ měi xīngqí shàng wǔ tiān de kè.
  • 學校下個月放三天的假。Xuéxiào xià ge yuè fàng sān tiān de jià.
  • 我們打算明天去KTV唱三個鐘頭的歌。Wǒmen dǎsuàn míngtiān qù KTV chàng sān ge zhōngtóu de gē.
  • 你決定在臺灣學多久的中文?Nǐ juédìng zài Táiwān xué duō jiǔ de Zhōngwén?

(二)Hãy dùng mẫu “Động từ + khoảng thời gian” để nói về các hoạt động trong ngày của An Đồng theo lịch dưới đây, ví dụ: 他早上上一個鐘頭的網。(Buổi sáng anh ấy lên mạng một tiếng.) (Một ngày của An Đồng — tranh kèm đồng hồ)

  1. 上網 8:00 → 9:00 (圖1)____

    Hiện đáp án
  2. 上課 10:00 → 1:00 (圖2)____

    Hiện đáp án
  3. 游泳 1:00 → 1:30 (圖3)____

    Hiện đáp án
  4. 在圖書館看書 2:00 → 6:00 (圖4)____

    Hiện đáp án
  5. 做飯 (圖5)____

    Hiện đáp án
  6. 跟朋友吃飯 8:00 → 9:30 (圖6)____

    Hiện đáp án

…的時候 de shíhòu: khi…, lúc…

Chức năng

Mẫu ‘…的時候…’ cho biết thời điểm một sự việc đang, đã hoặc sẽ diễn ra.

  • 在山上看風景的時候,我覺得很舒服。Zài shānshàng kàn fēngjǐng de shíhòu, wǒ juéde hěn shūfú.
  • 放假的時候,我喜歡去逛夜市。Fàngjià de shíhòu, wǒ xǐhuān qù guàng yèshì.
  • 你有空的時候,請到我家來玩。Nǐ yǒu kòng de shíhòu, qǐng dào wǒ jiā lái wán.

(三)Trả lời các câu hỏi dưới đây bằng mẫu 的時候, dựa vào tranh.

  1. 有空的時候,你喜歡做什麼?(跟朋友一起…)

    Hiện đáp án
  2. 放假的時候,你要做什麼?

    Hiện đáp án
  3. 不上課的時候,你想做什麼?

    Hiện đáp án
  4. 週末的時候,你常做什麼?

    Hiện đáp án

有時候…,有時候…: có lúc…, có lúc…

Chức năng

Mẫu 有時候…,有時候… chỉ hai khả năng luân phiên của sự việc trong một tình huống nhất định.

  • 我有時候吃中國菜,有時候吃越南菜。Wǒ yǒu shíhòu chī Zhōngguó cài, yǒu shíhòu chī Yuènán cài.
  • 在圖書館的時候,我有時候看書,有時候上網。Zài túshūguǎn de shíhòu, wǒ yǒu shíhòu kànshū, yǒu shíhòu shàngwǎng.
  • 放假的時候,我有時候在家寫功課,有時候出去玩。Fàngjià de shíhòu, wǒ yǒu shíhòu zài jiā xiě gōngkè, yǒu shíhòu chūqù wán.

(四)Làm theo cặp, hỏi và đáp. Sau đó tìm xem bạn cùng lớp thường làm những hoạt động nào nhất.

  1. A(問):在家的時候,你做什麼? B(答):有時候寫功課,有時候看電視。

    Hiện đáp án
  2. A(問):週末的時候,你做什麼? B(答):有時候____,有時候____。

    Hiện đáp án
  3. A(問):有空的時候,你做什麼? B(答):有時候____,有時候____。

    Hiện đáp án
  4. A(問):放假的時候,你做什麼? B(答):有時候____,有時候____。

    Hiện đáp án
  5. A(問):在餐廳吃飯的時候,你吃什麼? B(答):有時候吃____,有時候吃____。

    Hiện đáp án

Điều kiện và kết quả với 要是 yàoshì…就 jiù… (nếu… thì…)

Chức năng

Trong mẫu câu này, 要是 nêu điều kiện, còn 就 ở vế sau nêu kết quả.

  • 要是我有錢,我就買大房子。Yàoshì wǒ yǒu qián, wǒ jiù mǎi dà fángzi.
  • 我要是不回國,我就跟你們一起去玩。Wǒ yàoshì bù huíguó, wǒ jiù gēn nǐmen yìqǐ qù wán.
  • 要是我有空,我就跟朋友一起去KTV唱歌。Yàoshì wǒ yǒu kòng, wǒ jiù gēn péngyǒu yìqǐ qù KTV chànggē.
Công thức(Subject) + 要是 + (Subject) + …,Subject + 就 + Predicate

要是 yàoshì là liên từ, có thể đặt trước hoặc sau chủ ngữ của vế thứ nhất. Ở vế thứ hai, 就 là phó từ, đặt ở ngay đầu vị ngữ.

  • 你要是星期日有空,你就跟我去旅行吧!Nǐ yàoshì xīngqírì yǒu kòng, nǐ jiù gēn wǒ qù lǚxíng ba!
  • 要是下個月不忙,她就回國。Yàoshì xià ge yuè bù máng, tā jiù huíguó.
  • 你要是沒空,我們就不要去逛夜市。Nǐ yàoshì méi kòng, wǒmen jiù bú yào qù guàng yèshì.

(五)Trả lời các câu hỏi sau, nêu điều kiện ở vế thứ nhất.

  1. A(問):明天去看電影嗎? B(答):要是____,我就____。

    Hiện đáp án
  2. A(問):這個週末,你要來我家嗎? B(答):____,____。

    Hiện đáp án
  3. A(問):星期六你要跟我去看籃球比賽嗎? B(答):____,____。

    Hiện đáp án
  4. A(問):今天下課,你去不去圖書館看書? B(答):____,____。

    Hiện đáp án
  5. A(問):你想去貓空喝茶嗎? B(答):____,____。

    Hiện đáp án

Ghi chú

Chương trình truyền hình có phụ đề

Ngoại trừ bản tin thời sự, mọi chương trình truyền hình ở Đài Loan đều có phụ đề và không có tuỳ chọn tắt chúng. Người Đài Loan đã quen xem truyền hình hoặc phim có phụ đề, vì phụ đề giúp hiểu chương trình dễ hơn. Có một vài cách giải thích vì sao chương trình lại có phụ đề. Một cách hiểu là nhờ phụ đề, người khiếm thính cũng có thể hiểu được chương trình. Một cách giải thích khác là vì ở Đài Loan có nhiều phương ngữ được sử dụng và giọng tiếng Phổ thông khác nhau tuỳ người và tuỳ vùng, nên phụ đề giúp mọi người hiểu chương trình tốt hơn, bởi chữ viết giống nhau trong mọi phương ngữ Trung Quốc. Lý do thứ ba là vì tiếng Trung là ngôn ngữ có thanh điệu, các thanh điệu khác nhau mang nghĩa khác nhau, và khi các từ đứng cạnh nhau thì thanh điệu của chúng có thể bị ảnh hưởng. Do đó, rất dễ xảy ra hiểu nhầm với những từ có cùng âm.

Hơn nữa, tiếng Trung không phải là ngôn ngữ chữ cái và mối liên hệ giữa chữ và âm không chặt chẽ. Vừa nhìn thấy chữ vừa nghe thấy âm thì dễ hiểu điều được nói hơn. Ví dụ, nếu nghe cụm “基隆是雨港” Jīlóng shì yǔ gǎng. (Cơ Long là cảng mưa) mà không nhìn thấy chữ, có thể sẽ hiểu thành “基隆是漁港” Jīlóng shì yú gǎng. (Cơ Long là cảng cá). Có phụ đề thì những hiểu lầm như thế này có thể được loại bỏ.

▲ Các chương trình truyền hình có phụ đề 節目畫面提供:udn TV