Mục tiêu bài học
- Học cách bày tỏ và đáp lại lời can ngăn.
- Học cách diễn đạt tần suất của sự việc.
- Học cách đưa ra giải pháp cho vấn đề.
- Học cách nói câu mệnh lệnh và câu yêu cầu.
Từ vựng
Phần I · Nhân vật trong bài
- 林愛麗
Lâm Ái Lệ, một phụ nữ đến từ Canada
Hán Việt: Lâm Ái Lệㄌㄧㄣˊ ㄞˋ ㄌㄧˋ
Phần I · Từ vựng
- 掉
mất, đánh rơi
VpHán Việt: điệuㄉㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 低頭
cúi đầu
V-sepHán Việt: đê đầuㄉㄧ ㄊㄡˊ
Câu ví dụ (1)
- 傳
gửi (tin nhắn, thư điện tử)
VHán Việt: truyềnㄔㄨㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 過
trợ từ chỉ giai đoạn, biểu thị hành động đã hoàn thành
PtcHán Việt: quáㄍㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 簡訊
tin nhắn văn bản (SMS)
NHán Việt: giản tấnㄐㄧㄢˇ ㄒㄩㄣˋ
Câu ví dụ (1)
- 功能
chức năng, tính năng
NHán Việt: công năngㄍㄨㄥ ㄋㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 生氣
tức giận, giận
Vs-sepHán Việt: sinh khíㄕㄥ ㄑㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 叫
bảo, bắt (ai làm gì)
VHán Việt: khiếuㄐㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 罵
mắng, quát mắng
VHán Việt: mạㄇㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 健身房
phòng tập gym
NHán Việt: kiện thân phòngㄐㄧㄢˋ ㄕㄣ ㄈㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 啦
trợ từ cuối câu biểu thị câu hỏi (= 了+啊)
PtcHán Việt: lạp˙ㄌㄚ
Câu ví dụ (1)
- 查
tra, tra cứu (thông tin)
VHán Việt: traㄔㄚˊ
Câu ví dụ (1)
- 班機
chuyến bay
NHán Việt: ban cơㄅㄢ ㄐㄧ
Câu ví dụ (1)
- 訂位
đặt chỗ
V-sepHán Việt: đính vịㄉㄧㄥˋ ㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 電
điện, pin
NHán Việt: điệnㄉㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 充電
sạc pin
V-sepHán Việt: sung điệnㄔㄨㄥ ㄉㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 糊塗
hồ đồ, lú lẫn
VsHán Việt: hồ đồㄏㄨˊ ㄊㄨˊ
Câu ví dụ (1)
- 喔
trợ từ cuối câu biểu thị lời nhắc nhở, đề nghị (nhé)
PtcHán Việt: ốcㄛ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Tên riêng
- 義大利
Ý (nước Ý)
Hán Việt: Nghĩa Đại Lợiㄧˋ ㄉㄚˋ ㄌㄧˋ
Phần I · Cụm từ
- 拿走
lấy đi, mang đi
Hán Việt: nã tẩuㄋㄚˊ ㄗㄡˇ
Câu ví dụ (1)
- 撿到
nhặt được
Hán Việt: kiểm đáoㄐㄧㄢˇ ㄉㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 留下
giữ lại cho mình
Hán Việt: lưu hạㄌㄧㄡˊ ㄒㄧㄚˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 網路
Internet, mạng
NHán Việt: võng lộㄨㄤˇ ㄌㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 發生
xảy ra
VpHán Việt: phát sinhㄈㄚ ㄕㄥ
Câu ví dụ (1)
- 事情
sự việc, chuyện
NHán Việt: sự tìnhㄕˋ ㄑㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 消息
tin tức, thông tin
NHán Việt: tiêu tứcㄒㄧㄠ ㄒㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 透過
thông qua, qua
PrepHán Việt: thấu quáㄊㄡˋ ㄍㄨㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 世界
thế giới
NHán Việt: thế giớiㄕˋ ㄐㄧㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 節省
tiết kiệm
VHán Việt: tiết tỉnhㄐㄧㄝˊ ㄕㄥˇ
Câu ví dụ (1)
- 起床
thức dậy, ra khỏi giường
Vp-sepHán Việt: khởi sàngㄑㄧˇ ㄔㄨㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 檢查
kiểm tra
VHán Việt: kiểm traㄐㄧㄢˇ ㄔㄚˊ
Câu ví dụ (1)
- 郵件
thư, thư điện tử
NHán Việt: bưu kiệnㄧㄡˊ ㄐㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 立刻
ngay lập tức
AdvHán Việt: lập khắcㄌㄧˋ ㄎㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 上傳
tải lên, đăng lên
VHán Việt: thượng truyềnㄕㄤˋ ㄔㄨㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 正常
bình thường
VsHán Việt: chính thườngㄓㄥˋ ㄔㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 談
bàn bạc, nói chuyện, thảo luận
VHán Việt: đàmㄊㄢˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 現代人
người hiện đại, con người ngày nay
Hán Việt: hiện đại nhânㄒㄧㄢˋ ㄉㄞˋ ㄖㄣˊ
Câu ví dụ (1)
- 比方說
ví dụ, chẳng hạn
Hán Việt: tỉ phương thuyếtㄅㄧˇ ㄈㄤ ㄕㄨㄛ
Câu ví dụ (1)
- 做到
làm được, đạt được
Hán Việt: tố đáoㄗㄨㄛˋ ㄉㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 第一手
trực tiếp, từ nguồn đầu tiên
Hán Việt: đệ nhất thủㄉㄧˋ ㄧ ㄕㄡˇ
Câu ví dụ (1)
- 急著
vội vàng (làm gì)
Hán Việt: cấp trướcㄐㄧˊ ˙ㄓㄜ
Câu ví dụ (1)
- 打招呼
chào hỏi; vẫy tay chào ai
Hán Việt: đả chiêu hôㄉㄚˇ ㄓㄠ ㄏㄨ
Câu ví dụ (1)
- 面對面
mặt đối mặt, trực tiếp
Hán Việt: diện đối diệnㄇㄧㄢˋ ㄉㄨㄟˋ ㄇㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại
愛麗Àilì
怎麼了?在找什麼?Zěnme le? Zài zhǎo shénme?
馬丁Mǎdīng
找我的手機,我怎麼找都找不到。Zhǎo wǒ de shǒujī, wǒ zěnme zhǎo dōu zhǎo bú dào.
愛麗Àilì
我早上還看到你在餐廳低頭玩手機,你是不是在餐廳掉的?Wǒ zǎoshang hái kàndào nǐ zài cāntīng dītóu wán shǒujī, nǐ shì bú shì zài cāntīng diào de?
馬丁Mǎdīng
不是,我離開餐廳後,還給義大利朋友傳過簡訊。Búshì, wǒ líkāi cāntīng hòu, hái gěi Yìdàlì péngyǒu chuán guò jiǎnxùn.
愛麗Àilì
是不是被誰拿走了?要是有人撿到了,看見你的手機那麼新,功能又好,就留下自己用了。Shì bú shì bèi shéi ná zǒu le? Yàoshi yǒu rén jiǎn dào le, kànjiàn nǐ de shǒujī nàme xīn, gōngnéng yòu hǎo, jiù liúxià zìjǐ yòng le.
馬丁Mǎdīng
我就怕是這樣,這已經是我掉的第三支手機了。Wǒ jiù pà shì zhèyàng, zhè yǐjīng shì wǒ diào de dì sān zhī shǒujī le.
愛麗Àilì
你的手機是你女朋友送的禮物?這樣會讓她生氣吧!Nǐ de shǒujī shì nǐ nǚpéngyǒu sòng de lǐwù? Zhèyàng huì ràng tā shēngqì ba!
馬丁Mǎdīng
是啊!她還叫我別再掉手機了。要是被她知道了,一定會罵我的。Shì a! Tā hái jiào wǒ bié zài diào shǒujī le. Yàoshi bèi tā zhīdào le, yídìng huì mà wǒ de.
愛麗Àilì
你是什麼時候發現手機不見的?Nǐ shì shénme shíhòu fāxiàn shǒujī bú jiàn de?
馬丁Mǎdīng
我剛剛想上網,才發現不見的。Wǒ gānggāng xiǎng shàngwǎng, cái fāxiàn bú jiàn de.
愛麗Àilì
你傳完簡訊後,還去了什麼地方?Nǐ chuán wán jiǎnxùn hòu, hái qù le shénme dìfāng?
馬丁Mǎdīng
我先去健身房做運動,然後去圖書館做功課。Wǒ xiān qù jiànshēnfáng zuò yùndòng, ránhòu qù túshūguǎn zuò gōngkè.
愛麗Àilì
你去圖書館找過了嗎?Nǐ qù túshūguǎn zhǎo guò le ma?
馬丁Mǎdīng
到處都找過了,還是找不到。怎麼辦?我女朋友不會讓我再買新手機的。Dàochù dōu zhǎo guò le, háishi zhǎo bú dào. Zěnme bàn? Wǒ nǚpéngyǒu bú huì ràng wǒ zài mǎi xīn shǒujī de.
愛麗Àilì
那健身房呢?Nà jiànshēnfáng ne?
馬丁Mǎdīng
我在健身房沒用手機。啊!我想起來了!Wǒ zài jiànshēnfáng méi yòng shǒujī. À! Wǒ xiǎng qǐlái le!
愛麗Àilì
想起來啦?放在什麼地方了?Xiǎng qǐlái la? Fàng zài shénme dìfāng le?
馬丁Mǎdīng
剛剛我在查回國的班機資料,正要訂位的時候,手機沒電了。所以我去健身房的時候,放在那裡充電。Gānggāng wǒ zài chá huíguó de bānjī zīliào, zhèng yào dìngwèi de shíhòu, shǒujī méi diàn le. Suǒyǐ wǒ qù jiànshēnfáng de shíhòu, fàng zài nàlǐ chōngdiàn.
愛麗Àilì
你怎麼這麼糊塗,趕快回去拿吧!Nǐ zěnme zhème hútú, gǎnkuài huíqù ná ba!
馬丁Mǎdīng
那我先走了!妳別告訴我女朋友喔!Nà wǒ xiān zǒu le! Nǐ bié gàosù wǒ nǚpéngyǒu ō!
Bài đọc
現代人的生活已經離不開網路了,生活裡有很多事,比方說買東西、查資料、下載音樂,只要上網,就能做到。住在不同國家的人,也能天天用網路聊天。要是哪裡發生了事情,這些消息,都能透過網路,馬上傳到世界每一個地方,讓大家知道第一手資料。網路替我們節省了時間,還把世界變小了。Xiàndài rén de shēnghuó yǐjīng lí bù kāi wǎnglù le, shēnghuó lǐ yǒu hěn duō shì, bǐfāng shuō mǎi dōngxi, chá zīliào, xiàzǎi yīnyuè, zhǐyào shàngwǎng, jiù néng zuòdào. Zhù zài bùtóng guójiā de rén, yě néng tiāntiān yòng wǎnglù liáotiān. Yàoshi nǎlǐ fāshēng le shìqíng, zhèxiē xiāoxí, dōu néng tòuguò wǎnglù, mǎshàng chuán dào shìjiè měi yí ge dìfāng, ràng dàjiā zhīdào dìyīshǒu zīliào. Wǎnglù tì wǒmen jiéshěng le shíjiān, hái bǎ shìjiè biàn xiǎo le.
雖然網路讓我們的生活變得更便利,但是也有一些問題。很多人每天早上才起床,就急著上網。每五分鐘就要檢查一次郵件,一有新消息、新照片就立刻上傳。他們什麼時候都在上網,好像只有睡覺的時候,才離開網路。在網路上花太多時間,讓很多人的生活變得不正常了。Suīrán wǎnglù ràng wǒmen de shēnghuó biàn de gèng biànlì, dànshì yě yǒu yìxiē wèntí. Hěn duō rén měitiān zǎoshang cái qǐchuáng, jiù jízhe shàngwǎng. Měi wǔ fēnzhōng jiù yào jiǎnchá yí cì yóujiàn, yì yǒu xīn xiāoxí, xīn zhàopiàn jiù lìkè shàngchuán. Tāmen shénme shíhòu dōu zài shàngwǎng, hǎoxiàng zhǐyǒu shuìjiào de shíhòu, cái líkāi wǎnglù. Zài wǎnglù shàng huā tài duō shíjiān, ràng hěn duō rén de shēnghuó biàn de bú zhèngcháng le.
網路太方便了,讓大家已經習慣透過網路跟朋友打招呼、聊天、談事情,但是不想跟人面對面地說話,人跟人的關係好像越來越遠了。我們應該想一想,怎麼好好地利用網路,才不會影響人跟人的關係。Wǎnglù tài fāngbiàn le, ràng dàjiā yǐjīng xíguàn tòuguò wǎnglù gēn péngyǒu dǎ zhāohū, liáotiān, tán shìqíng, dànshì bù xiǎng gēn rén miàn duì miàn de shuōhuà, rén gēn rén de guānxì hǎoxiàng yuè lái yuè yuǎn le. Wǒmen yīnggāi xiǎng yì xiǎng, zěnme hǎohāo de lìyòng wǎnglù, cái bú huì yǐngxiǎng rén gēn rén de guānxì.
Ngữ pháp
Hoàn thành hành động với V + 過
Chức năng
過 trong bài này đứng sau động từ hành động, biểu thị hành động đó đã hoàn thành; khác với 過 chỉ kinh nghiệm ở Bài 3.
- 你們吃過餃子再吃菜。Nǐmen chī guò jiǎozi zài chī cài.
- 大家今天都跑過一千公尺了。Dàjiā jīntiān dōu pǎo guò yì qiān gōngchǐ le.
- 垃圾車剛剛來過了。Lèsè chē gānggāng lái guò le.
Cấu trúc: V + 過
Phủ định:
- 他們還沒吃過午飯。Tāmen hái méi chī guò wǔfàn.
- 這個月他還沒付過房租。Zhège yuè tā hái méi fù guò fángzū.
- 今天我還沒練習過太極拳。Jīntiān wǒ hái méi liànxí guò tàijíquán.
Câu hỏi:
- 你喝過咖啡了嗎?Nǐ hē guò kāfēi le ma?
- 今年大家都回過國了嗎?Jīnnián dàjiā dōu huí guò guó le ma?
- 那個電影你已經看過了嗎?Nàge diànyǐng nǐ yǐjīng kàn guò le ma?
Cách dùng
過 chỉ sự hoàn thành hành động là một bổ ngữ giai đoạn, đặt sau động từ hành động theo dạng V + 過. Tuy cũng biểu thị hoàn thành, 過 khác với 完 và 好 về chức năng: V 完 và V 好 chỉ đơn giản nói hành động đã xong, còn V 過 hàm ý việc đó đã làm xong và không cần làm lại. So sánh các câu sau:
- 我做完功課了。Wǒ zuò wán gōngkè le.
- 我做好功課了。Wǒ zuò hǎo gōngkè le.
- 我做過功課了。Wǒ zuò guò gōngkè le.
Hai câu đầu (V 完 và V 好) chỉ nêu sự thật là bài tập đã làm xong. Câu thứ ba (V 過) có thêm hàm ý, thường dùng để đáp lại những lời gợi ý như "bạn không nên làm bài tập sao?" hoặc "đi làm bài tập đi". Xem thêm các ví dụ dưới đây.
- A:要不要喝咖啡? B:我剛剛喝過(咖啡)了。A: Yào bú yào hē kāfēi? B: Wǒ gānggāng hē guò (kāfēi) le.
- A:快考試了,趕快去看書。 B:我已經看過(書)了。A: Kuài kǎoshì le, gǎnkuài qù kànshū. B: Wǒ yǐjīng kàn guò (shū) le.
- A:等一下我們去跑步吧! B:我們不是昨天已經跑過了嗎?A: Děng yíxià wǒmen qù pǎobù ba! B: Wǒmen bú shì zuótiān yǐjīng pǎo guò le ma?
(一)Hãy dùng V + 過 để hoàn thành các câu sau.
A:你感冒了,要不要我陪你去醫院? B:不用了,______。
Hiện đáp án
A:今年暑假我們去泰國玩吧! B:換一個地方吧!______。
Hiện đáp án
A:我們一起去吃午飯吧!吃素食怎麼樣? B:不好意思,______。
Hiện đáp án
A:聽說李安的新電影很有意思,你想不想看? B:我上禮拜______。
Hiện đáp án
A:你給如玉打電話,問問她今天來不來。 B:你不在的時候,我______。
Hiện đáp án
Bổ ngữ động từ 走 zǒu (đi mất, đi khỏi)
Chức năng
走 khi làm bổ ngữ động từ thường biểu thị đối tượng bị di chuyển rời xa người nói do hành động của chủ ngữ.
- 我們都把客人送走了。Wǒmen dōu bǎ kèrén sòng zǒu le.
- 請你把門口的那些東西推走。Qǐng nǐ bǎ ménkǒu de nàxiē dōngxi tuī zǒu.
- 那件衣服已經被別人買走了。Nà jiàn yīfú yǐjīng bèi biéren mǎi zǒu le.
Cấu trúc
Cấu trúc:
Phủ định:
- 那幾本書我沒借走,還在圖書館裡。Nà jǐ běn shū wǒ méi jiè zǒu, hái zài túshūguǎn lǐ.
- 他沒騎走你的腳踏車,你的車還停在家裡呢!Tā méi qí zǒu nǐ de jiǎotàchē, nǐ de chē hái tíng zài jiā lǐ ne!
- 你不搬走門口這張桌子,我的家具搬不進去。Nǐ bù bān zǒu ménkǒu zhè zhāng zhuōzi, wǒ de jiājù bān bú jìnqù.
Câu hỏi:
- 昨天的作業,老師收走了沒有?Zuótiān de zuòyè, lǎoshī shōu zǒu le méiyǒu?
- 偷手機的那個人是不是跑走了?Tōu shǒujī de nàge rén shì bú shì pǎo zǒu le?
- 銀行的錢都被提走了嗎?Yínháng de qián dōu bèi tí zǒu le ma?
Cách dùng
1. Câu chữ 把 hoặc 被 thường được dùng với bổ ngữ động từ 走.
- 他把我的腳踏車騎走了。Tā bǎ wǒ de jiǎotàchē qí zǒu le.
- 朋友把我的書帶走了。Péngyǒu bǎ wǒ de shū dài zǒu le.
- 我的手機被誰拿走了?Wǒ de shǒujī bèi shéi ná zǒu le?
Cách dùng
2. Các động từ sau có thể kết hợp với 走: 拿 'cầm', 搬 'dọn', 推 'đẩy', 騎 'cưỡi/đi (xe)', 借 'mượn', 買 'mua', 帶 'mang', 約 'hẹn (ai)', 選 'chọn', 送 'tiễn/tặng', 偷 'trộm', 提 'rút (tiền)' và 罵 'mắng'. Tân ngữ có thể là vật cụ thể, cũng có thể là thứ trừu tượng, ví dụ:
- 他離開的時候把快樂的氣氛也帶走了。Tā líkāi de shíhòu bǎ kuàilè de qìfēn yě dài zǒu le.
Cách dùng
3. Có thể chèn 得 / 不 vào để tạo dạng khả năng của mẫu câu này.
- 這麼多書,你拿得走嗎?Zhème duō shū, nǐ ná de zǒu ma?
- 他告訴大家他決定留在這裡,誰也罵不走他。Tā gàosù dàjiā tā juédìng liú zài zhèlǐ, shéi yě mà bù zǒu tā.
- 家具太多了,你可能一次搬不走。Jiājù tài duō le, nǐ kěnéng yí cì bān bù zǒu.
(二)Chọn động từ thích hợp nhất trong danh sách để hoàn thành các câu sau. Hãy dùng đúng dạng động từ và đặt vào câu.
Từ cho sẵn:選 罵 偷 拿 接 搬 騎
A:我的書在你那裡嗎? B:都還在妳房間裡,我一本也______。
Hiện đáp án
A:請問如玉在不在?我想問她想不想跟我去看電影? B:你怎麼現在才來?她已經被安同______了。
Hiện đáp án
張小姐把最大的禮物______了。
Hiện đáp án
這些桌子、椅子太多了,我一個人______。
Hiện đáp án
A:白小姐怎麼回家了? B:剛剛李先生一生氣,就把白小姐______了。
Hiện đáp án
我的自行車壞了,你看看還______?
Hiện đáp án
A:你把背包放在椅子上,沒關係嗎? B:放心,只要關著門,誰也______。
Hiện đáp án
Câu mệnh lệnh với 叫 jiào
Chức năng
Ở đây 叫 là động từ có tân ngữ, biểu thị ai đó yêu cầu hoặc bắt người khác làm một việc gì.
- 媽媽叫我先把包水餃的材料準備好。Māma jiào wǒ xiān bǎ bāo shuǐjiǎo de cáiliào zhǔnbèi hǎo.
- 房東叫我們把新家具都搬到樓上房間去。Fángdōng jiào wǒmen bǎ xīn jiājù dōu bān dào lóushàng fángjiān qù.
- 老師叫學生進教室參加考試。Lǎoshī jiào xuésheng jìn jiàoshì cānjiā kǎoshì.
- 醫生叫我多休息。Yīshēng jiào wǒ duō xiūxí.
- 女朋友叫我少吃油膩的食物。Nǚpéngyǒu jiào wǒ shǎo chī yóunì de shíwù.
Cấu trúc
Cấu trúc:
沒 dùng cho sự việc trong quá khứ, 別 dùng cho sự việc sắp tới, còn 不 dùng được cho cả hai.
- 別叫小孩一個人去超商買飲料。Bié jiào xiǎohái yí ge rén qù chāoshāng mǎi yǐnliào.
- 別叫新學生參加演講比賽。Bié jiào xīn xuésheng cānjiā yǎnjiǎng bǐsài.
- 你們不喜歡喝酒,我以後不叫你們來了。Nǐmen bù xǐhuān hē jiǔ, wǒ yǐhòu bú jiào nǐmen lái le.
- 爸爸不叫他看書,他是不會看的。Bàba bú jiào tā kànshū, tā shì bú huì kàn de.
- 老師沒叫你出去,你怎麼自己跑出去了?Lǎoshī méi jiào nǐ chūqù, nǐ zěnme zìjǐ pǎo chūqù le?
- 主任沒叫高美玲介紹自己的工作經驗。Zhǔrèn méi jiào Gāo Měilíng jièshào zìjǐ de gōngzuò jīngyàn.
Câu hỏi:
- 是不是主任叫你來參加這個活動的?Shì bú shì zhǔrèn jiào nǐ lái cānjiā zhège huódòng de?
- 醫生是不是叫你別天天喝酒?你還是少喝一點吧!Yīshēng shì bú shì jiào nǐ bié tiāntiān hē jiǔ? Nǐ háishi shǎo hē yìdiǎn ba!
- 老師沒叫你把功課帶來嗎?Lǎoshī méi jiào nǐ bǎ gōngkè dài lái ma?
Cách dùng
1. Là động từ, 叫 có nhiều nghĩa khác nhau. So sánh nghĩa trong các ví dụ sau.
- 他肚子痛得大叫。Tā dùzi tòng de dà jiào.
- 你沒聽到我叫你嗎?Nǐ méi tīngdào wǒ jiào nǐ ma?
- 他叫馬安同。Tā jiào Mǎ Āntóng.
- 腳踏車也叫自行車。Jiǎotàchē yě jiào zìxíngchē.
Cách dùng
2. 請 tương tự 叫 nhưng lịch sự hơn.
- 張老師叫你去找他。Zhāng lǎoshī jiào nǐ qù zhǎo tā.
- 張老師請你去找他。Zhāng lǎoshī qǐng nǐ qù zhǎo tā.
(三)Hãy dùng 叫 để thuật lại các tình huống sau.
媽媽對爸爸說:「你應該吃素。」 →______。
Hiện đáp án
主任對東健說:「你去郵局提五萬塊錢。」 →______。
Hiện đáp án
師父對安同說:「你把太極拳的動作再練習一次。」 →______。
Hiện đáp án
房東對我說:「你明天記得給房租。」 →______。
Hiện đáp án
男朋友對小美說:「妳騎車騎慢一點。」 →______。
Hiện đáp án
別再…了 (đừng … nữa)
Chức năng
Mẫu câu '別再…了' dùng để yêu cầu người nghe ngừng làm một việc gì đó.
- 別再玩手機了!Bié zài wán shǒujī le!
- 別再抱怨工作了!Bié zài bàoyuàn gōngzuò le!
- 別再考慮了!Bié zài kǎolǜ le!
- 別再麻煩他了!Bié zài máfan tā le!
- 姐姐跟妹妹說:「別再買新衣服了!」Jiějie gēn mèimei shuō: "Bié zài mǎi xīn yīfú le!"
- 你週末要多運動!別再忘了!Nǐ zhōumò yào duō yùndòng! Bié zài wàng le!
別 là từ đánh dấu câu mệnh lệnh/yêu cầu. 別再 có thể dùng với hầu hết các hành động và một số ít trạng thái. Chủ ngữ thường được lược bỏ.
- (你)別再生氣了!(Nǐ) bié zài shēngqì le!
- 別再請我吃甜點了!我已經很胖了。Bié zài qǐng wǒ chī tiándiǎn le! Wǒ yǐjīng hěn pàng le.
- 你已經掉過一次錢包了,別再不小心了!Nǐ yǐjīng diào guò yí cì qiánbāo le, bié zài bù xiǎoxīn le!
(四)Trả lời các câu hỏi dưới đây bằng mẫu câu 別再…了.
你的朋友等公車等了很久,車還不來,你對朋友說什麼? →______。
Hiện đáp án
安同練習太極拳已經練習了兩三個小時,馬丁對他說什麼? →______。
Hiện đáp án
馬丁又忘了寫作業,張老師很生氣,張老師對他說什麼? →______。
Hiện đáp án
你在看書,室友一直在旁邊說話,你對他說什麼? →______。
Hiện đáp án
雨已經下了一個星期了,你希望怎麼樣? →______。
Hiện đáp án
Đưa ra lời đảm bảo với 會…的
Chức năng
Mẫu câu này biểu thị người nói chắc chắn về điều sẽ xảy ra trong tương lai. 會 diễn tả khả năng xảy ra của một hành động hay trạng thái, còn 的 cuối câu thể hiện giọng điệu trấn an, đảm bảo.
- 你說話的聲音太大,會讓人討厭的。Nǐ shuōhuà de shēngyīn tài dà, huì ràng rén tǎoyàn de.
- 大家不常見面,關係會越來越遠的。Dàjiā bù cháng jiànmiàn, guānxì huì yuè lái yuè yuǎn de.
- 你只吃肉,不吃青菜,這樣健康會有問題的。Nǐ zhǐ chī ròu, bù chī qīngcài, zhèyàng jiànkāng huì yǒu wèntí de.
Cấu trúc
Cấu trúc:
Mẫu câu này chỉ dùng phủ định 不, không dùng 沒.
- 你放心,你被老闆罵的事,我不會告訴別人的。Nǐ fàngxīn, nǐ bèi lǎobǎn mà de shì, wǒ bú huì gàosù biéren de.
- 我的功課沒那麼好,老師不會讓我參加交換學生的計畫的。Wǒ de gōngkè méi nàme hǎo, lǎoshī bú huì ràng wǒ cānjiā jiāohuàn xuésheng de jìhuà de.
- 要是沒有教書的經驗,語言中心不會選你的。Yàoshi méiyǒu jiāoshū de jīngyàn, yǔyán zhōngxīn bú huì xuǎn nǐ de.
Cách dùng
的 trong mẫu câu này thể hiện sự đảm bảo của người nói về sự việc. Nếu không có 的 ở cuối câu thì câu chỉ là lời nêu sự thật, không có sự tham gia của người nói. So sánh các ví dụ sau.
- 她會來參加我們的婚禮的。Tā huì lái cānjiā wǒmen de hūnlǐ de.
- 她會來參加我們的婚禮。Tā huì lái cānjiā wǒmen de hūnlǐ.
(五)Hoàn thành các đoạn hội thoại sau bằng '會…的'.
A:爸爸已經病了三年了。 B:放心,______。
Hiện đáp án
A:我覺得大家還不太注意環境保護的問題。 B:______。
Hiện đáp án
A:學了這麼久的西班牙文,我覺得一點都沒進步。 B:只要你多練習,______。
Hiện đáp án
A:我找了這麼久,在學校附近的房子房租都很貴,房租便宜的,交通就不方便了。 B:______。
Hiện đáp án
A:怎麼辦?學生的字總是寫不好。 B:他們才學了一個月,我想______。
Hiện đáp án
透過… (thông qua…)
Chức năng
Giới từ 透過 biểu thị việc nhờ một phương tiện trung gian; nó mô tả cách thức, phương pháp hay phương thức để hoàn thành một việc.
- 透過網路,我們能知道世界各地的消息。Tòuguò wǎnglù, wǒmen néng zhīdào shìjiè gèdì de xiāoxí.
- 透過參加社團活動,安同認識了很多朋友。Tòuguò cānjiā shètuán huódòng, Āntóng rènshi le hěn duō péngyǒu.
- 透過李教授,我才找到這份在語言中心的工作。Tòuguò Lǐ jiàoshòu, wǒ cái zhǎodào zhè fèn zài yǔyán zhōngxīn de gōngzuò.
Cấu trúc
透過 thuộc một nhóm nhỏ các giới từ có thể đứng đầu câu hoặc đứng trước cụm động từ.
- 透過這次參觀,外國學生知道怎麼做台灣的傳統甜點了。Tòuguò zhè cì cānguān, wàiguó xuéshēng zhīdào zěnme zuò Táiwān de chuántǒng tiándiǎn le.
- 中國人相信透過食物能讓身體越來越健康。Zhōngguó rén xiāngxìn tòuguò shíwù néng ràng shēntǐ yuè lái yuè jiànkāng.
- 很多外國學生透過電視節目練習聽的能力。Hěn duō wàiguó xuésheng tòuguò diànshì jiémù liànxí tīng de nénglì.
Phủ định:
- 不透過考試,有的老師不能了解學生學得好不好。Bù tòuguò kǎoshì, yǒu de lǎoshī bù néng liǎojiě xuésheng xué de hǎo bù hǎo.
- 聽說不透過介紹是很難到那家公司工作的。Tīngshuō bù tòuguò jièshào shì hěn nán dào nà jiā gōngsī gōngzuò de.
- 你不透過長時間的練習是學不會的。Nǐ bù tòuguò cháng shíjiān de liànxí shì xué bú huì de.
Câu hỏi:
- 你們是透過美玲介紹認識的嗎?Nǐmen shì tòuguò Měilíng jièshào rènshi de ma?
- 他到國外旅行,都是透過這個網站找到適合的旅館嗎?Tā dào guówài lǚxíng, dōu shì tòuguò zhège wǎngzhàn zhǎodào shìhé de lǚguǎn ma?
- 是不是有很多公司都透過網路,替自己的新手機做廣告。Shì bú shì yǒu hěn duō gōngsī dōu tòuguò wǎnglù, tì zìjǐ de xīn shǒujī zuò guǎnggào.
Cách dùng
-guo trong 透過 không phải thể kinh nghiệm mà là bổ ngữ động từ -guo 'qua'. Các ví dụ khác cùng cấu tạo gồm 超過 chāoguò 'vượt quá' và 越過 yuèguò 'băng qua'.
(六)Hãy sắp xếp các từ sau thành câu đúng. (Ví dụ: 很多朋友 / 練功夫 / 馬丁 / 透過 / 也認識了 → 透過練功夫,馬丁也認識了很多朋友。)
網路 / 現代人 / 透過 / 太忙了 / 有不少人 / 買東西 →______。
Hiện đáp án
生活 / 學 / 透過 / 語言 / 孩子 →______。
Hiện đáp án
提錢了 / 透過 / 便利商店的 / 就可以 / 提款機 / →______。
Hiện đáp án
比 / 語言 / 生活 / 只上課 / 透過 / 我覺得 / 學 / 學得快 →______。
Hiện đáp án
認識 / 社團活動 / 可以透過 / 新朋友 / 參加 / 學生 →______。
Hiện đáp án
才…就… (vừa mới … đã …)
Chức năng
Mẫu câu này biểu thị sự ngạc nhiên của người nói khi một sự việc xảy ra quá sớm sau sự việc khác.
- 蛋糕才拿來,就被大家吃完了。Dàngāo cái ná lái, jiù bèi dàjiā chī wán le.
- 他上星期才拿到薪水,就已經用了一半了。Tā shàng xīngqí cái ná dào xīnshuǐ, jiù yǐjīng yòng le yí bàn le.
- 老師昨天才教過的字,學生今天就忘了。Lǎoshī zuótiān cái jiāo guò de zì, xuésheng jīntiān jiù wàng le.
Chủ ngữ của hai vế câu có thể giống nhau hoặc khác nhau.
- 如玉上星期才開始找房子,昨天就搬家了。(same subjects)Rúyù shàng xīngqí cái kāishǐ zhǎo fángzi, zuótiān jiù bānjiā le.
- 透過朋友的介紹,大明、小美才認識三個月,下個月就要結婚了。(same subjects)Tòuguò péngyǒu de jièshào, Dàmíng, Xiǎoměi cái rènshi sān ge yuè, xià ge yuè jiù yào jiéhūn le.
- 我們才說這幾天天氣不錯,颱風下個星期就要來了。(different subjects)Wǒmen cái shuō zhè jǐ tiān tiānqì búcuò, táifēng xià ge xīngqí jiù yào lái le.
- 老師才離開,學生就開始說話了。(different subjects)Lǎoshī cái líkāi, xuésheng jiù kāishǐ shuōhuà le.
Câu hỏi:
- 那個字是不是你才教過,學生就忘了?Nàge zì shì bú shì nǐ cái jiāo guò, xuésheng jiù wàng le?
- 他是不是才買了腳踏車,就被偷了?Tā shì bú shì cái mǎi le jiǎotàchē, jiù bèi tōu le?
- 你是不是覺得才放暑假,就要上課了?Nǐ shì bú shì juéde cái fàng shǔjià, jiù yào shàngkè le?
Cách dùng
才 và 剛 là hai phó từ tương tự nhau. Tuy nhiên '才…就…' thể hiện sự ngạc nhiên, tiếc nuối hoặc thái độ tiêu cực của người nói, còn '剛…,就…' chỉ nêu sự thật. Nói cách khác, 剛 chỉ nói về thời điểm, còn 才 bao hàm thái độ của người nói. So sánh các ví dụ sau.
- 如玉才買車,車就被偷走了。Rúyù cái mǎi chē, chē jiù bèi tōu zǒu le.
- 如玉剛買車,車就被偷走了。Rúyù gāng mǎi chē, chē jiù bèi tōu zǒu le.
(七)Ghép các câu sau thành một câu bằng '才…,就…'. Lược bỏ những phần không cần lặp lại.
那個學生學了半年的中文。/ 那個學生說中文說得很好。 →______。
Hiện đáp án
明華是十點起床的。/ 明華中午覺得有一點累了。 →______。
Hiện đáp án
喜宴六點半開始的。/ 很多客人六點都來了。 →______。
Hiện đáp án
馬丁學太極拳學了三天。/ 太極拳馬丁學不下去了。 →______。
Hiện đáp án
美玲來台灣一個月了。/ 美玲變胖了。 →______。
Hiện đáp án
每 + 時間詞Tần suất với 每 měi + từ chỉ thời gian
Chức năng
Mẫu câu này biểu thị một sự việc xảy ra theo những khoảng thời gian nhất định, giống nghĩa câu tiếng Anh 'I clean the pool every 3 days' (Cứ 3 ngày tôi dọn hồ bơi một lần). Cấu trúc chỉ tần suất gồm 每 cộng từ chỉ thời gian.
- 學校的游泳池每一個星期換一次水。Xuéxiào de yóuyǒngchí měi yí ge xīngqí huàn yí cì shuǐ.
- 馬丁每三天就去一次健身房。Mǎdīng měi sān tiān jiù qù yí cì jiànshēnfáng.
- 東健每六個月就到外國旅行一次。Dōngjiàn měi liù ge yuè jiù dào wàiguó lǚxíng yí cì.
Chủ ngữ có thể đứng trước hoặc sau cụm chỉ tần suất.
- 每一個星期我打一次電話回家。Měi yí ge xīngqí wǒ dǎ yí cì diànhuà huíjiā.
- 馬丁每三天就去健身房運動一次。Mǎdīng měi sān tiān jiù qù jiànshēnfáng yùndòng yí cì.
- 每一個月語言中心考兩次試。Měi yí ge yuè yǔyán zhōngxīn kǎo liǎng cì shì.
- 我每兩、三天就去吃一次牛肉麵。Wǒ měi liǎng, sān tiān jiù qù chī yí cì niúròu miàn.
Phủ định:
- 我們不是每半年交一次房租,是每兩個月交一次。Wǒmen bú shì měi bàn nián jiāo yí cì fángzū, shì měi liǎng ge yuè jiāo yí cì.
- 他不是每兩年換一支手機,他常常買新手機。Tā bú shì měi liǎng nián huàn yì zhī shǒujī, tā chángcháng mǎi xīn shǒujī.
- 我的電腦不能每三分鐘就存一次資料。Wǒ de diànnǎo bù néng měi sān fēnzhōng jiù cún yí cì zīliào.
Câu hỏi:
- 他每個月上幾次教堂?Tā měi ge yuè shàng jǐ cì jiàotáng?
- 我們是不是每三個月有一次假期?Wǒmen shì bú shì měi sān ge yuè yǒu yí cì jiàqī?
- 你去旅行的時候,是不是每天都傳很多次簡訊給女朋友?Nǐ qù lǚxíng de shíhòu, shì bú shì měitiān dōu chuán hěn duō cì jiǎnxùn gěi nǚpéngyǒu?
Cách dùng
1. Trong hội thoại hằng ngày, đôi khi 每 được lược bỏ, nhưng khi đó từ chỉ thời gian được nhấn mạnh khi nói.
- 明華(每)半年跟大學朋友吃一次飯。Mínghuá (měi) bàn nián gēn dàxué péngyǒu chī yí cì fàn.
- 老師(每)三天就考一次聽寫。Lǎoshī (měi) sān tiān jiù kǎo yí cì tīngxiě.
Cách dùng
2. Lượng từ động tác (nếu có) đặt ngay sau động từ hoặc sau tân ngữ; cách đặt thứ nhất được ưa dùng hơn.
- a. 張先生每半個月去一趟越南。a. Zhāng Xiānshēng měi bàn ge yuè qù yí tàng Yuènán.
- b. 張先生每半個月去越南一趟。b. Zhāng Xiānshēng měi bàn ge yuè qù Yuènán yí tàng.
- a. 你每個月上幾次教堂?a. Nǐ měi ge yuè shàng jǐ cì jiàotáng?
- b. 你每個月上教堂幾次?b. Nǐ měi ge yuè shàng jiàotáng jǐ cì?
- 他每個月送兩次禮物給女朋友。Tā měi ge yuè sòng liǎng cì lǐwù gěi nǚpéngyǒu.
- *他每個月送禮物給女朋友兩次。*Tā měi ge yuè sòng lǐwù gěi nǚpéngyǒu liǎng cì.
Cách dùng
3. Khi dùng 就 trong mẫu câu này, nó biểu thị tần suất cao hơn dự tính; nếu tần suất thấp hơn dự tính thì có thể dùng 才. Hãy so sánh các ví dụ sau.
- 張主任每半年請我們吃一次飯。(factual statement)Zhāng zhǔrèn měi bàn nián qǐng wǒmen chī yí cì fàn.
- 張主任每半年就請我們吃一次飯。(he's a generous person)Zhāng zhǔrèn měi bàn nián jiù qǐng wǒmen chī yí cì fàn.
- 張主任每半年才請我們吃一次飯。(he's a stingy person)Zhāng zhǔrèn měi bàn nián cái qǐng wǒmen chī yí cì fàn.
(八)Hoàn thành các câu sau bằng '每 + tần suất'.
A:你們老師常考試嗎? B:我們常考試,每______就______。
Hiện đáp án
A:你的身體真好。 B:當然,我常運動,我______。
Hiện đáp án
A:我們應該多見面。 B:你說的沒錯,我們以後______吧!
Hiện đáp án
A:小美又買新手機了。 B:只要有新手機,她就想換。差不多______。
Hiện đáp án
A:你常去日本嗎? B:是啊!因為工作的關係,______。
Hiện đáp án
只有…,才… (chỉ có … mới …)
Chức năng
Trong mẫu câu này, 只有 nêu ra một điều kiện, điều kiện đó phải được đáp ứng thì vế có 才 mới thực hiện được.
- 這家旅館,只有三個月前先訂,才訂得到房間。Zhè jiā lǚguǎn, zhǐyǒu sān ge yuè qián xiān dìng, cái dìng de dào fángjiān.
- 我只有星期六,才有時間倒垃圾。Wǒ zhǐyǒu xīngqíliù, cái yǒu shíjiān dào lèsè.
- 我家附近只有星期四,才回收汽水罐。Wǒ jiā fùjìn zhǐyǒu xīngqísì, cái huíshōu qìshuǐ guàn.
Hai chủ ngữ trong mẫu câu này có thể giống nhau hoặc khác nhau.
- 很多學生只有打工,才付得起學費。Hěn duō xuésheng zhǐyǒu dǎgōng, cái fù de qǐ xuéfèi.
- 你只有多休息,病才會好得快一點。Nǐ zhǐyǒu duō xiūxí, bìng cái huì hǎo de kuài yìdiǎn.
- 這個地方太吵,老師只有換到別的教室,才能上課。Zhège dìfāng tài chǎo, lǎoshī zhǐyǒu huàn dào bié de jiàoshì, cái néng shàngkè.
Câu hỏi:
- 學生是不是只有考試以前才念書?Xuésheng shì bú shì zhǐyǒu kǎoshì yǐqián cái niànshū?
- 你是不是只有在學校,才能上網?Nǐ shì bú shì zhǐyǒu zài xuéxiào, cái néng shàngwǎng?
- 安同只有週末,才有時間練習太極拳嗎?Āntóng zhǐyǒu zhōumò, cái yǒu shíjiān liànxí tàijíquán ma?
Cách dùng
'只有…,才…' và '只要…,就…' (Bài 12, mục 4, trong quyển này) đều biểu thị điều kiện. Tuy nhiên, trong '只有…,才…' điều kiện đó (theo quan điểm của người nói) khó đạt được hơn; còn trong '只要…,就…' điều kiện không khó đạt. So sánh các ví dụ sau.
- 只有懂法文,才能到那家公司工作。(few people understand French)Zhǐyǒu dǒng Fǎwén, cái néng dào nà jiā gōngsī gōngzuò.
- 只要懂法文,就能到那家公司工作。(many people understand French)Zhǐyào dǒng Fǎwén, jiù néng dào nà jiā gōngsī gōngzuò.
(九)Với mỗi câu dưới đây, hãy xác định nên dùng '只有…,才…' hay '只要…,就…'.
A:你對學中文有什麼好的建議? B:學中文不容易,______多練習,______學得好。
Hiện đáp án
A:我的外國學生能到你的學校當西班牙文的老師嗎? B:______中文說得不錯的,______能當我們的老師。
Hiện đáp án
A:請問這附近哪幾天可以丟垃圾、回收紙杯? B:差不多每天都可以丟垃圾,可是______,______回收紙杯。
Hiện đáp án
A:在學校上網很麻煩嗎? B:一點也不麻煩,______有______,______。
Hiện đáp án
A:你常上網檢查郵件嗎? B:我工作很忙,______,______。
Hiện đáp án
Ghi chú
“Hội cúi đầu” ở Đài Loan
Nhờ sự phổ biến của thiết bị di động và khả năng truy cập internet dễ dàng, nhìn đâu bạn cũng thấy người ta cúi đầu, chăm chú nhìn vào thiết bị cầm tay. Ở các nước phương Tây, những người này được gọi là “người nghiện điện thoại thông minh”. Ở Đài Loan, chúng ta gọi họ là thành viên của “hội cúi đầu”.
Dù đi phương tiện công cộng, đứng xếp hàng, đi bộ, ăn uống, đi vệ sinh, hay thậm chí lái xe, những người này luôn nắm chặt điện thoại thông minh. Khi trò chuyện hay ăn uống với người khác, mắt họ không bao giờ rời màn hình điện thoại. Dù đang làm gì, họ luôn để một tay rảnh để dùng điện thoại.
Họ dùng điện thoại thông minh để làm gì? Chơi game trực tuyến, lướt mạng xã hội, nhắn tin, xem phim, lướt web, v.v. Không hoạt động nào trong số này là khẩn cấp, nhưng những người này luôn dành ít nhất một nửa sự chú ý cho điện thoại, thường cố làm hai việc trở lên cùng lúc.
Nghiện điện thoại thông minh là hiện tượng mang tính quốc tế, nhưng tình trạng này dường như đặc biệt nghiêm trọng ở Đài Loan. Theo số liệu thống kê của một trang web nổi tiếng, 64% người dùng điện thoại thông minh ở Đài Loan online mỗi ngày, tỷ lệ cao hơn cả ở Mỹ lẫn Anh. Kết quả khảo sát cũng cho thấy hơn 80% người Đài Loan không bao giờ ra khỏi nhà mà không mang theo thiết bị di động, tỷ lệ phụ thuộc vào điện thoại di động cao nhất châu Á.
Vậy bạn nghĩ gì về “hội cúi đầu”? Bạn có phải là một thành viên không?
(Chú thích ảnh: Người mải nhìn điện thoại (Phubbers), 《聯合報》高彬原、郭政芬、莊宗勳/攝影)