Mục tiêu bài học
- Học cách miêu tả vị trí (ví dụ: gần hay xa).
- Học cách nói về một nơi ở gần những nơi khác.
- Học cách nhận xét đơn giản về diện mạo của một nơi.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 他們
họ, bọn họ (chỉ dùng cho người)
NHán Việt: tha mônㄊㄚ ˙ㄇㄣ
Câu ví dụ (1)
- 學校
trường học
NHán Việt: học hiệuㄒㄩㄝˊ ㄒㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 在
ở, nằm ở
VstHán Việt: tạiㄗㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 山上
trên núi, ở vùng núi
NHán Việt: sơn thượngㄕㄢ ㄕㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 哪裡
ở đâu
NHán Việt: na líㄋㄚˇ ㄌㄧˇ
Câu ví dụ (1)
- 遠
xa
VsHán Việt: viễnㄩㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 那裡
chỗ đó, ở đó
NHán Việt: na líㄋㄚˋ ㄌㄧˇ
Câu ví dụ (1)
- 風景
phong cảnh, cảnh vật
NHán Việt: phong cảnhㄈㄥ ㄐㄧㄥˇ
Câu ví dụ (1)
- 美
đẹp
VsHán Việt: mỹㄇㄟˇ
Câu ví dụ (1)
- 前面
phía trước
NHán Việt: tiền diệnㄑㄧㄢˊ ㄇㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 海
biển
NHán Việt: hảiㄏㄞˇ
Câu ví dụ (1)
- 後面
phía sau
NHán Việt: hậu diệnㄏㄡˋ ㄇㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 山
núi
NHán Việt: sơnㄕㄢ
Câu ví dụ (1)
- 真的
thật sự, quả thật
AdvHán Việt: chân đíchㄓㄣ ˙ㄉㄜ
Câu ví dụ (1)
- 地方
nơi, chỗ
NHán Việt: địa phươngㄉㄧˋ ㄈㄤ
Câu ví dụ (1)
- 現在
bây giờ, hiện nay
NHán Việt: hiện tạiㄒㄧㄢˋ ㄗㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 附近
vùng lân cận, gần đây
NHán Việt: phụ cậnㄈㄨˋ ㄐㄧㄣˋ
Câu ví dụ (1)
- 樓下
dưới lầu, tầng dưới
NHán Việt: lâu hạㄌㄡˊ ㄒㄧㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 找
tìm, gặp (ai)
VHán Việt: trảoㄓㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 朋友
bạn, bạn bè
NHán Việt: bằng hữuㄆㄥˊ ㄧㄡˇ
Câu ví dụ (1)
- 上課
lên lớp, đi học
V-sepHán Việt: thượng khóaㄕㄤˋ ㄎㄜˋ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Tên riêng
- 花蓮
Hoa Liên (tên một thành phố ở bờ biển phía đông Đài Loan)
Hán Việt: Hoa Liênㄏㄨㄚ ㄌㄧㄢˊ
Phần I · Cụm từ
- 聽說
nghe nói
Hán Việt: thính thuyếtㄊㄧㄥ ㄕㄨㄛ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 近
gần
VsHán Việt: cậnㄐㄧㄣˋ
Câu ví dụ (1)
- 方便
thuận tiện, tiện lợi
VsHán Việt: phương tiệnㄈㄤ ㄅㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 這裡
ở đây, chỗ này
NHán Việt: giá líㄓㄜˋ ㄌㄧˇ
Câu ví dụ (1)
- 學生
học sinh, sinh viên
NHán Việt: học sinhㄒㄩㄝˊ ㄕㄥ
Câu ví dụ (1)
- 在
ở, tại (giới từ)
PrepHán Việt: tạiㄗㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 東西
đồ, đồ đạc
NHán Việt: đông tâyㄉㄨㄥ ˙ㄒㄧ
Câu ví dụ (1)
- 外面
bên ngoài
NHán Việt: ngoại diệnㄨㄞˋ ㄇㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 裡面
bên trong
NHán Việt: lí diệnㄌㄧˇ ㄇㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 商店
cửa hàng, tiệm
NHán Việt: thương điếmㄕㄤ ㄉㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 吃飯
ăn cơm, dùng bữa
V-sepHán Việt: ngật phạnㄔ ㄈㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 宿舍
ký túc xá
NHán Việt: túc xáㄙㄨˋ ㄕㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 樓
tầng, lầu
NHán Việt: lâuㄌㄡˊ
Câu ví dụ (1)
- 棟
lượng từ cho tòa nhà (tòa, căn)
MHán Việt: đốngㄉㄨㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 大樓
tòa nhà cao tầng
NHán Việt: đại lâuㄉㄚˋ ㄌㄡˊ
Câu ví dụ (1)
- 圖書館
thư viện
NHán Việt: đồ thư quánㄊㄨˊ ㄕㄨ ㄍㄨㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 旁邊
bên cạnh
NHán Việt: bàng biênㄆㄤˊ ㄅㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 教室
phòng học, lớp học
NHán Việt: giáo thấtㄐㄧㄠˋ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 游泳池
hồ bơi, bể bơi
NHán Việt: du vịnh trìㄧㄡˊ ㄩㄥˇ ㄔˊ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại 1
安同Āntóng
聽說怡君的學校很漂亮。Tīngshuō Yíjūn de xuéxiào hěn piàoliàng.
如玉Rúyù
他們學校在哪裡?遠不遠?Tāmen xuéxiào zài nǎlǐ? Yuǎn bù yuǎn?
安同Āntóng
有一點遠。他們學校在花蓮的山上。Yǒu yìdiǎn yuǎn. Tāmen xuéxiào zài Huālián de shānshàng.
如玉Rúyù
山上?那裡的風景一定很美。Shānshàng? Nàlǐ de fēngjǐng yídìng hěn měi.
安同Āntóng
是的,他們學校前面有海,後面有山,那裡真的是一個很漂亮的地方。Shìde, tāmen xuéxiào qiánmiàn yǒu hǎi, hòumiàn yǒu shān, nàlǐ zhēnde shì yí ge hěn piàoliàng de dìfāng.
如玉Rúyù
我想去看看。我們這個週末一起去吧!Wǒ xiǎng qù kànkàn. Wǒmen zhè ge zhōumò yìqǐ qù ba!
安同Āntóng
好啊!我現在要去學校附近的咖啡店買咖啡。妳呢?Hǎo a! Wǒ xiànzài yào qù xuéxiào fùjìn de kāfēi diàn mǎi kāfēi, nǐ ne?
如玉Rúyù
我去樓下找朋友,我們要一起去上課。Wǒ qù lóuxià zhǎo péngyǒu, wǒmen yào yìqǐ qù shàngkè.
Hội thoại 2
怡君Yíjūn
歡迎你們來。Huānyíng nǐmen lái.
安同Āntóng
你們學校真遠!Nǐmen xuéxiào zhēn yuǎn!
怡君Yíjūn
是啊,不是很近,有一點不方便。Shì a, búshì hěn jìn, yǒu yìdiǎn bù fāngbiàn.
如玉Rúyù
這裡的學生在哪裡買東西?Zhèlǐ de xuéshēng zài nǎlǐ mǎi dōngxi?
怡君Yíjūn
在學校外面。學校裡面沒有商店。Zài xuéxiào wàimiàn. Xuéxiào lǐmiàn méi yǒu shāngdiàn.
安同Āntóng
吃飯呢?學校裡面有沒有餐廳?Chīfàn ne? Xuéxiào lǐmiàn yǒu méi yǒu cāntīng?
怡君Yíjūn
有,餐廳在學生宿舍的一樓。Yǒu, cāntīng zài xuéshēng sùshè de yì lóu.
安同Āntóng
前面這棟大樓很漂亮。Qiánmiàn zhè dòng dàlóu hěn piàoliàng.
怡君Yíjūn
這是圖書館,旁邊的那棟大樓是教室,圖書館後面有游泳池。Zhè shì túshūguǎn, pángbiān de nà dòng dàlóu shì jiàoshì, túshūguǎn hòumiàn yǒu yóuyǒngchí.
Ngữ pháp
Từ chỉ vị trí 在 zài
Chức năng
在 zài giới thiệu vị trí của người hoặc vật.
- 我在臺灣。Wǒ zài Táiwān.
- 他們學校在花蓮。Tāmen xuéxiào zài Huālián.
- 餐廳在宿舍的一樓。Cāntīng zài sùshè de yì lóu.
Cấu trúc chính là Danh từ + 在 + Địa điểm. Có ba loại địa điểm như dưới đây:
Loại A: Từ chỉ nơi chốn — 臺北、花蓮、臺灣… / 學校、餐廳、宿舍…
- 我們學校在臺北。Wǒmen xuéxiào zài Táiběi.
- 我爸爸早上在學校。Wǒ bàba zǎoshàng zài xuéxiào.
Loại B: Từ chỉ phương vị + hậu tố — 上 trên, 下 dưới, 前 trước, 後 sau, 裡 trong, 外 ngoài + 面 hoặc 邊; ngoài ra còn 旁邊 bên cạnh, 附近 gần đây.
- 他在外面。Tā zài wàimiàn.
- 圖書館在後面。Túshūguǎn zài hòumiàn.
Loại C: Danh từ + (的) + Địa điểm loại B (上/下/前/後/裡/外 + 面 hoặc 邊, 旁邊, 附近).
- 我在宿舍裡面。Wǒ zài sùshè lǐmiàn.
- 那家店在你家附近嗎?Nà jiā diàn zài nǐ jiā fùjìn ma?
- 咖啡店在宿舍的旁邊,不在裡面。Kāfēi diàn zài sùshè de pángbiān, bú zài lǐmiàn.
- 游泳池在圖書館的後面,不在前面。Yóuyǒngchí zài túshūguǎn de hòumiàn, bú zài qiánmiàn.
- 他和朋友在圖書館後面的咖啡店。Tā hàn péngyǒu zài túshūguǎn hòumiàn de kāfēidiàn.
Hình minh họa: 房子的外面 (bên ngoài ngôi nhà), 房子的裡面 (bên trong ngôi nhà), 房子的後面 (phía sau ngôi nhà), 房子的旁邊 (bên cạnh ngôi nhà), 房子的前面 (phía trước ngôi nhà).
Cách dùng
1. Khi danh từ sau 在 zài là danh từ chung, phải thêm từ chỉ phương vị sau danh từ đó để biến nó thành từ chỉ nơi chốn. Ví dụ, muốn nói “Anh ấy ở trong nhà”, không thể nói *他在房子; mà phải nói 他在房子裡面。(房子裡面 là loại C, đã lược bỏ 的.)
- 他在房子裡面。Tā zài fángzi lǐmiàn.
Cách dùng
2. Khi danh từ sau 在 zài là danh từ riêng thì không được và cũng không cần thêm từ chỉ phương vị. Ví dụ, muốn nói “Anh ấy ở Đài Loan”, ta nói 他在臺灣。chứ không nói *他在臺灣裡面。Mặt khác, muốn nói “Anh ấy ở trường”, có thể nói 他在學校。hoặc 他在學校裡面。Thêm từ chỉ phương vị (ở đây là 裡面 lǐmiàn) làm cho vị trí rõ ràng hơn.
- 他在臺灣。Tā zài Táiwān.
- 他在學校。Tā zài xuéxiào.
- 他在學校裡面。Tā zài xuéxiào lǐmiàn.
Cách dùng
3. Từ chỉ phương vị 裡面 lǐmiàn là trường hợp đặc biệt, đôi khi có thể lược bỏ. Ví dụ, 他在圖書館看書。nghĩa là “Anh ấy đọc sách trong thư viện”. Câu không có 裡面 nhưng vẫn mang nghĩa ở bên trong thư viện. Tuy nhiên, khi nghĩa muốn diễn đạt không phải là “bên trong” thì bắt buộc phải có từ chỉ phương vị. Ví dụ, muốn nói “Anh ấy đọc sách bên ngoài thư viện” thì phải nói 他在圖書館外面看書。
- 他在圖書館看書。Tā zài túshūguǎn kànshū.
- 他在圖書館外面看書。Tā zài túshūguǎn wàimiàn kànshū.
Cách dùng
4. Chú ý: điểm mốc đứng trước, từ chỉ phương vị đứng sau. Ví dụ, 房子的前面 “phía trước ngôi nhà” khác với 前面的房子 “ngôi nhà phía trước”. (Cái trước là loại C, cái sau là định ngữ + danh từ.)
Hình minh họa: (學校)附近的咖啡店 (quán cà phê gần trường) và 咖啡店的附近 (khu vực gần quán cà phê).
Cách dùng
5. Dạng rút gọn của cụm từ chỉ vị trí không có 的 rất phổ biến. Ví dụ, “dưới lầu” là 樓下 lóuxià, không nói *樓的下面; “trên mặt đất/sàn” là 地上 dìshàng, không nói *地的上面.
Cách dùng
6. Khi lược bỏ 的, hậu tố 面 miàn trong 裡面, 外面, 上面… cũng có thể lược bỏ. Ví dụ, 房子的裡面 “bên trong ngôi nhà” thường chỉ nói 房子裡, và 杯子上面 “trên cái cốc” được rút gọn thành 杯子上.
(一)Dùng các từ ngữ sau để miêu tả bốn bức tranh bên dưới.
Từ cho sẵn:餐廳商店咖啡店大樓圖書館游泳池 / 前面後面裡面外面旁邊附近
(圖1)____
Hiện đáp án
(圖2)____
Hiện đáp án
(圖3)____
Hiện đáp án
(圖4)____
Hiện đáp án
(二)他在哪裡?Anh ấy ở đâu? Trả lời dựa vào tranh.
(圖1)他在哪裡?____
Hiện đáp án
(圖2)他在哪裡?____
Hiện đáp án
(圖3)他在哪裡?____
Hiện đáp án
(三)Điền vào chỗ trống dựa vào tranh.
Từ cho sẵn:大樓的前面前面的大樓餐廳後面後面的(那家)餐廳
____很美。
Hiện đáp án
我在____。
Hiện đáp án
____很便宜。
Hiện đáp án
他在____。
Hiện đáp án
(四)Gộp các mệnh đề thành một câu.
他在咖啡店,那家咖啡店在陽明山(Yangming Mountain)山上。 → ____。
Hiện đáp án
他在圖書館,那個圖書館在他家附近。 → ____。
Hiện đáp án
他姐姐在那棟大樓裡面,那棟大樓在學校後面。 → ____。
Hiện đáp án
我和我朋友在一家咖啡店,那家咖啡店在學校餐廳(的)樓上。 → ____。
Hiện đáp án
Câu tồn tại với 有 yǒu
Chức năng
Động từ tồn tại 有 yǒu diễn tả sự tồn tại của người hoặc vật tại một địa điểm nào đó.
- 那棟大樓(的)前面有很多人。Nà dòng dàlóu (de) qiánmiàn yǒu hěn duō rén.
- 我家附近有圖書館。Wǒ jiā fùjìn yǒu túshūguǎn.
- 山上有兩家很有名的咖啡店。Shānshàng yǒu liǎng jiā hěn yǒumíng de kāfēi diàn.
- 樓下有一家商店。Lóuxià yǒu yì jiā shāngdiàn.
Cấu trúc câu tồn tại là: Địa điểm + 有 + Danh từ. Cấu tạo bên trong của phần địa điểm giống như phần địa điểm đã giới thiệu ở câu chỉ vị trí bên trên.
Phủ định của câu tồn tại là 沒有 méi yǒu.
- 他家附近沒有游泳池。Tā jiā fùjìn méi yǒu yóuyǒngchí.
- 教室裡面沒有學生。Jiàoshì lǐmiàn méi yǒu xuéshēng.
- 那棟大樓的後面沒有餐廳。Nà dòng dàlóu de hòumiàn méi yǒu cāntīng.
Câu hỏi:
- 你家附近有海嗎?Nǐ jiā fùjìn yǒu hǎi ma?
- 學校(的)後面有沒有好吃的牛肉麵店?Xuéxiào (de) hòumiàn yǒu méi yǒu hǎochī de niúròu miàn diàn?
Cách dùng
1. Tân ngữ trong câu tồn tại thường là không xác định, tức là người nói chưa biết rõ hoặc chưa quen thuộc với đối tượng đó. Cũng cần chú ý câu tồn tại và câu chỉ vị trí có trật tự ngược nhau, ví dụ 樓下有圖書館 (Dưới lầu có một thư viện) và 圖書館在樓下 (Thư viện ở dưới lầu).
- 樓下有圖書館。Lóuxià yǒu túshūguǎn.
- 圖書館在樓下。Túshūguǎn zài lóuxià.
Cách dùng
2. Trong 我有一支手機 “Tôi có một chiếc điện thoại”, động từ 有 mang nghĩa sở hữu và là ngoại động từ; còn trong 房子裡面有一支手機 “Trong nhà có một chiếc điện thoại”, 有 mang nghĩa tồn tại và là nội động từ. 有 sở hữu luôn là ngoại động từ, còn 有 tồn tại luôn là nội động từ.
- 我有一支手機。Wǒ yǒu yì zhī shǒujī.
- 房子裡面有一支手機。Fángzi lǐmiàn yǒu yì zhī shǒujī.
(五)Sắp xếp lại thứ tự các từ sau thành câu đúng.
①有 ②很多漂亮的房子 ③山上 → ____。
Hiện đáp án
①樓下 ②咖啡店 ③嗎 ④有 → ____?
Hiện đáp án
①裡面 ②沒有 ③他們學校 ④游泳池 → ____。
Hiện đáp án
①的 ②教室 ③外面 ④兩個美國人 ⑤有 → ____。
Hiện đáp án
Làm nhẹ hành động V(一)V
Chức năng
Lặp lại động từ hàm ý “giảm bớt số lượng” và cũng hàm ý hành động dễ thực hiện. Khi câu nói là một lời yêu cầu/mệnh lệnh, việc lặp động từ làm giọng điệu mềm mỏng hơn và người nghe thấy yêu cầu/mệnh lệnh nhẹ nhàng hơn.
- 他們學校很漂亮,我想去看(一)看。Tāmen xuéxiào hěn piàoliàng, wǒ xiǎng qù kàn (yí) kàn.
- 我想學中文,請教教我。Wǒ xiǎng xué Zhōngwén, qǐng jiāojiāo wǒ.
- A:我們今天晚上去哪裡吃飯? B:我想(一)想。A: Wǒmen jīntiān wǎnshàng qù nǎlǐ chīfàn? B: Wǒ xiǎng (yì) xiǎng.
- A:你週末做什麼? B:在家看看書、喝喝咖啡、上上網,也去學校打打籃球。A: Nǐ zhōumò zuò shénme? B: Zài jiā kànkàn shū, hēhē kāfēi, shàngshàngwǎng, yě qù xuéxiào dǎdǎ lánqiú.
Có hai cách dùng động từ lặp trong câu hỏi.
1. Câu hỏi đuôi:
- 請幫幫我,好不好?Qǐng bāngbāng wǒ, hǎo bù hǎo?
- 請你教教我,可以嗎?Qǐng nǐ jiāojiāo wǒ, kěyǐ ma?
2. Dùng với trợ động từ:
- 現在外面很熱,你要不要在家看看書?Xiànzài wàimiàn hěn rè, nǐ yào bú yào zài jiā kànkàn shū?
- 我不會做甜點,你可不可以教教我?Wǒ bú huì zuò tiándiǎn, nǐ kě bù kěyǐ jiāojiāo wǒ?
Cách dùng
1. Không phải động từ nào cũng lặp lại được; chủ yếu là động từ hành động. Trong các động từ đã học, những động từ có thể lặp lại gồm 看 kàn, 吃 chī, 喝 hē, 想 xiǎng, 做 zuò, 打 dǎ, 找 zhǎo, 買 mǎi, 教 jiāo và 幫 bāng.
Cách dùng
2. Động từ lặp chủ yếu dùng trong khẩu ngữ để đưa ra yêu cầu và gợi ý. Phần lớn động từ lặp là động từ đơn âm tiết. Khi động từ có tân ngữ thì chỉ lặp động từ, không lặp tân ngữ. Ví dụ, 上網 ‘lên mạng’ thành 上上網; 做飯 ‘nấu cơm’ thành 做做飯.
(六)Lặp lại các động từ sau.
做飯 → ____
Hiện đáp án
喝茶 → ____
Hiện đáp án
吃甜點 → ____
Hiện đáp án
打網球 → ____
Hiện đáp án
踢足球 → ____
Hiện đáp án
游泳 → ____
Hiện đáp án
看電影 → ____
Hiện đáp án
照相 → ____
Hiện đáp án
(七)Điền vào chỗ trống động từ lặp đúng, kèm tân ngữ nếu cần.
Từ cho sẵn:看吃喝想做打找買教幫
那個電影很好看,我想去____。
Hiện đáp án
我不會做飯,請你____。
Hiện đáp án
我想學照相,能不能請你____?
Hiện đáp án
週末我喜歡到外面____。
Hiện đáp án
A:那支手機很貴,你要買嗎? B:____。
Hiện đáp án
Phủ định bằng 不是 búshì
Chức năng
不是 búshì không phải là từ phủ định thông thường. Nó phủ định điều đã được nói ra hoặc được giả định, tức là “không phải là…”, ví dụ:
- 明華覺得那支手機很貴。我覺得不是很貴。Mínghuá juéde nà zhī shǒujī hěn guì. Wǒ juéde búshì hěn guì.
- 他不是點大碗的牛肉麵。他點小碗的。Tā búshì diǎn dà wǎn de niúròu miàn. Tā diǎn xiǎo wǎn de.
- 餐廳不是在學校裡面。餐廳在學校外面。Cāntīng búshì zài xuéxiào lǐmiàn. Cāntīng zài xuéxiào wàimiàn.
Cấu trúc
Phủ định bằng 不是 búshì có thể xuất hiện trong cả câu khẳng định lẫn câu phủ định, ví dụ:
- 他們不是在樓下喝咖啡。他們在樓下買書。Tāmen búshì zài lóuxià hē kāfēi. Tāmen zài lóuxià mǎi shū.
- 我不是不來,我週末來。Wǒ búshì bù lái, wǒ zhōumò lái.
- 我不是不喜歡吃牛肉麵,可是這家的牛肉麵太辣了。Wǒ búshì bù xǐhuān chī niúròu miàn, kěshì zhè jiā de niúròu miàn tài là le.
Cách dùng
Chúng ta đã học phủ định bằng 不 bù và 沒 méi. Phủ định bằng 不是 búshì khá khác: nó phủ định điều đã được nói hoặc khẳng định, nghĩa là “Không phải là…”.
- 他不要買包子。Tā bú yào mǎi bāozi.
- 他不是要買包子,他要買臭豆腐。Tā búshì yào mǎi bāozi, tā yào mǎi chòudòufǔ.
(八)Dùng 不是 để hoàn thành các đoạn hội thoại sau.
A:你朋友的家在三樓,對嗎? B:____,他家在四樓。
Hiện đáp án
A:你們覺得這家店的甜點好吃嗎? B:我妹妹覺得很好吃,可是我覺得____。
Hiện đáp án
A:很多人都說你做飯做得很好。 B:我做得____,我媽媽做得很好。
Hiện đáp án
A:你的照片不多,你不喜歡照相嗎? B:____,我不常照相,所以我的照片不多。
Hiện đáp án
A:你晚上不想去他家聽音樂嗎? B:____,我晚上要和老闆吃飯。
Hiện đáp án
Địa điểm diễn ra hoạt động
Chức năng
在 zài ‘ở’ và 到 dào ‘đến’ thường được dùng để giới thiệu địa điểm nơi hoạt động diễn ra.
- 我爸爸在家做飯。Wǒ bàba zài jiā zuòfàn.
- 他和他朋友到七樓的教室上網。Tā hàn tā péngyǒu dào qī lóu de jiàoshì shàngwǎng.
- 我們老師常到學校附近的咖啡店喝咖啡。Wǒmen lǎoshī cháng dào xuéxiào fùjìn de kāfēi diàn hē kāfēi.
- 我們很喜歡在這家餐廳吃牛肉麵。Wǒmen hěn xǐhuān zài zhè jiā cāntīng chī niúròu miàn.
Địa điểm thường đứng sau một trong các từ: 在 zài ‘ở’, 到 dào ‘đến’. Cụm từ chỉ hành động đứng sau cụm từ chỉ địa điểm.
Từ phủ định 不 bú đặt trước 在 zài / 到 dào, chứ không đặt trước động từ.
- 他們今天不在家吃晚飯。Tāmen jīntiān bú zài jiā chī wǎnfàn.
- 他現在不在宿舍看書。Tā xiànzài bú zài sùshè kànshū.
- 很多學生不在學校裡面的咖啡店買咖啡。Hěn duō xuéshēng bú zài xuéxiào lǐmiàn de kāfēi diàn mǎi kāfēi.
Câu hỏi:
- 你們在哪裡打籃球?Nǐmen zài nǎlǐ dǎ lánqiú?
- 你妹妹到這家商店買甜點嗎?Nǐ mèimei dào zhè jiā shāngdiàn mǎi tiándiǎn ma?
Cách dùng
1. Chú ý trật tự từ: địa điểm đứng trước động từ chính. Tức là cụm “在 zài / 到 dào + NƠI CHỐN” đứng trước cụm động từ, giống như mọi cụm giới từ khác. Không nói *他學中文在家, mà nói 他在家學中文。‘Anh ấy học tiếng Trung ở nhà’.
- 他在家學中文。Tā zài jiā xué Zhōngwén.
Cách dùng
2. Từ phủ định đặt trước giới từ chứ không đặt trước động từ chính, ví dụ 他不在家上網。‘Anh ấy không lên mạng ở nhà.’
- 他不在家上網。Tā bú zài jiā shàngwǎng.
(九)Kể chuyện dựa vào các bức tranh bên dưới.
(圖1)____
Hiện đáp án
(圖2)____
Hiện đáp án
(圖3)____
Hiện đáp án
(圖4)____
Hiện đáp án
Ghi chú
Sáu phép cấu tạo chữ Hán (Lục thư)
Chữ Hán có thể chia thành sáu loại, gọi là Lục thư “六書” liùshū.
象形Tượng hình — Chữ thuộc loại này là hình dáng được cách điệu của sự vật. Ví dụ: mặt trời “日”, mặt trăng “月”, núi “山”, sông “川”, nước “水”, lửa “火”, bò “牛”, dê “羊”, con “子”.
指事Chỉ sự — Chữ chỉ sự dùng ký hiệu để biểu thị ý niệm trừu tượng. Ví dụ: trên “上”, giữa “中”, dưới “下”, gốc “本”, ngọn “末”, trời “天”, lưỡi dao “刃”.
會意Hội ý — Chữ hội ý ghép hai hay nhiều chữ để tạo thành chữ mới với nghĩa mới. Ví dụ: sáng “明” (mặt trời “日” + mặt trăng “月”), chặt “伐” (người “人” + giáo “戈”), giam “囚” (vây quanh “口” + người “人”), tin “信” (người “人” + lời nói “言”), nghỉ “休” (người “人” + cây “木”), nhìn “看” (tay “手” + mắt “目”).
形聲Hình thanh — Chữ hình thanh gồm một bộ phận biểu âm và một bộ phận biểu nghĩa. Ví dụ: nắng “晴” (âm của “青” + nghĩa của mặt trời “日”), trong “清” (âm của “青” + nghĩa của nước “水”, mang nghĩa “nước trong”).
轉注Chuyển chú — Loại này chủ yếu gồm các cặp chữ khác hình nhưng cùng nghĩa hoặc nghĩa gần nhau, hình thành ở những nơi và thời điểm khác nhau. Ví dụ, “考” và “老” đều có nghĩa là “già”.
假借Giả tá — Một số khái niệm vốn có trong lời nói nhưng chưa có chữ để ghi, nên người ta mượn chữ có âm giống hoặc gần giống. Ví dụ, chữ “西” vốn có nghĩa là chim đậu trên cây, được mượn để chỉ “phía tây”.
Điều kiêng kỵ với số “四” sì và các con số may mắn “六” liù, “八” bā
Vì sao người Đài Loan kiêng số 4 sì? Và vì sao họ đặc biệt thích số 6 liù và số 8 bā? Điều này hoàn toàn liên quan đến văn hoá đồng âm của người Trung Quốc. Vì số 4 sì có âm gần giống từ “死” sǐ “chết”, nên hầu hết người Trung Quốc không thích nó. Đó cũng là lý do một số bệnh viện không có tầng 4, và một số người tránh mua nhà có số 4 sì trong địa chỉ. Vì vậy, nếu một căn nhà nằm ở “Tầng 4, Số 4, Đường Trung Sơn, Đoạn 4”, thì rất có thể căn nhà này rẻ hơn các căn nhà xung quanh. Ngược lại, vì số 6 liù có âm giống từ “祿 lù”, nghĩa là bổng lộc của quan lại (thời Trung Quốc cổ đại), và số 8 bā có âm giống từ “發 fā”, nghĩa là “phát tài”, nên chúng được người Trung Quốc ưa chuộng.
Một số bệnh viện ở Đài Loan không có tầng 4 Người dân và doanh nghiệp ưa chuộng một số con số may mắn 照片提供:台灣大車隊
Tỷ lệ sinh và các trường tư thục
Điều hành một trường học là việc khó, dù là trường tư hay trường công, nhưng đặc biệt khó với các trường tư. Khi tỷ lệ sinh thấp ngày càng trầm trọng, việc duy trì hoạt động của trường lại càng trở thành nhiệm vụ khó khăn hơn. Ngày càng nhiều người chọn không sinh con, nên số trẻ được sinh ra mỗi năm ngày càng ít đi. Theo thống kê của Bộ Nội vụ, năm 2000 có 305.000 trẻ sơ sinh. Con số này giảm xuống còn 167.000 vào năm 2010, dù có hồi phục đôi chút vào năm 2012 với 229.000 trẻ sơ sinh. Ít trẻ em hơn đồng nghĩa với ít học sinh nhập học hơn. Nhiều khoa và nhiều trường đang đối mặt với việc phải đóng cửa hoặc sáp nhập với trường khác; và hiện tượng này chủ yếu xảy ra ở các trường tư thục.
Biểu đồ tỷ lệ sinh trong 30 năm qua 資料來源:內政部戶政司 Học sinh ở các trường tư thục 《聯合報》王長鼎、廖珮妤 攝影