Mục tiêu bài học
- Học cách miêu tả đơn giản ngoại hình của một người.
- Học cách miêu tả màu sắc, mùi và vị của món ăn.
- Học cách giải thích ngắn gọn và nêu lý do.
- Học cách miêu tả các hoạt động mang tính thử và những trạng thái thay đổi.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 水果
trái cây, hoa quả
NHán Việt: thủy quảㄕㄨㄟˇ ㄍㄨㄛˇ
Câu ví dụ (1)
- 黃色
màu vàng
NHán Việt: hoàng sắcㄏㄨㄤˊ ㄙㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 芒果
xoài
NHán Việt: mang quảㄇㄤˊ ㄍㄨㄛˇ
Câu ví dụ (1)
- 給
cho, đưa cho
VHán Việt: cấpㄍㄟˇ
Câu ví dụ (1)
- 塊
miếng (lượng từ cho miếng thức ăn như thịt, bánh)
MHán Việt: khốiㄎㄨㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 香
thơm
VsHán Việt: hươngㄒㄧㄤ
Câu ví dụ (1)
- 甜
ngọt (vị)
VsHán Việt: điềmㄊㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 紅色
màu đỏ
NHán Việt: hồng sắcㄏㄨㄥˊ ㄙㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 西瓜
dưa hấu
NHán Việt: tây quaㄒㄧ ㄍㄨㄚ
Câu ví dụ (1)
- 吧
trợ từ cuối câu biểu thị phỏng đoán (…phải không?)
PtcHán Việt: ba˙ㄅㄚ
Câu ví dụ (1)
- 對
đúng
VsHán Việt: đốiㄉㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 以前
trước đây, trước kia
NHán Việt: dĩ tiềnㄧˇ ㄑㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 機會
cơ hội
NHán Việt: cơ hộiㄐㄧ ㄏㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 請
mời (ai ăn/uống gì), bao
VHán Việt: thỉnhㄑㄧㄥˇ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Cụm từ
- 吃吃看
ăn thử, nếm thử
Hán Việt: cật cật khánㄔ ㄔ ㄎㄢˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 拍
chụp (ảnh)
VHán Việt: pháchㄆㄞ
Câu ví dụ (1)
- 笑
cười
VHán Việt: tiếuㄒㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 開心
vui vẻ
VsHán Việt: khai tâmㄎㄞ ㄒㄧㄣ
Câu ví dụ (1)
- 穿
mặc, mang
VHán Việt: xuyênㄔㄨㄢ
Câu ví dụ (1)
- 衣服
quần áo
NHán Việt: y phụcㄧ ㄈㄨˊ
Câu ví dụ (1)
- 旅館
khách sạn, nhà nghỉ
NHán Việt: lữ quánㄌㄩˇ ㄍㄨㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 太太
vợ; bà (cách gọi phụ nữ đã có chồng)
NHán Việt: thái tháiㄊㄞˋ ˙ㄊㄞ
Câu ví dụ (1)
- 男+noun
nam, (giống) đực (đứng trước danh từ)
NHán Việt: namㄋㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 矮
thấp (chiều cao)
VsHán Việt: ảiㄞˇ
Câu ví dụ (1)
- 高
cao
VsHán Việt: caoㄍㄠ
Câu ví dụ (1)
- 弟弟
em trai
NHán Việt: đệ đệㄉㄧˋ ˙ㄉㄧ
Câu ví dụ (1)
- 乾淨
sạch sẽ
VsHán Việt: can tịnhㄍㄢ ㄐㄧㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 窗戶
cửa sổ
NHán Việt: song hộㄔㄨㄤ ㄏㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 往
về phía, hướng về
PrepHán Việt: vãngㄨㄤˇ
Câu ví dụ (1)
- 藍色
màu xanh lam, xanh dương
NHán Việt: lam sắcㄌㄢˊ ㄙㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 因為
bởi vì
ConjHán Việt: nhân vịㄧㄣ ㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 住
ở, lưu trú
VHán Việt: trúㄓㄨˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 上個月
tháng trước
Hán Việt: thượng cá nguyệtㄕㄤˋ ˙ㄍㄜ ㄩㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 這些
những … này
Hán Việt: giá taㄓㄜˋ ㄒㄧㄝ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại 1
如玉Rúyù
這個黃色的水果叫什麼?Zhè ge huángsè de shuǐguǒ jiào shénme?
月美Yuèměi
芒果。給妳一塊,吃吃看。Mángguǒ. Gěi nǐ yí kuài, chīchīkàn.
如玉Rúyù
好,謝謝。[taking a bite] 香香的、甜甜的,很好吃。Hǎo, xièxie. Xiāngxiāng de, tiántián de, hěn hǎochī.
月美Yuèměi
昨天明華給我們的那種水果,紅色的,叫什麼?Zuótiān Mínghuá gěi wǒmen de nà zhǒng shuǐguǒ, hóngsè de, jiào shénme?
如玉Rúyù
妳說的是西瓜吧?Nǐ shuō de shì xīguā ba?
月美Yuèměi
對!對!對!臺灣有很多好吃的水果。Duì! Duì! Duì! Táiwān yǒu hěn duō hǎochī de shuǐguǒ.
如玉Rúyù
我以前不喜歡吃水果,現在很喜歡了。Wǒ yǐqián bù xǐhuān chī shuǐguǒ, xiànzài hěn xǐhuān le.
月美Yuèměi
越南的水果也很好吃。Yuènán de shuǐguǒ yě hěn hǎochī.
如玉Rúyù
要是有機會,我想吃吃看。Yàoshì yǒu jīhuì, wǒ xiǎng chīchīkàn.
月美Yuèměi
妳來越南,我一定請妳吃。Nǐ lái Yuènán, wǒ yídìng qǐng nǐ chī.
Hội thoại 2
明華Mínghuá
你跟你女朋友上個月去花蓮玩,好玩嗎?Nǐ gēn nǐ nǚ péngyǒu shàng ge yuè qù Huālián wán, hǎowán ma?
田中Tiánzhōng
很好玩。你看,這些是我拍的照片。Hěn hǎowán. Nǐ kàn, zhèxiē shì wǒ pāi de zhàopiàn.
明華Mínghuá
你們笑得很開心!哪一個是你女朋友?Nǐmen xiào de hěn kāixīn! Nǎ yí ge shì nǐ nǚ péngyǒu?
田中Tiánzhōng
穿紅衣服的這個。穿黃衣服的是旅館老闆的太太。Chuān hóng yīfú de zhè ge. Chuān huáng yīfú de shì lǚguǎn lǎobǎn de tàitai.
明華Mínghuá
她們兩個都很漂亮。這兩個男的是誰?Tāmen liǎng ge dōu hěn piàoliàng. Zhè liǎng ge nán de shì shéi?
田中Tiánzhōng
矮的是旅館的老闆,高的是他弟弟。Ǎi de shì lǚguǎn de lǎobǎn, gāo de shì tā dìdi.
明華Mínghuá
那家旅館怎麼樣?Nà jiā lǚguǎn zěnmeyàng?
田中Tiánzhōng
很乾淨。從窗戶往外看,是藍色的大海。Hěn gānjìng, cóng chuānghù wǎng wài kàn, shì lánsè de dàhǎi.
明華Mínghuá
真不錯!那家旅館貴嗎?Zhēn búcuò! Nà jiā lǚguǎn guì ma?
田中Tiánzhōng
因為現在去玩的人比較少,所以旅館不太貴。Yīnwèi xiànzài qù wán de rén bǐjiào shǎo, suǒyǐ lǚguǎn bú tài guì.
明華Mínghuá
下次我也想去住。Xià cì wǒ yě xiǎng qù zhù.
Ngữ pháp
VV看 kàn: thử làm gì đó xem sao
Chức năng
Mẫu câu này lặp lại một động từ hành động đơn âm tiết và kết thúc bằng động từ nhận thức 看. Nó mang nghĩa “thử (làm gì) xem sao”. Do có 看, câu mang sắc thái thăm dò, thử nghiệm rất rõ.
- 這杯咖啡很香,你喝喝看。Zhè bēi kāfēi hěn xiāng, nǐ hēhēkàn.
- 聽說你唱歌唱得很好,我想聽聽看。Tīngshuō nǐ chànggē chàng de hěn hǎo, wǒ xiǎng tīngtīngkàn.
- 那家餐廳的菜很好吃,我想去吃吃看。Nà jiā cāntīng de cài hěn hǎochī, wǒ xiǎng qù chīchīkàn.
- 臺灣的夜市很有名,這個週末我想去逛逛看。Táiwān de yèshì hěn yǒumíng, zhè ge zhōumò wǒ xiǎng qù guàngguàngkàn.
Cách dùng
1. Trong bài này, ta tập trung vào cấu trúc lặp động từ đơn âm tiết rồi thêm động từ “thử” 看. Các động từ hành động đơn âm tiết cơ bản đều dùng được trong mẫu này, ví dụ: 吃 ăn, 喝 uống, 打 đánh/chơi, 寫 viết, 穿 mặc, 學 học, 做 làm, 聽 nghe, 唱 hát, 逛 dạo, 住 ở. 2. Mẫu này liên quan chặt chẽ với mẫu lặp động từ đã học ở Bài 6. Trong đa số trường hợp, hai mẫu có thể thay cho nhau, ví dụ: 這杯咖啡很香,你喝喝看。 và 這杯咖啡很香,你喝喝。“Cà phê thơm quá. Bạn nhấp thử một ngụm.” Tuy nhiên, trong các trường hợp dưới đây thì không thay được. (1) 我週末常在家看看書、喝喝咖啡、上上網。“Cuối tuần tôi thường ở nhà đọc sách, uống cà phê, lên mạng.” Vì câu này không dùng để bảo ai đó thử làm gì nên không thể dùng “看”. (2) Nói chung, mẫu “VV看” không thể mang tân ngữ phía sau. Không thể nói *喝喝看咖啡. Tuy nhiên, mẫu VV thì có thể mang tân ngữ, như 吃吃飯、喝喝咖啡、幫幫我.
(一)Hoàn thành các câu sau bằng các động từ cho sẵn bên dưới.
Từ cho sẵn:吃喝學做問打寫穿做聽
他做的牛肉湯很香,你____。
Hiện đáp án
我覺得這些音樂很不錯,請你____。
Hiện đáp án
這個甜點很好吃,你要不要____?
Hiện đáp án
書法很美,你想____嗎?
Hiện đáp án
A:有空的時候,我可以去看看你們的書法課嗎? B:應該可以,可是我得____。
Hiện đáp án
Nhấn mạnh bằng cách lặp động từ trạng thái
Chức năng
Việc lặp lại làm tăng mức độ của lời nói, giống như ý nhấn mạnh của 很. Nó thể hiện cảm nhận chủ quan của người nói, chứ không phải nhận xét khách quan theo sự thật. Xem bản dịch tiếng Anh ở trang 214.
- 這碗牛肉湯香香的。Zhè wǎn niúròu tāng xiāngxiāng de.
- 熱熱的咖啡,真香。Rèrè de kāfēi, zhēn xiāng.
- 那個地方有很多高高的大樓。Nà ge dìfāng yǒu hěn duō gāogāo de dàlóu.
Cấu trúc
1. Không thể dùng phó từ chỉ mức độ cùng với dạng lặp. Ví dụ, không thể nói *這杯茶很香香的, vì cả 很 và dạng lặp đều mang ý nhấn mạnh.
Cấu trúc
2. Lưu ý sau động từ trạng thái lặp lại có 的 de. Vì vậy không nói *這杯茶香香 mà nói 這杯茶香香的。 “Ly trà này thơm quá.” Khi có hai động từ trạng thái đi liền nhau, có thể bỏ 的 thứ nhất. Ví dụ: 那種水果香香甜甜的。 “Loại trái cây đó thơm thơm ngọt ngọt.”
- 這杯茶香香的。Zhè bēi chá xiāng xiāng de.
- 那種水果香香甜甜的。Nà zhǒng shuǐguǒ xiāngxiāng tiántián de.
Cấu trúc
3. Không phải động từ trạng thái nào cũng lặp lại được. Ví dụ, các từ ở cột bên phải dưới đây không thể lặp lại. Được: 香、甜、高、熱、大;美、遠、辣、矮 Không được: 多、貴、近;忙、新、少
Cách dùng
Cảm nhận chủ quan thường được thể hiện khi khen hoặc chê. Ví dụ, khi gọi cà phê, ta nói 買一杯熱咖啡! chứ không nói *買一杯熱熱的咖啡!, vì việc gọi món là nêu sự việc, không phải bày tỏ cảm xúc.
(二)Miêu tả các bức tranh bằng động từ trạng thái lặp lại.
那個先生…(高)
Hiện đáp án
(甜)
Hiện đáp án
(熱)
Hiện đáp án
(大)
Hiện đáp án
(舊)
Hiện đáp án
(臭)
Hiện đáp án
Mệnh đề làm định ngữ cho danh từ
Chức năng
Trong tiếng Trung, mệnh đề cũng có thể dùng để bổ nghĩa cho danh từ.
- 你說的水果是西瓜。Nǐ shuō de shuǐguǒ shì xīguā.
- 他喝的茶是烏龍茶。Tā hē de chá shì Wūlóng chá.
- 這些是我拍的照片。Zhè xiē shì wǒ pāi de zhàopiàn.
- 穿黃衣服的這個人是老闆。Chuān huáng yīfú de zhè ge rén shì lǎobǎn.
- 現在去那裡玩的人比較少。Xiànzài qù nàlǐ wán de rén bǐjiào shǎo.
- 買這種手機的人很多。Mǎi zhè zhǒng shǒujī de rén hěn duō.
Cấu trúc
Giống mọi định ngữ khác trong tiếng Trung, mệnh đề luôn đứng trước danh từ mà nó bổ nghĩa. Trợ từ định ngữ 的 de đứng ngay trước danh từ được bổ nghĩa. Bản thân mệnh đề quan hệ có thể ở dạng khẳng định (xem các ví dụ trên) hoặc phủ định (xem bên dưới).
Phủ định:
- 不能上網的手機很不方便。Bù néng shàngwǎng de shǒujī hěn bù fāngbiàn.
- 不去逛夜市的人可以去茶館喝茶。Bú qù guàng yèshì de rén kěyǐ qù cháguǎn hē chá.
- 不來上課的同學不能去看籃球比賽。Bù lái shàngkè de tóngxué bù néng qù kàn lánqiú bǐsài.
Cách dùng
Tính đến bài này, ta đã thấy định ngữ của danh từ có thể là mệnh đề, danh từ, tính từ và động từ. Tất cả đều đứng trước danh từ mà chúng bổ nghĩa.
(三)Gộp các câu dưới đây thành một câu có mệnh đề quan hệ.
他朋友給他一個包子,那個包子很好吃。 ____。
Hiện đáp án
這支手機能上網。這支手機有一點貴。 ____。
Hiện đáp án
這些甜點很香。他做這些甜點。 ____。
Hiện đáp án
他在喝茶。我也喜歡喝那種茶。 ____。
Hiện đáp án
Biểu thị thay đổi tình huống bằng 了 le cuối câu
Chức năng
了 le cuối câu biểu thị sự thay đổi tình huống, tức là đã có sự thay đổi và dẫn đến một tình huống mới.
- 咖啡貴了。Kāfēi guì le.
- 我會打網球了。Wǒ huì dǎ wǎngqiú le.
- 現在有手機的人多了。Xiànzài yǒu shǒujī de rén duō le.
- 我現在喜歡吃越南麵了。Wǒ xiànzài xǐhuān chī Yuènán miàn le.
Cấu trúc
了 le cuối câu đứng ở tận cùng câu; câu có thể ở dạng khẳng định hoặc phủ định.
Phủ định:
- 我媽媽不喝咖啡了。Wǒ māma bù hē kāfēi le.
- 他不想買那支手機了。Tā bù xiǎng mǎi nà zhī shǒujī le.
- 我們不要去參觀故宮了。Wǒmen bú yào qù cānguān Gùgōng le.
Nghi vấn:
- 你想吃午餐了嗎?Nǐ xiǎng chī wǔcān le ma?
- 現在學中文的學生多了嗎?Xiànzài xué Zhōngwén de xuéshēng duō le ma?
- 你們不去臺東了嗎?Nǐmen bú qù Táidōng le ma?
(四)Miêu tả các bức tranh bằng 了 le cuối câu.
我家現在很乾淨了。
Hiện đáp án
車票…(貴)
Hiện đáp án
這個學生…(想學中文)
Hiện đáp án
這個先生…
Hiện đáp án
Nguyên nhân – kết quả với 因為 yīnwèi…,所以 suǒyǐ…
Chức năng
Mẫu ‘因為 yīnwèi…,所以 suǒyǐ…’ (vì… nên…) nối các mệnh đề để biểu thị nguyên nhân và kết quả.
- 因為現在去玩的人比較少,所以旅館不太貴。Yīnwèi xiànzài qù wán de rén bǐjiào shǎo, suǒyǐ lǚguǎn bú tài guì.
- 因為火車太慢了,所以我想坐高鐵。Yīnwèi huǒchē tài màn le, suǒyǐ wǒ xiǎng zuò gāotiě.
- 因為我不會做飯,所以常去餐廳吃飯。Yīnwèi wǒ bú huì zuòfàn, suǒyǐ cháng qù cāntīng chīfàn.
- 因為我不知道在哪裡買票,所以想請你幫我買。Yīnwèi wǒ bù zhīdào zài nǎlǐ mǎi piào, suǒyǐ xiǎng qǐng nǐ bāng wǒ mǎi.
Cách dùng
Hai liên từ 因為 yīnwèi và 所以 suǒyǐ hầu như luôn đi thành cặp trong câu, trong khi ở tiếng Anh chẳng hạn thì không đi cặp như vậy. Dùng thành cặp là cách nhấn mạnh. Trong tiếng Trung, nguyên nhân hầu như luôn đứng trước kết quả.
(五)Nối các câu dưới đây bằng 因為…,所以….
我很喜歡中國古代的東西。我去參觀故宮。 ____。
Hiện đáp án
我不想買那支手機。那支手機不能照相。 ____。
Hiện đáp án
我一定要去看看。我聽說花蓮的風景很美。 ____。
Hiện đáp án
我剛開始學中文。我的中文說得不好。 ____。
Hiện đáp án
Ghi chú
Ý nghĩa của các màu sắc
Trong văn hoá Trung Hoa, điều quan trọng là bạn phải hiểu rằng có ba màu mang ý nghĩa đặc biệt. Đó là đỏ, trắng và vàng.
Đỏ là màu may mắn, dùng cho các sự kiện vui. Trong đám cưới truyền thống của Trung Quốc, mọi trang phục và đồ trang trí đám cưới đều màu đỏ. Khách dự đám cưới mang theo phong bì đỏ đựng tiền tặng đôi tân hôn để mang lại may mắn cho họ. Vào dịp Tết Nguyên đán, mọi người treo câu đối và tranh chữ Tết màu đỏ, chữ 福 fú (phúc) cũng được viết trên giấy đỏ để mang lại may mắn. Người lớn lì xì cho trẻ em bằng những phong bì đỏ đựng tiền.
Trong khi đỏ tượng trưng cho niềm vui và sự ra đời thì trắng tượng trưng cho cái chết. Trang phục của người nhà trong đám tang màu trắng và các vật dụng trong lễ tang được phủ vải trắng. Những người đến viếng đám tang tặng gia đình tang quyến một phong bì trắng. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của văn hoá phương Tây, ngày nay cô dâu mặc váy cưới màu trắng. Ở phương Tây và Nhật Bản, màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết. Trong văn hoá Trung Hoa, màu trắng cũng đã mang nghĩa tinh khiết.
Màu quan trọng cuối cùng là màu vàng. Ý nghĩa của màu vàng đã thay đổi mạnh mẽ kể từ thời cổ đại. Ở Trung Quốc thời phong kiến, màu vàng chỉ dành riêng cho hoàng đế và hoàng tộc. Đó là màu của tầng lớp cao nhất. Chiếc áo choàng của hoàng đế được gọi là 黃袍 huángpáo (nghĩa đen là “áo bào vàng”). Hoàng đế và hoàng tộc không còn tồn tại ở Trung Quốc hiện đại và ý nghĩa của màu vàng đã thay đổi đáng kể. Ngày nay, nó có thể mang nghĩa “khiêu dâm”, với từ 黃色書刊 huángsè shūkān có nghĩa là “sách báo khiêu dâm”.
Trang phục cưới truyền thống màu đỏ của Trung Quốc Váy cưới trắng Câu đối Tết màu đỏ 薑風堂/提供 Phong bì đỏ Phong bì trắng Váy cưới truyền thống màu trắng của Nhật Bản Màu vàng — màu hoàng gia truyền thống 《中國顏色》黃仁達/著作、提供