Mục tiêu bài học
- Học cách nói về kế hoạch học tập và dự định tương lai.
- Học cách nói về trình tự các sự việc.
- Học cách miêu tả hành động và trải nghiệm đã qua.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 計畫
dự định, lên kế hoạch
VHán Việt: kế hoạchㄐㄧˋ ㄏㄨㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 年
năm (lượng từ chỉ năm)
MHán Việt: niênㄋㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 久
lâu (thời gian)
VsHán Việt: cửuㄐㄧㄡˇ
Câu ví dụ (1)
- 時間
thời gian
NHán Việt: thời gianㄕˊ ㄐㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 先
trước, trước tiên
AdvHán Việt: tiênㄒㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 念
học
VHán Việt: niệmㄋㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 大學
đại học
NHán Việt: đại họcㄉㄚˋ ㄒㄩㄝˊ
Câu ví dụ (1)
- 需要
cần
VstHán Việt: nhu yếuㄒㄩ ㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 花
tiêu, tốn (thời gian hoặc tiền)
VHán Việt: hoaㄏㄨㄚ
Câu ví dụ (1)
- 獎學金
học bổng
NHán Việt: tưởng học kimㄐㄧㄤˇ ㄒㄩㄝˊ ㄐㄧㄣ
Câu ví dụ (1)
- 成績
thành tích, điểm số
NHán Việt: thành tíchㄔㄥˊ ㄐㄧ
Câu ví dụ (1)
- 學費
học phí
NHán Việt: học phíㄒㄩㄝˊ ㄈㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 公司
công ty
NHán Việt: công tyㄍㄨㄥ ㄙ
Câu ví dụ (1)
- 替
thay cho, giúp
PrepHán Việt: thếㄊㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 希望
hy vọng, mong
VstHán Việt: hy vọngㄒㄧ ㄨㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 以後
sau này, mai sau
NHán Việt: dĩ hậuㄧˇ ㄏㄡˋ
Câu ví dụ (1)
- 到
đến
VHán Việt: đáoㄉㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 上班
đi làm
V-sepHán Việt: thượng banㄕㄤˋ ㄅㄢ
Câu ví dụ (1)
- 念書
học, đi học
V-sepHán Việt: niệm thưㄋㄧㄢˋ ㄕㄨ
Câu ví dụ (1)
- 累
mệt
VsHán Việt: lụyㄌㄟˋ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Cụm từ
- 語言中心
trung tâm ngôn ngữ
Hán Việt: ngữ ngôn trung tâmㄩˇ ㄧㄢˊ ㄓㄨㄥ ㄒㄧㄣ
Câu ví dụ (1)
- 加油
cố lên, cố gắng
Hán Việt: gia duㄐㄧㄚ ㄧㄡˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 工作
làm việc
ViHán Việt: công tácㄍㄨㄥ ㄗㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 去年
năm ngoái
NHán Việt: khứ niênㄑㄩˋ ㄋㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 做
làm, làm (nghề/việc gì)
VHán Việt: tốㄗㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 生意
việc buôn bán, làm ăn
NHán Việt: sinh ýㄕㄥ ㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 以後
sau khi, sau đó
NHán Việt: dĩ hậuㄧˇ ㄏㄡˋ
Câu ví dụ (1)
- 好
dễ (làm gì)
VsHán Việt: hảoㄏㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 找
tìm
VHán Việt: trảoㄓㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 工作
công việc
NHán Việt: công tácㄍㄨㄥ ㄗㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 這樣
như thế này, loại này
NHán Việt: giá dạngㄓㄜˋ ㄧㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 國家
đất nước, quốc gia
NHán Việt: quốc giaㄍㄨㄛˊ ㄐㄧㄚ
Câu ví dụ (1)
- 試
thử
ViHán Việt: thíㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 難
khó (làm gì)
VsHán Việt: nanㄋㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 那麼
vậy thì
PtcHán Việt: na maㄋㄚˋ ˙ㄇㄜ
Câu ví dụ (1)
- 再
lại, nữa
AdvHán Việt: táiㄗㄞˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 試試看
thử xem, thử làm xem sao
Hán Việt: thí thí khánㄕˋ ㄕˋ ㄎㄢˋ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại 1
田中Tiánzhōng
安同,你計畫在臺灣學多久的中文?Āntóng, nǐ jìhuà zài Táiwān xué duō jiǔ de Zhōngwén?
安同Āntóng
五年。Wǔ nián.
田中Tiánzhōng
為什麼要這麼久的時間?Wèishénme yào zhème jiǔ de shíjiān?
安同Āntóng
我先在語言中心念一年,再念四年大學,所以需要五年。Wǒ xiān zài yǔyán zhōngxīn niàn yì nián, zài niàn sì nián dàxué, suǒyǐ xūyào wǔ nián.
田中Tiánzhōng
這得花不少錢!Zhè děi huā bù shǎo qián!
安同Āntóng
對,不過我有獎學金。要是成績不好,就沒獎學金了。你呢?Duì, búguò wǒ yǒu jiǎngxuéjīn. Yàoshì chéngjī bù hǎo, jiù méi jiǎngxuéjīn le. Nǐ ne?
田中Tiánzhōng
我的學費是公司替我付的。Wǒ de xuéfèi shì gōngsī tì wǒ fù de.
安同Āntóng
你打算學多久呢?Nǐ dǎsuàn xué duō jiǔ ne?
田中Tiánzhōng
大概兩年,是公司決定的。Dàgài liǎng nián, shì gōngsī juédìng de.
安同Āntóng
希望我以後也可以到這麼好的公司上班。Xīwàng wǒ yǐhòu yě kěyǐ dào zhème hǎo de gōngsī shàngbān.
田中Tiánzhōng
我又要上班,又要念書,真的很累。Wǒ yòu yào shàngbān, yòu yào niànshū, zhēnde hěn lèi.
安同Āntóng
我們一起加油吧!Wǒmen yìqǐ jiāyóu ba!
Hội thoại 2
月美Yuèměi
田中,你是什麼時候來臺灣工作的?Tiánzhōng, nǐ shì shénme shíhòu lái Táiwān gōngzuò de?
田中Tiánzhōng
去年,我已經在臺灣工作一年了。Qùnián, wǒ yǐjīng zài Táiwān gōngzuò yì nián le.
月美Yuèměi
為什麼你們公司要替你付學費?Wèishénme nǐmen gōngsī yào tì nǐ fù xuéfèi?
田中Tiánzhōng
因為我們公司跟臺灣人做生意。老闆希望我們都會說中文。Yīnwèi wǒmen gōngsī gēn Táiwān rén zuò shēngyì, lǎobǎn xīwàng wǒmen dōu huì shuō Zhōngwén.
月美Yuèměi
我覺得你們公司真好。Wǒ juéde nǐmen gōngsī zhēn hǎo.
田中Tiánzhōng
對了,妳回國以後,打算做什麼?Duìle, nǐ huíguó yǐhòu, dǎsuàn zuò shénme?
月美Yuèměi
我回國以後,也想找個有機會說中文的工作。Wǒ huíguó yǐhòu, yě xiǎng zhǎo ge yǒu jīhuì shuō Zhōngwén de gōngzuò.
田中Tiánzhōng
不錯,這樣的工作在你們國家好找嗎?Búcuò, zhèyàng de gōngzuò zài nǐmen guójiā hǎo zhǎo ma?
月美Yuèměi
不知道好不好找,我試試看。Bù zhīdào hǎo bù hǎo zhǎo, wǒ shìshìkàn.
田中Tiánzhōng
要是難找呢?Yàoshì nán zhǎo ne?
月美Yuèměi
那麼我再來臺灣學中文。Nàme wǒ zài lái Táiwān xué Zhōngwén.
田中Tiánzhōng
太好了!那我們就可以再見面了。Tài hǎo le! Nà wǒmen jiù kěyǐ zài jiànmiàn le.
Ngữ pháp
先 xiān…,再 zài… trước…, rồi mới…
Chức năng
Mẫu câu này biểu thị trình tự thời gian của hai sự việc nối tiếp nhau.
- 弟弟打算先去旅行再找工作。Dìdi dǎsuàn xiān qù lǚxíng zài zhǎo gōngzuò.
- 我想先吃晚飯再給媽媽打電話。Wǒ xiǎng xiān chī wǎnfàn zài gěi māma dǎ diànhuà.
- 他計畫在臺灣先學語言再念大學。Tā jìhuà zài Táiwān xiān xué yǔyán zài niàn dàxué.
Cách dùng
Mẫu câu này chỉ thứ tự của hai sự việc, có thể ở quá khứ hoặc tương lai.
- 我昨天晚上先寫功課,再看電視。Wǒ zuótiān wǎnshàng xiān xiě gōngkè, zài kàn diànshì.
- 我明天先去圖書館看書,再去超市買東西。Wǒ míngtiān xiān qù túshūguǎn kànshū, zài qù chāoshì mǎi dōngxi.
(一)Hoàn thành các tình huống dưới đây dựa vào hình cho sẵn.
我每天先____,再____。
Hiện đáp án
他想先____,再____。
Hiện đáp án
我常先____,再____。
Hiện đáp án
我今天晚上要先____,再____。
Hiện đáp án
他們明天打算先去____,再去____。
Hiện đáp án
Nhấn mạnh tiêu điểm bằng 是 shì…的 de
Chức năng
Mẫu câu này làm nổi bật một thành phần trong câu nói về sự việc đã xảy ra, đánh dấu nó là tiêu điểm/đối chiếu, tức là thông tin chính của câu.
Trong mẫu câu này, từ đánh dấu tiêu điểm 是 đặt ngay trước thành phần được nhấn mạnh, còn 的 đặt ở cuối câu, tức là Chủ ngữ + 是 + Tiêu điểm + Hoạt động + 的.
- 他是昨天晚上到臺灣的。Tā shì zuótiān wǎnshàng dào Táiwān de.
- 他是在學校附近吃晚飯的。Tā shì zài xuéxiào fùjìn chī wǎnfàn de.
- 我是坐捷運來學校的。Wǒ shì zuò jiéyùn lái xuéxiào de.
Cấu trúc
Tân ngữ trong câu thường được chuyển lên đầu câu.
- 學費是公司替我付的。Xuéfèi shì gōngsī tì wǒ fù de.
- 這支手機是在夜市買的。Zhè zhī shǒujī shì zài yèshì mǎi de.
Cấu trúc
Thành phần được nhấn mạnh có thể là chủ ngữ, từ ngữ chỉ thời gian, nơi chốn, cách thức, đôi khi là động từ, nhưng không bao giờ là tân ngữ.
- 是我打電話給房東的。Shì wǒ dǎ diànhuà gěi fángdōng de.
- 我是昨天晚上去看電影的。Wǒ shì zuótiān wǎnshàng qù kàn diànyǐng de.
- 他是在那家便利商店買咖啡的。Tā shì zài nà jiā biànlì shāngdiàn mǎi kāfēi de.
- 我是坐公車來上課的。Wǒ shì zuò gōngchē lái shàngkè de.
NHƯNG KHÔNG nói: *我是這間房間最近租的。 (tân ngữ)
Từ phủ định 不 bú luôn đứng trước 是 shì.
- 他不是今天早上去美國的。Tā búshì jīntiān zǎoshàng qù Měiguó de.
- 不是我打電話給房東的。Búshì wǒ dǎ diànhuà gěi fángdōng de.
- 我不是在圖書館看書的。Wǒ búshì zài túshūguǎn kànshū de.
Câu hỏi:
- 你是一個人來的嗎?Nǐ shì yí ge rén lái de ma?
- 他是坐高鐵去臺南的嗎?Tā shì zuò gāotiě qù Táinán de ma?
- 你的房租是自己付的嗎?Nǐ de fángzū shì zìjǐ fù de ma?
Cách dùng
Đôi khi có thể lược bỏ 是 shì trong mẫu câu 是…的.
- 我(是)跟朋友一起來的。Wǒ (shì) gēn péngyǒu yìqǐ lái de.
- 我(是)坐計程車來的。Wǒ (shì) zuò jìchéngchē lái de.
Cách dùng
Mẫu câu này có thể dùng để đặt câu hỏi có từ để hỏi (ai, khi nào, thế nào, ở đâu) về một sự việc trong quá khứ, nhưng không dùng được khi tân ngữ là “cái gì”.
- 是誰打電話給你的?Shì shéi dǎ diànhuà gěi nǐ de?
- 他是什麼時候來學校的?Tā shì shénme shíhòu lái xuéxiào de?
- 你是怎麼去的?Nǐ shì zěnme qù de?
- 你是在哪裡吃飯的?Nǐ shì zài nǎlǐ chīfàn de?
Không nói: *你是什麼東西看的? (tân ngữ)
(二)Dựa vào các hình dưới đây, đóng vai A và B.
B:他是____去學校的。 A:他(是什麼時候)去學校的?
Hiện đáp án
B:____ A:(在哪裡?)
Hiện đáp án
B:____ A:(怎麼去?)
Hiện đáp án
B:____ A:(跟誰去?)
Hiện đáp án
B:____ A:(學費誰付?)
Hiện đáp án
以後 yǐhòu sau khi…; sau này
Chức năng
Trong bài này, 以後 yǐhòu về cơ bản là danh từ nhưng có hai chức năng khác nhau. Ở Hội thoại 1, nó được dùng độc lập giống như một từ chỉ thời gian, nghĩa là “sau này, một lúc nào đó trong tương lai”. Ở Hội thoại 2, nó được dùng cùng hai sự việc, nối chúng theo trình tự, tức là “sau khi A thì B…”.
Cấu trúc
Cấu trúc ở Hội thoại 1:
- 我們以後都得上班。Wǒmen yǐhòu dōu děi shàngbān.
- 他們以後還要再到臺南去。Tāmen yǐhòu hái yào zài dào Táinán qù.
Cấu trúc
Cấu trúc ở Hội thoại 2:
- 回國以後,我要找個有機會說中文的工作。Huíguó yǐhòu, wǒ yào zhǎo ge yǒu jīhuì shuō Zhōngwén de gōngzuò.
- 來臺灣以後,我每星期上五天的中文課。Lái Táiwān yǐhòu, wǒ měi xīngqí shàng wǔ tiān de Zhōngwén kè.
- 我下課以後,常在圖書館上網。Wǒ xiàkè yǐhòu, cháng zài túshūguǎn shàngwǎng.
(三)Hoàn thành các đoạn hội thoại sau bằng cách dùng 以後.
你每天幾點吃晚飯?
Hiện đáp án
我們什麼時候去吃晚飯?
Hiện đáp án
你什麼時候回國?
Hiện đáp án
你是什麼時候去圖書館的?
Hiện đáp án
你是什麼時候學中文的?
Hiện đáp án
他是什麼時候打電話給你的?
Hiện đáp án
半年以後,你打算做什麼?
Hiện đáp án
一個月以後,你要去旅行嗎?
Hiện đáp án
昨天你下課以後做什麼?
Hiện đáp án
回國以後,你想做什麼?
Hiện đáp án
Nghĩa đặc biệt của 好 hǎo / 難 nán + Động từ
Chức năng
1. Khi 好 hoặc 難 kết hợp với động từ cảm giác (ăn, uống, nhìn, nghe), chúng trở thành một từ đơn.
- 好吃/難吃hǎochī / nánchī
- 好喝/難喝hǎohē / nánhē
- 好看/難看hǎokàn / nánkàn
- 好聽/難聽hǎotīng / nántīng
Chức năng
2. Khi kết hợp với động từ hành động, 好 nghĩa là “dễ (làm gì)” còn 難 nghĩa là “khó (làm gì)”.
- 好學/難學hǎo xué / nán xué
- 好寫/難寫hǎo xiě / nán xiě
- 好做/難做hǎo zuò / nán zuò
- 好找/難找hǎo zhǎo / nán zhǎo
- 日本菜好吃也好看。Rìběn cài hǎochī yě hǎokàn.
- 好工作很難找。Hǎo gōngzuò hěn nán zhǎo.
- 這個歌好聽也好唱。Zhè ge gē hǎotīng yě hǎochàng.
Cấu trúc
Phó từ chỉ mức độ như 很 hěn “rất” có thể bổ nghĩa cho cả hai cấu trúc trên.
- 我媽媽做的菜很好吃。Wǒ māma zuò de cài hěn hǎochī.
- 有人覺得中文很難學。Yǒu rén juéde Zhōngwén hěn nán xué.
Phủ định: 1. Với động từ cảm giác:
- 便宜的咖啡不好喝。Piányí de kāfēi bù hǎohē.
- 學校餐廳的菜不難吃。Xuéxiào cāntīng de cài bù nánchī.
- 這個歌,唱得太慢不好聽。Zhè ge gē, chàng de tài màn bù hǎotīng.
2. Với động từ hành động:
- 這家店賣的小籠包不好做。Zhè jiā diàn mài de xiǎolóngbāo bù hǎo zuò.
- 老師常常說中文不難學。Lǎoshī chángcháng shuō Zhōngwén bù nán xué.
- 學校附近便宜的套房不好找。Xuéxiào fùjìn piányí de tàofáng bù hǎo zhǎo.
Câu hỏi: 1. Với động từ cảm giác:
- 旅館老闆買的水果好吃嗎?Lǚguǎn lǎobǎn mǎi de shuǐguǒ hǎochī ma?
- 你覺得那個電影好看不好看?Nǐ juéde nà ge diànyǐng hǎo bù hǎokàn?
- 點烏龍茶的那個先生唱歌唱得好聽嗎?Diǎn Wūlóng chá de nà ge xiānshēng chànggē chàng de hǎotīng ma?
2. Với động từ hành động:
- 說中文的工作在你的國家好找嗎?Shuō Zhōngwén de gōngzuò zài nǐ de guójiā hǎo zhǎo ma?
- 又大又貴的房子好不好賣?Yòu dà yòu guì de fángzi hǎo bù hǎo mài?
- 老師今天教的甜點難不難學?Lǎoshī jīntiān jiāo de tiándiǎn nán bù nán xué?
(四)Nhận xét các hình dưới đây bằng các tổ hợp 好 / 難 + Động từ.
(圖:歡迎光臨 書法) ____。
Hiện đáp án
(圖:越南菜) ____。
Hiện đáp án
(圖:日本茶) ____。
Hiện đáp án
(圖:唱歌) ____。
Hiện đáp án
(圖:中文課) 中文____。
Hiện đáp án
(圖:做包子) ____。
Hiện đáp án
(圖:寫「天」字) ____。
Hiện đáp án
(圖:人力銀行 找工作) ____。
Hiện đáp án
Ghi chú
Cách xưng hô trong môi trường công sở
Người Trung Quốc coi trọng việc luôn lịch sự. Nơi làm việc cũng không ngoại lệ. Cách xưng hô với một người phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Cách phổ biến nhất để xưng hô với một người là theo chức danh công việc của họ. Ví dụ, một giám đốc có thể được gọi là 王經理 Wáng Jīnglǐ “Giám đốc Vương” hoặc một giáo sư là 李教授 Lǐ Jiàoshòu “Giáo sư Lý.” Người ta cũng được xưng hô theo danh hiệu thể hiện trình độ học vấn cao nhất mà họ đạt được. Ví dụ, người có bằng tiến sĩ có thể được gọi là 陳博士 Chén Bóshì “Tiến sĩ Trần” hoặc 文學博士陳月文 Wénxué Bóshì Chén Yuè-wén “Tiến sĩ Văn học Trần Nguyệt Văn.” Một cách xưng hô khác dựa trên nghề nghiệp, chẳng hạn 張老師 Zhāng Lǎoshī “Thầy/Cô Trương”, hoặc 王議員 Wáng Yìyuán “Nghị sĩ Vương” (nghị sĩ = thành viên quốc hội). Khi không chắc về chức danh hay nghề nghiệp của ai đó, dùng Cô 小姐, Bà 女士 hoặc Ông 先生 cũng là lịch sự.
Xưng hô với mọi người theo chức danh công việc
Quan niệm về sự riêng tư của người Đài Loan khác biệt
Đôi khi người Đài Loan hỏi bạn bè nước ngoài những câu như “Bạn làm việc ở đâu?”, “Bạn kiếm được bao nhiêu?”, “Bạn đã kết hôn chưa?”, “Bạn có mấy người con?” và “Là con trai hay con gái?”. Trong khi nhiều người nước ngoài cho rằng những câu hỏi kiểu này là tọc mạch, thì trong văn hoá Đài Loan chúng được coi là dấu hiệu của sự quan tâm và là cách phá vỡ sự ngại ngùng ban đầu.
Trò chuyện với bạn bè nước ngoài