Mục tiêu bài học
- Học cách nói về những trải nghiệm trong quá khứ.
- Học cách nói về kinh nghiệm học ngoại ngữ của bản thân.
- Học cách bày tỏ quan điểm về việc học ngoại ngữ.
- Học cách nói về lịch sinh hoạt hằng ngày và những việc làm vào ngày nghỉ.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 進步
tiến bộ
VpHán Việt: tiến bộㄐㄧㄣˋ ㄅㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 早
sớm
VsHán Việt: tảoㄗㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 考試
kỳ thi, bài thi
NHán Việt: khảo thíㄎㄠˇ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 準備
chuẩn bị
VHán Việt: chuẩn bịㄓㄨㄣˇ ㄅㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 考
thi
VHán Việt: khảoㄎㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 聽寫
nghe viết (chính tả)
NHán Việt: thính tảㄊㄧㄥ ㄒㄧㄝˇ
Câu ví dụ (1)
- 容易
dễ
VsHán Việt: dung dịㄖㄨㄥˊ ㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 小學
tiểu học
NHán Việt: tiểu họcㄒㄧㄠˇ ㄒㄩㄝˊ
Câu ví dụ (1)
- 漢字
chữ Hán
NHán Việt: Hán tựㄏㄢˋ ㄗˋ
Câu ví dụ (1)
- 高中
trung học phổ thông (cấp ba)
NHán Việt: cao trungㄍㄠ ㄓㄨㄥ
Câu ví dụ (1)
- 過
trợ từ chỉ kinh nghiệm (đã từng)
PtcHán Việt: quáㄍㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 才
mới, chỉ
AdvHán Việt: tàiㄘㄞˊ
Câu ví dụ (1)
- 說話
nói chuyện, nói
V-sepHán Việt: thuyết thoạiㄕㄨㄛ ㄏㄨㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 不夠
không đủ, chưa đủ
AdvHán Việt: bất cúㄅㄨˊ ㄍㄡˋ
Câu ví dụ (1)
- 流利
lưu loát
VsHán Việt: lưu lợiㄌㄧㄡˊ ㄌㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 雖然
tuy, mặc dù
ConjHán Việt: tuy nhiênㄙㄨㄟ ㄖㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 環境
môi trường, hoàn cảnh
NHán Việt: hoàn cảnhㄏㄨㄢˊ ㄐㄧㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 同意
đồng ý
VstHán Việt: đồng ýㄊㄨㄥˊ ㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 報紙
báo (báo giấy)
NHán Việt: báo chỉㄅㄠˋ ㄓˇ
Câu ví dụ (1)
- 麵包
bánh mì
NHán Việt: miến baoㄇㄧㄢˋ ㄅㄠ
Câu ví dụ (1)
- 演講
bài diễn thuyết, buổi nói chuyện
NHán Việt: diễn giảngㄧㄢˇ ㄐㄧㄤˇ
Câu ví dụ (1)
- 噢
à, ồ
Ptcㄡˋ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Cụm từ
- 活動中心
trung tâm sinh hoạt (trung tâm hoạt động)
Hán Việt: hoạt động trung tâmㄏㄨㄛˊ ㄉㄨㄥˋ ㄓㄨㄥ ㄒㄧㄣ
Câu ví dụ (1)
- 想起來
nhớ ra, nghĩ ra
Hán Việt: tưởng khởi laiㄒㄧㄤˇ ㄑㄧˇ ㄌㄞˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 選
chọn
VHán Việt: tuyểnㄒㄩㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 作業
bài tập về nhà
NHán Việt: tác nghiệpㄗㄨㄛˋ ㄧㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 練習
luyện tập
VHán Việt: luyện tậpㄌㄧㄢˋ ㄒㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 半夜
nửa đêm, khuya
NHán Việt: bán dạㄅㄢˋ ㄧㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 高興
vui, vui mừng
VsHán Việt: cao hứngㄍㄠ ㄒㄧㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 平常
thường ngày, bình thường
AdvHán Việt: bình thườngㄆㄧㄥˊ ㄔㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 爬山
leo núi
V-sepㄆㄚˊ ㄕㄢ
Câu ví dụ (1)
- 認識
quen biết, làm quen
VptHán Việt: nhận thứcㄖㄣˋ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 聊天
trò chuyện, nói chuyện phiếm
V-sepHán Việt: liêu thiênㄌㄧㄠˊ ㄊㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 文化
văn hoá
NHán Việt: văn hoáㄨㄣˊ ㄏㄨㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 廣告
quảng cáo
NHán Việt: quảng cáoㄍㄨㄤˇ ㄍㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 位
vị (lượng từ lịch sự cho người)
MHán Việt: vịㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 了解
hiểu, tìm hiểu
VstHán Việt: liễu giảiㄌㄧㄠˇ ㄐㄧㄝˇ
Câu ví dụ (1)
- 生活
cuộc sống, đời sống
NHán Việt: sinh hoạtㄕㄥ ㄏㄨㄛˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Tên riêng
- 陽明山
Dương Minh Sơn (núi Dương Minh, ở phía bắc Đài Bắc)
Hán Việt: Dương Minh Sơnㄧㄤˊ ㄇㄧㄥˊ ㄕㄢ
Phần II · Cụm từ
- 外國人
người nước ngoài
Hán Việt: ngoại quốc nhânㄨㄞˋ ㄍㄨㄛˊ ㄖㄣˊ
Câu ví dụ (1)
- 一些
một ít, một vài
Hán Việt: nhất taㄧˋ ㄒㄧㄝ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại
田中Tiánzhōng
早,妳今天來得真早。Zǎo, nǐ jīntiān lái de zhēn zǎo.
如玉Rúyù
是啊!我今天是搭捷運來的。Shì a! Wǒ jīntiān shì dā jiéyùn lái de.
田中Tiánzhōng
今天的考試,妳準備了嗎?Jīntiān de kǎoshì, nǐ zhǔnbèi le ma?
如玉Rúyù
準備得差不多了,應該可以考得不錯。你覺得聽寫很容易吧?Zhǔnbèi de chàbùduō le, yīnggāi kěyǐ kǎo de búcuò. Nǐ juéde tīngxiě hěn róngyì ba?
田中Tiánzhōng
是啊,日本人從小學就開始學寫漢字。Shì a, Rìběnrén cóng xiǎoxué jiù kāishǐ xué xiě Hànzì.
如玉Rúyù
我現在也覺得寫字不難,因為我在美國念高中的時候就學過了。Wǒ xiànzài yě juéde xiě zì bù nán, yīnwèi wǒ zài Měiguó niàn gāozhōng de shíhòu jiù xuéguò le.
田中Tiánzhōng
妳在這個語言中心學了多久了?Nǐ zài zhège yǔyán zhōngxīn xué le duōjiǔ le?
如玉Rúyù
我才學了半年,你呢?Wǒ cái xué le bànnián, nǐ ne?
田中Tiánzhōng
我來了快一年了,可是我說話,還說得不夠流利。Wǒ lái le kuài yì nián le, kěshì wǒ shuōhuà, hái shuō de bú gòu liúlì.
如玉Rúyù
雖然我只來了半年,但是我知道我的中文進步了。Suīrán wǒ zhǐ lái le bànnián, dànshì wǒ zhīdào wǒ de Zhōngwén jìnbù le.
田中Tiánzhōng
我覺得在說中文的環境裡學中文,進步得比較快。Wǒ juéde zài shuō Zhōngwén de huánjìng lǐ xué Zhōngwén, jìnbù de bǐjiào kuài.
如玉Rúyù
我同意。我希望回國的時候能看中文報紙。Wǒ tóngyì. Wǒ xīwàng huíguó de shíhòu néng kàn Zhōngwén bàozhǐ.
田中Tiánzhōng
我想妳一定可以。今天下了課,妳要去哪裡?Wǒ xiǎng nǐ yídìng kěyǐ. Jīntiān xià le kè, nǐ yào qù nǎlǐ?
如玉Rúyù
我要去活動中心跟語言交換的朋友見面。Wǒ yào qù huódòng zhōngxīn gēn yǔyán jiāohuàn de péngyǒu jiànmiàn.
田中Tiánzhōng
妳說的活動中心在哪裡?Nǐ shuō de huódòng zhōngxīn zài nǎlǐ?
如玉Rúyù
在一樓有麵包店的那棟樓裡面,我們一起去聽過一次演講,記得嗎?Zài yī lóu yǒu miànbāo diàn de nà dòng lóu lǐmiàn, wǒmen yìqǐ qù tīng guo yí cì yǎnjiǎng, jìde ma?
田中Tiánzhōng
噢,我想起來了。Òu, wǒ xiǎng qǐlái le.
Bài đọc
馬安同到師大來學中文,他選了每天上三個小時的課,下了課要寫作業,還要準備第二天的課。馬安同剛開始學寫中國字,覺得很難,所以每天都練習寫字,常常半夜十二點多才睡覺。雖然有點累,但是他很高興現在會寫很多字了。Mǎ Āntóng dào Shīdà lái xué Zhōngwén, tā xuǎn le měitiān shàng sān ge xiǎoshí de kè, xià le kè yào xiě zuòyè, hái yào zhǔnbèi dì’èr tiān de kè. Mǎ Āntóng gāng kāishǐ xué xiě Zhōngguó zì, juéde hěn nán, suǒyǐ měitiān dōu liànxí xiě zì, chángcháng bànyè shíèr diǎn duō cái shuìjiào. Suīrán yǒudiǎn lèi, dànshì tā hěn gāoxìng xiànzài huì xiě hěn duō zì le.
週末,馬安同比平常輕鬆多了。他有時候搭捷運去貓空喝茶,有時候坐公車去陽明山爬山。爬山的時候,他認識了很多台灣人。台灣人對外國人很好,常常跟馬安同聊天,告訴他一些台灣的文化。Zhōumò, Mǎ Āntóng bǐ píngcháng qīngsōng duō le. Tā yǒu shíhòu dā jiéyùn qù Māokōng hē chá, yǒu shíhòu zuò gōngchē qù Yángmíng Shān pá shān. Pá shān de shíhòu, tā rènshi le hěn duō Táiwān rén. Táiwān rén duì wàiguó rén hěn hǎo, chángcháng gēn Mǎ Āntóng liáotiān, gàosù tā yìxiē Táiwān de wénhuà.
馬安同有一個語言交換的朋友,他們一有空,就拿著地圖搭捷運去逛逛。安同喜歡看捷運上的廣告,要是有沒學過的字,他就會問那位朋友怎麼說。他覺得到處走走,可以了解台灣人的生活,也可以練習練習中文,哪裡都能學中文,真是不錯。Mǎ Āntóng yǒu yí ge yǔyán jiāohuàn de péngyǒu, tāmen yì yǒu kòng, jiù ná zhe dìtú dā jiéyùn qù guàngguàng. Āntóng xǐhuān kàn jiéyùn shàng de guǎnggào, yàoshi yǒu méi xuéguo de zì, tā jiù huì wèn nà wèi péngyǒu zěnme shuō. Tā juéde dàochù zǒuzǒu, kěyǐ liǎojiě Táiwān rén de shēnghuó, yě kěyǐ liànxí liànxí Zhōngwén, nǎlǐ dōu néng xué Zhōngwén, zhēnshi búcuò.
Ngữ pháp
Các chức năng của 差不多 chàbùduō
Chức năng
差不多, nghĩa đen là “khác nhau không nhiều”, có nhiều chức năng khác nhau: làm động từ trạng thái và làm phó từ.
Cấu trúc
差不多 đóng nhiều vai trò từ loại và mang nhiều nghĩa khác nhau, như minh hoạ dưới đây.
1. 差不多 + Vs, làm vị ngữ, nghĩa là gần giống nhau, tương đương.
- 我們開始學中文的時間差不多。Wǒmen kāishǐ xué Zhōngwén de shíjiān chàbùduō.
- 那幾家超市賣的東西都差不多。Nà jǐ jiā chāoshì mài de dōngxi dōu chàbùduō.
- 我們國家的夏天和這裡差不多。Wǒmen guójiā de xiàtiān hé zhèlǐ chàbùduō.
2. 差不多 + Vs, làm bổ ngữ cho động từ, nghĩa là gần xong, gần hoàn thành.
- 我的功課寫得差不多了。Wǒ de gōngkè xiě de chàbùduō le.
- 我的旅行計畫得差不多了,你看一看吧!Wǒ de lǚxíng jìhuà de chàbùduō le, nǐ kàn yi kàn ba!
- 找工作的事準備得差不多了。Zhǎo gōngzuò de shì zhǔnbèi de chàbùduō le.
3. 差不多 là phó từ, bổ nghĩa cho động từ, nghĩa là khoảng, xấp xỉ.
- 從這裡到捷運站,差不多(走)十分鐘。Cóng zhèlǐ dào jiéyùnzhàn, chàbùduō (zǒu) shí fēnzhōng.
- 哥哥和弟弟差不多高。Gēge hé dìdi chàbùduō gāo.
- 我差不多學了四個月的中文了。Wǒ chàbùduō xué le sì ge yuè de Zhōngwén le.
Câu hỏi:
- 從學校到捷運站差不多得走多久?Cóng xuéxiào dào jiéyùnzhàn chàbùduō děi zǒu duōjiǔ?
- 你的考試準備得差不多了嗎?Nǐ de kǎoshì zhǔnbèi de chàbùduō le ma?
- 這兩個房間的房租是不是差不多?Zhè liǎng ge fángjiān de fángzū shì bu shì chàbùduō?
Cách dùng
Người Trung Quốc đôi khi hay trả lời bằng 差不多 (đại khái, cũng gần gần), khiến người nghe khó biết sự thật cụ thể là thế nào.
- A:你新年要吃的東西都準備了嗎? B:差不多了。A: Nǐ xīnnián yào chī de dōngxi dōu zhǔnbèi le ma? B: Chàbùduō le.
- A:我們準備要去餐廳了嗎? B:差不多了。A: Wǒmen zhǔnbèi yào qù cāntīng le ma? B: Chàbùduō le.
- A:你習慣花蓮的生活了嗎? B:差不多了。A: Nǐ xíguàn Huālián de shēnghuó le ma? B: Chàbùduō le.
(一)Trả lời các câu hỏi sau bằng mẫu câu nói mơ hồ (đại khái) với 差不多.
A:現在十點了嗎? B:______。
Hiện đáp án
A:現在十一點半,你想幾點去吃中飯? B:______。
Hiện đáp án
A:已經四點十五分了,你打算幾點回家? B:______。
Hiện đáp án
A:你想在台灣住多久? B:______。
Hiện đáp án
A:你每個月要付多少電話費? B:______。
Hiện đáp án
A:你的國家秋天天氣跟這裡差不多嗎? B:______。
Hiện đáp án
A:你去旅行的事準備得怎麼樣了? B:______。
Hiện đáp án
A:聽說白如玉的喉嚨發炎了,今天好了嗎? B:______。
Hiện đáp án
Trợ từ chỉ kinh nghiệm 過 guò
Chức năng
Trợ từ 過 đặt sau động từ hành động, đánh dấu chủ ngữ đã từng có kinh nghiệm về hành động đó.
- 我在高中學過中文。Wǒ zài gāozhōng xué guo Zhōngwén.
- 我去過那個語言中心。Wǒ qù guo nàge yǔyán zhōngxīn.
- 我教過他兩年西班牙文。Wǒ jiāo guo tā liǎng nián Xībānyá wén.
Câu chỉ kinh nghiệm thường có thời lượng, tần suất hoặc thời gian quá khứ không xác định.
- 我學過兩次西班牙文。Wǒ xué guo liǎng cì Xībānyá wén.
- 他在越南住過三年。Tā zài Yuènán zhù guo sān nián.
- 你已經去過這麼多國家,還想去哪裡?Nǐ yǐjīng qù guo zhème duō guójiā, hái xiǎng qù nǎlǐ?
Mẫu câu này chỉ dùng phủ định bằng 沒.
- 我以前沒學過中文。Wǒ yǐqián méi xué guo Zhōngwén.
- 我沒去過法國。Wǒ méi qù guo Fǎguó.
- 我沒買過那家的麵包。Wǒ méi mǎi guo nà jiā de miànbāo.
Câu hỏi:
- 他去過日本沒有?Tā qù guo Rìběn méiyǒu?
- 王老師的課,你上過嗎?Wáng lǎoshī de kè, nǐ shàng guo ma?
- 你是不是看過那本書?有意思嗎?Nǐ shì bu shì kàn guo nà běn shū? Yǒu yìsi ma?
Cách dùng
1. Dấu hiệu kinh nghiệm 過 thường đi với mốc thời gian không xác định như 以前 “trước đây”, 小時候 “hồi nhỏ”, chứ không đi với mốc thời gian cụ thể như 昨天 “hôm qua” hay 上午十點半 “10 giờ 30 sáng”.
Cách dùng
2. Động từ + 過 so với Động từ + 了: sự khác biệt giữa 過 và 了 thường rất tinh tế, cả hai đều nói về việc đã xảy ra trong quá khứ. Hãy nhớ 過 chỉ kinh nghiệm, có thể lặp lại; còn 了 chỉ một lần xảy ra vào một thời điểm cụ thể trong quá khứ. Hãy so sánh các cặp câu sau.
- 他去過很多國家。Tā qù guo hěn duō guójiā.
- 他去了很多國家。Tā qù le hěn duō guójiā.
- 他點過日本菜。Tā diǎn guo Rìběn cài.
- 他點了日本菜。Tā diǎn le Rìběn cài.
(二)Hoàn thành các câu sau bằng trợ từ chỉ kinh nghiệm 過.
這個字,我______,可是我忘了。
Hiện đáp án
我們都看過______,可是沒聽過______。
Hiện đáp án
A:你坐過台北捷運嗎? B:我______。
Hiện đáp án
A:王小姐______? B:我知道她去過好幾次。
Hiện đáp án
A:你在台灣看過醫生、吃過藥嗎? B:我______。
Hiện đáp án
才 cái: chỉ, mới
Chức năng
Phó từ 才 chỉ số lượng “chỉ, mới có…”, thấp hơn so với mong đợi thông thường.
- 法國,我才去過一次。Fǎguó, wǒ cái qù guo yí cì.
- 一本書才五十塊。真便宜。Yì běn shū cái wǔshí kuài. Zhēn piányí.
- 他才學了半年中文。Tā cái xué le bànnián Zhōngwén.
Cấu trúc:
Câu hỏi:
- 你今天才吃了一個麵包嗎?Nǐ jīntiān cái chī le yí ge miànbāo ma?
- 他是不是才學了兩個星期的中文?Tā shì bu shì cái xué le liǎng ge xīngqí de Zhōngwén?
- 台北捷運,你才坐過一次嗎?Táiběi jiéyùn, nǐ cái zuò guo yí cì ma?
Cách dùng
1. Về số lượng, cả 才 và 只 đều có nghĩa “chỉ”, nên 他才學了三個月的西班牙文 giống như 他只學了三個月的西班牙文 (“Cô ấy chỉ học tiếng Tây Ban Nha ba tháng”). Tuy nhiên, 只 chỉ nêu sự thật, còn 才 còn hàm ý rằng đa số người ta dành nhiều thời gian hơn cho ngoại ngữ.
Cách dùng
2. Ngoài ra, 才 có thể đi thẳng với từ chỉ số lượng, còn 只 thì không. Vì vậy 這本書才五十塊錢。(“Cuốn sách này mới có 50 đồng”) là đúng, nhưng *這本書只五十塊錢 thì sai ngữ pháp.
(三)Hoàn thành các câu dưới đây dựa vào tranh hoặc ngữ cảnh cho sẵn.
這支手機______,不貴。
Hiện đáp án
從這裡到捷運站______,不遠。
Hiện đáp án
書,我才看了______。
Hiện đáp án
A:你常去貓空喝茶嗎? B:不常,才______。
Hiện đáp án
A:今天要考的漢字,你都準備了嗎? B:還沒,我才______。
Hiện đáp án
想起來 xiǎng qǐlái: nhớ ra
Chức năng
Mẫu câu gồm động từ 想 theo sau là tiểu từ động từ 起(來), chỉ việc một điều gì đó đã được nhớ lại.
- 他的電話,我想起來了。Tā de diànhuà, wǒ xiǎng qǐlái le.
- 那位小姐姓張,我想起來了。Nà wèi xiǎojiě xìng Zhāng, wǒ xiǎng qǐlái le.
- 回到學校以後,以前的事我都想起來了。Huídào xuéxiào yǐhòu, yǐqián de shì wǒ dōu xiǎng qǐlái le.
Phủ định:
- 他姓張,早上見面的時候我怎麼沒想起來。Tā xìng Zhāng, zǎoshang jiànmiàn de shíhòu wǒ zěnme méi xiǎng qǐlái.
- 他是誰,我還沒想起來。Tā shì shéi, wǒ hái méi xiǎng qǐlái.
- 機車在哪裡,他一直沒想起來。Jīchē zài nǎlǐ, tā yìzhí méi xiǎng qǐlái.
Câu hỏi:
- 我們見過面。你想起來了嗎?Wǒmen jiàn guo miàn. Nǐ xiǎng qǐlái le ma?
- 他叫什麼名字?你是不是想起來了?Tā jiào shénme míngzi? Nǐ shì bu shì xiǎng qǐlái le?
- 你的東西在哪裡,想起來了沒有?Nǐ de dōngxi zài nǎlǐ, xiǎng qǐlái le méiyǒu?
Cách dùng
起來 trong mẫu câu này khác với 起來 đã học ở Bài 1.
(四)Bạn sẽ đáp lại thế nào trong các tình huống sau?
甲:你好! 乙:請問你是…? 甲:我是妳的高中同學啊! 乙:噢,我______。
Hiện đáp án
甲:我們幾點去? 乙:去哪裡? 甲:妳不記得了啊! 乙:噢,______。
Hiện đáp án
甲:你知道陳月美什麼時候回越南嗎? 乙:她跟我說過,我想想。 甲:妳______了嗎? 乙:我想起來了,是下個月一號。
Hiện đáp án
老師:你的作業本子呢? 學生:我不知道在哪裡。 老師:快想一想! 學生:好,我想一想,我______了,在家裡。
Hiện đáp án
甲:我忘了昨天看見的同學姓什麼。 乙:你沒想一想嗎? 甲:當然想過,可是我______。 乙:我想沒關係吧。
Hiện đáp án
才 cái: chậm hơn / muộn hơn dự kiến
Chức năng
才 hàm ý sự việc được nói đến trong câu mất nhiều thời gian hơn hoặc xảy ra muộn hơn dự kiến.
- 你現在才來,大家等你很久了。Nǐ xiànzài cái lái, dàjiā děng nǐ hěn jiǔ le.
- 他是昨天才到台北的,所以睡得不好。Tā shì zuótiān cái dào Táiběi de, suǒyǐ shuì de bù hǎo.
- 我等了十分鐘,捷運才來。Wǒ děng le shí fēnzhōng, jiéyùn cái lái.
Câu có 才 hầu như luôn có từ chỉ thời gian. Bản thân 才 không thể phủ định, mà dùng phủ định 不是.
Phủ định:
- 我跟你一起住了十年了,我不是現在才了解你的。Wǒ gēn nǐ yìqǐ zhù le shí nián le, wǒ bú shì xiànzài cái liǎojiě nǐ de.
- 他不是今天才告訴老闆他不能來上班的。Tā bú shì jīntiān cái gàosù lǎobǎn tā bù néng lái shàngbān de.
- 我們不是今天才認識的,是三年前就認識的。Wǒmen bú shì jīntiān cái rènshi de, shì sān nián qián jiù rènshi de.
Câu hỏi:
- 王先生這個月才來上班的嗎?Wáng xiānshēng zhège yuè cái lái shàngbān de ma?
- 你是不是昨晚上十點才打電話給他的?Nǐ shì bu shì zuó wǎnshàng shí diǎn cái dǎ diànhuà gěi tā de?
- 你什麼時候才可以跟我去看電影?Nǐ shénme shíhou cái kěyǐ gēn wǒ qù kàn diànyǐng?
Cách dùng
Trong khi 就 cho biết sự việc xảy ra sớm hơn dự kiến, thì 才 cho biết sự việc mất nhiều thời gian hơn dự kiến. Hãy so sánh các câu sau.
- 我等了十分鐘,捷運就來了。Wǒ děng le shí fēnzhōng, jiéyùn jiù lái le.
- 我等了十分鐘,捷運才來。Wǒ děng le shí fēnzhōng, jiéyùn cái lái.
(五)Hoàn thành các câu dưới đây bằng 才, dựa vào tình huống cho sẵn.
我們八點上課,田中先生今天早上十點______。
Hiện đáp án
我們要搭下午三點的飛機,可是陳先生______。
Hiện đáp án
馬安同四點下課,不過他______。
Hiện đáp án
平常,你等捷運要等十分鐘,今天只等了五分鐘,你會怎麼說?
Hiện đáp án
紐約去年十一月開始下雪,今年十二月開始下雪。你想白如玉會怎麼說?
Hiện đáp án
田中班上有一個日本同學,他們以前不認識,到師大學中文以後認識的,你會怎麼說?
Hiện đáp án
Hành động thử / nhẹ nhàng với động từ hai âm tiết lặp lại ABAB
Chức năng
Khi động từ đơn âm tiết hoặc song âm tiết được lặp lại, mức độ cam kết với hành động giảm đi (làm nhẹ, làm thử một chút). Mẫu này thường gặp trong câu cầu khiến.
- 今天學的漢字,我還得練習練習。Jīntiān xué de Hànzì, wǒ hái děi liànxí liànxí.
- 你有空的時候,應該去旅行,多認識認識一些台灣朋友。Nǐ yǒu kòng de shíhòu, yīnggāi qù lǚxíng, duō rènshi rènshi yìxiē Táiwān péngyǒu.
- 我想了解了解你是怎麼學中文的,為什麼說得這麼流利。Wǒ xiǎng liǎojiě liǎojiě nǐ shì zěnme xué Zhōngwén de, wèishénme shuō de zhème liúlì.
Việc lặp lại động từ hành động song âm tiết là sự mở rộng từ AB thành ABAB.
Phủ định:
- 下星期要考試,你怎麼不準備準備呢?Xià xīngqí yào kǎoshì, nǐ zěnme bù zhǔnbèi zhǔnbèi ne?
- 你不練習練習寫字,聽寫怎麼考得好?Nǐ bù liànxí liànxí xiě zì, tīngxiě zěnme kǎo de hǎo?
- 我們不參觀參觀,怎麼知道這個學校好不好?Wǒmen bù cānguān cānguān, zěnme zhīdào zhège xuéxiào hǎo bu hǎo?
Câu hỏi:
- 我是妳男朋友,妳是不是應該多關心關心我?Wǒ shì nǐ nán péngyǒu, nǐ shì bu shì yīnggāi duō guānxīn guānxīn wǒ?
- 這個週末,你要不要在家休息休息?Zhège zhōumò, nǐ yào bu yào zài jiā xiūxi xiūxi?
- 我有什麼機會可以認識認識新朋友?Wǒ yǒu shénme jīhuì kěyǐ rènshi rènshi xīn péngyǒu?
Cách dùng
Vì sự lặp lại đã biểu thị sự giảm nhẹ (mức độ cam kết), nên dạng lặp không đi cùng 一下 hoặc 一點, vốn cũng biểu thị sự giảm nhẹ. (*我得練習練習一下。 *你得關心關心她一點。 là câu sai.)
(六)Viết lại các câu sau bằng động từ lặp lại.
我很累,我得休息。 → ______。
Hiện đáp án
放假的時候,我想去參觀故宮。 → ______。
Hiện đáp án
我得準備明天的聽寫,所以不能出去玩。 → ______。
Hiện đáp án
同學生病了,我們得關心她。 → ______。
Hiện đáp án
要是我常練習,就不會忘了怎麼寫漢字。 → ______。
Hiện đáp án
Ghi chú
Từ mượn nước ngoài
Ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Nhật và tiếng Anh, đã có ảnh hưởng đáng kể đến từ vựng ở Đài Loan. Trong thời kỳ Nhật cai trị, rất nhiều từ và cụm từ tiếng Nhật được đưa vào tiếng Đài Loan (Mân Nam) dùng hằng ngày. Bento (便當), hộp cơm, và mochi (麻糬), món bánh gạo nếp, là hai ví dụ. Sau khi Trung Quốc tiếp xúc với phương Tây, các từ tiếng Anh như “humor” (幽默 yōumò) và “logic” (邏輯 luójí) được phiên âm sang tiếng Trung. Những từ mượn nước ngoài này và các từ khác hiện nay được dùng phổ biến trong tiếng Phổ thông của Đài Loan.
Trong những thập kỷ gần đây, việc đi lại thuận tiện, tiến bộ công nghệ và giao lưu văn hoá thường xuyên đã đưa nhiều từ mượn nước ngoài khác vào Đài Loan. Các từ tiếng Anh như “hi” và “T-shirt” được phiên âm thành hāi (嗨) và T-xù (T 恤). “Bye-bye” trở thành bàibài. “Show” được phiên âm thành xiù (秀), cho ra 脫口秀 tuōkǒuxiù (talk show) và 做秀 zuò xiù (trình diễn). “Shopping” là 血拼 xiěpīn hoặc 瞎拼 xiāpīn. Các từ lóng tiếng Anh như “OK” giữ nguyên nghĩa gốc mà không qua dịch. Vì tiếng Nhật được viết bằng chữ Hán, người Đài Loan đã trực tiếp mượn các từ tiếng Nhật như zháinán (宅男) và zháinǚ (宅女) (tiếng Nhật: otaku; một “mọt” nam hoặc nữ) và dárén (達人) (tiếng Nhật: tatsujin; người có kỹ năng điêu luyện).
Nhưng đừng nhầm lẫn. Người Đài Loan có thể rất sáng tạo khi mượn từ nước ngoài. Ví dụ, khi hai người bạn rất thân nhau, chúng ta gọi là májí (麻吉) – nghe giống tiếng Nhật, đúng không? Thật ra đó là cách đọc của chúng ta cho từ “match” trong tiếng Anh. Và chúng ta còn nghĩ ra một số cách kết hợp thú vị – “xiǎo 小 case” – nghĩa đen là “một vụ nhỏ” hay “chuyện không đáng kể” – được hiểu là “dễ như ăn kẹo” hoặc “không có gì to tát”.
Chú thích ảnh: Hộp cơm, một từ mượn tiếng Nhật—bento. Anh chàng mọt, thường sống khép kín, một từ mượn tiếng Nhật—otaku. Một chuyên gia, một “cao thủ”, một từ mượn tiếng Nhật—tatsujin.