Mục tiêu bài học
- Học cách nói về tình hình thời tiết, kể cả bão.
- Học cách nói về bốn mùa và giải thích vì sao mình thích hay không thích.
- Học cách so sánh các sự việc.
- Học cách nói những câu đơn giản về trải nghiệm, ví dụ như các chuyến đi.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 天氣
thời tiết
NHán Việt: thiên khíㄊㄧㄢ ㄑㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 冷
lạnh
VsHán Việt: lãnhㄌㄥˇ
Câu ví dụ (1)
- 風
gió
NHán Việt: phongㄈㄥ
Câu ví dụ (1)
- 滑雪
trượt tuyết
V-sepHán Việt: hoạt tuyếtㄏㄨㄚˊ ㄒㄩㄝˇ
Câu ví dụ (1)
- 春天
mùa xuân
NHán Việt: xuân thiênㄔㄨㄣ ㄊㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 想
nhớ (ai/nơi nào)
VstHán Việt: tưởngㄒㄧㄤˇ
Câu ví dụ (1)
- 新年
năm mới
NHán Việt: tân niênㄒㄧㄣ ㄋㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 快
sắp, sắp sửa
AdvHán Việt: khoáiㄎㄨㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 父母
bố mẹ, cha mẹ
NHán Việt: phụ mẫuㄈㄨˋ ㄇㄨˇ
Câu ví dụ (1)
- 冬天
mùa đông
NHán Việt: đông thiênㄉㄨㄥ ㄊㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 明年
năm sau, sang năm
NHán Việt: minh niênㄇㄧㄥˊ ㄋㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 秋天
mùa thu
NHán Việt: thu thiênㄑㄧㄡ ㄊㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 紅葉
lá đỏ (lá phong đỏ)
NHán Việt: hồng diệpㄏㄨㄥˊ ㄧㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 只
chỉ
AdvHán Việt: chỉㄓˇ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Tên riêng
- 玉山
Ngọc Sơn (núi Ngọc), ngọn núi cao nhất ở miền trung Đài Loan
Hán Việt: Ngọc Sơnㄩˋ ㄕㄢ
- 紐約
New York (Nữu Ước)
Hán Việt: Nữu Ướcㄋㄧㄡˇ ㄩㄝ
Phần I · Cụm từ
- 下雪
tuyết rơi, có tuyết
Hán Việt: hạ tuyếtㄒㄧㄚˋ ㄒㄩㄝˇ
Câu ví dụ (1)
- 十二月底
cuối tháng Mười Hai
Hán Việt: thập nhị nguyệt đểㄕˊ ㄦˋ ㄩㄝˋ ㄉㄧˇ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 雨
mưa
NHán Việt: vũㄩˇ
Câu ví dụ (1)
- 傘
ô, dù
NHán Việt: tảnㄙㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 颱風
bão (bão nhiệt đới)
NHán Việt: đài phongㄊㄞˊ ㄈㄥ
Câu ví dụ (1)
- 要
sẽ, sắp
VauxHán Việt: yếuㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 夏天
mùa hè
NHán Việt: hạ thiênㄒㄧㄚˋ ㄊㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 濕
ướt, ẩm ướt
VsHán Việt: thấpㄕ
Câu ví dụ (1)
- 討厭
đáng ghét, khó chịu
VsHán Việt: thảo yếmㄊㄠˇ ㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 新聞
tin tức
NHán Việt: tân vănㄒㄧㄣ ㄨㄣˊ
Câu ví dụ (1)
- 更
càng, còn (hơn nữa)
AdvHán Việt: cánhㄍㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 大家
mọi người
NHán Việt: đại giaㄉㄚˋ ㄐㄧㄚ
Câu ví dụ (1)
- 小心
cẩn thận
VsHán Việt: tiểu tâmㄒㄧㄠˇ ㄒㄧㄣ
Câu ví dụ (1)
- 可怕
đáng sợ
VsHán Việt: khả phạㄎㄜˇ ㄆㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 停
ngừng, tạnh
VpHán Việt: đìnhㄊㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 下雨
mưa, trời mưa
Hán Việt: hạ vũㄒㄧㄚˋ ㄩˇ
Câu ví dụ (1)
- 這次
lần này
Hán Việt: giá thứㄓㄜˋ ㄘˋ
Câu ví dụ (1)
- 上次
lần trước
Hán Việt: thượng thứㄕㄤˋ ㄘˋ
Câu ví dụ (1)
- 慢走
Đi cẩn thận nhé. (lời tiễn khách)
Hán Việt: mạn tẩuㄇㄢˋ ㄗㄡˇ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại 1
如玉Rúyù
外面風那麼大,我覺得今天比昨天冷。臺灣會不會下雪?Wàimiàn fēng nàme dà, wǒ juéde jīntiān bǐ zuótiān lěng. Táiwān huì bú huì xiàxuě?
明華Mínghuá
很高的山會下雪。玉山常下雪。美國呢?開始下雪了吧?Hěn gāo de shān huì xiàxuě. Yùshān cháng xiàxuě. Měiguó ne? Kāishǐ xià xuě le ba?
如玉Rúyù
還沒有。每年差不多十二月開始。下雪的時候,我常去山上滑雪。Hái méi yǒu. Měi nián chābùduō shí'èryuè kāishǐ. Xiàxuě de shíhòu, wǒ cháng qù shānshàng huáxuě.
明華Mínghuá
我怕冷。我比較喜歡春天。Wǒ pà lěng. Wǒ bǐjiào xǐhuān chūntiān.
如玉Rúyù
春天不錯,天氣很舒服。Chūntiān búcuò, tiānqì hěn shūfú.
明華Mínghuá
我去年五月在紐約玩了兩個星期。那個時候,天氣很好,風景也很漂亮,我玩得非常開心。Wǒ qùnián wǔyuè zài Niǔyuē wánle liǎng ge xīngqí. Nà ge shíhòu, tiānqì hěn hǎo, fēngjǐng yě hěn piàoliàng, wǒ wán de fēicháng kāixīn.
如玉Rúyù
我在臺灣住了半年多了。有一點想家。Wǒ zài Táiwān zhùle bàn nián duō le. Yǒu yìdiǎn xiǎng jiā.
明華Mínghuá
新年快到了。想回去看父母嗎?Xīnnián kuài dào le, xiǎng huíqù kàn fùmǔ ma?
如玉Rúyù
我打算十二月底回去。想跟我去美國玩嗎?Wǒ dǎsuàn shí'èryuè dǐ huíqù, xiǎng gēn wǒ qù Měiguó wán ma?
明華Mínghuá
冬天太冷了。不過,我想明年秋天去看紅葉。對了,妳什麼時候回來?Dōngtiān tài lěng le. Búguò, wǒ xiǎng míngnián qiūtiān qù kàn hóngyè. Duìle, nǐ shénme shíhòu huílái?
如玉Rúyù
因為我們只放十天的假,所以一月五號回來。Yīnwèi wǒmen zhǐ fàng shí tiān de jià, suǒyǐ yīyuè wǔhào huílái.
Hội thoại 2
明華Mínghuá
如玉,雨下得這麼大,妳怎麼沒帶傘呢?Rúyù, yǔ xià de zhème dà, nǐ zěnme méi dài sǎn ne?
如玉Rúyù
我昨天帶了,可是今天忘了帶。Wǒ zuótiān dài le, kěshì jīntiān wàngle dài.
明華Mínghuá
颱風快要來了。Táifēng kuài yào lái le.
如玉Rúyù
我已經聽說了。Wǒ yǐjīng tīngshuō le.
明華Mínghuá
這裡每年夏天都有颱風。颱風來的時候,風和雨都很大,做什麼都很不方便。Zhèlǐ měi nián xiàtiān dōu yǒu táifēng. Táifēng lái de shíhòu, fēng hàn yǔ dōu hěn dà, zuò shénme dōu hěn bù fāngbiàn.
如玉Rúyù
是啊!哪裡都濕濕的。真討厭。Shì a! Nǎlǐ dōu shīshī de, zhēn tǎoyàn.
明華Mínghuá
電視新聞說,這次的颱風會比上次的更大,請大家多小心。Diànshì xīnwén shuō, zhè cì de táifēng huì bǐ shàng cì de gèng dà, qǐng dàjiā duō xiǎoxīn.
如玉Rúyù
希望這次的沒有上次的那麼可怕。Xīwàng zhè cì de méi yǒu shàng cì de nàme kěpà.
明華Mínghuá
如玉,妳看!雨停了。Rúyù, nǐ kàn! Yǔ tíng le.
如玉Rúyù
太好了!謝謝你的傘,再見。Tài hǎo le! Xièxie nǐ de sǎn, zàijiàn.
明華Mínghuá
不客氣。小心慢走。Búkèqì, xiǎoxīn màn zǒu.
Ngữ pháp
Thời lượng sau 了 le của động từ
Chức năng
Mẫu câu này chỉ khoảng thời gian kéo dài của một hành động đã hoàn thành.
- 媽媽的朋友在臺北玩了三天。Māma de péngyǒu zài Táiběi wánle sān tiān.
- 老師在美國住了一年。Lǎoshī zài Měiguó zhùle yì nián.
- 李小姐在語言中心工作了一個月。Lǐ Xiǎojiě zài yǔyán zhōngxīn gōngzuòle yí ge yuè.
Cấu trúc chính là động từ + thời lượng.
1. Nếu động từ là ngoại động từ và có tân ngữ đi sau, phải lặp lại động từ.
- 他租房子租了半年。Tā zū fángzi zūle bàn nián.
- 他住臺北住了三年。Tā zhù Táiběi zhùle sān nián.
Cấu trúc
2. Không cần lặp lại động từ nếu tân ngữ được đặt ở vị trí khác.
- 房子他只租了半年。Fángzi tā zhǐ zūle bàn nián.
- 臺北他只住了三年。Táiběi tā zhǐ zhùle sān nián.
Câu hỏi:
- 那間房子你租了一年半嗎?Nà jiān fángzi nǐ zūle yì nián bàn ma?
- 你是不是在這裡等了一個鐘頭?Nǐ shìbúshì zài zhèlǐ děngle yí ge zhōngtóu?
- 陳老闆去年是不是在紐約住了半年?Chén Lǎobǎn qùnián shìbúshì zài Niǔyuē zhùle bàn nián?
(一)Trả lời câu hỏi bằng cách dùng biểu đạt thời lượng theo ví dụ dưới đây. Ví dụ: 去年你學中文學了幾個月? (Năm ngoái bạn học tiếng Trung mấy tháng?) — 我一共學了五個月。 (Tôi học tổng cộng năm tháng.)
你等了多久? 我等了____。
Hiện đáp án
你在臺南玩了多久? 我玩了____。
Hiện đáp án
他在臺北住了多久? 他住了____。
Hiện đáp án
你昨天打網球打了幾個鐘頭? 我____。
Hiện đáp án
你在紐約住了兩年吧? 我____,只____。(八個月)
Hiện đáp án
你昨天看電視看了三個鐘頭,對不對? 我____,只____。(兩個鐘頭)
Hiện đáp án
Hoàn thành tính đến hiện tại với hai chữ 了 le
Chức năng
Mẫu câu hai chữ 了 + thời lượng chỉ một hành động đã diễn ra tính đến thời điểm nói. Hành động đó có thể tiếp tục hoặc không, tùy ngữ cảnh.
- 她已經在臺灣玩了一年了。Tā yǐjīng zài Táiwān wánle yì nián le.
- 陳小姐在美國住了五年了。Chén Xiǎojiě zài Měiguó zhùle wǔ nián le.
- 我工作了兩個月了。Wǒ gōngzuòle liǎng ge yuè le.
- 這間房子,他已經租了半年了。Zhè jiān fángzi, tā yǐjīng zūle bàn nián le.
- 他們學中文學了三個星期了。Tāmen xué Zhōngwén xuéle sān ge xīngqí le.
(二)Trả lời các câu hỏi bằng mẫu câu hai chữ 了 + thời lượng. Ví dụ: 你在語言中心學了多久的中文了? (Bạn học tiếng Trung ở trung tâm ngôn ngữ bao lâu rồi?) — 我學了兩個多月了。 (Tôi học được hơn hai tháng rồi.)
你在臺灣工作了多久了? 我工作了____。
Hiện đáp án
陳老師教了多久的中文了? 他教了____。
Hiện đáp án
他在那裡住了多久了? 他住了____。
Hiện đáp án
玉山下雪下了多久了? 玉山已經____。
Hiện đáp án
快 kuài…了 le: sắp…rồi
Chức năng
了 le cuối câu thường xuất hiện trong câu có các phó từ chỉ “việc gì đó sắp xảy ra” như 快 kuài, 要 yào hoặc 快要 kuài yào. 了 le gợi ý một sự thay đổi trạng thái sắp xảy ra.
- 快下雨了。Kuài xiàyǔ le.
- 電影要結束了。Diànyǐng yào jiéshù le.
- 爸爸快要到家了。Bàba kuài yào dào jiā le.
Câu hỏi:
- 你媽媽的生日快到了嗎?Nǐ māma de shēngrì kuài dàole ma?
- 比賽要開始了嗎?Bǐsài yào kāishǐle ma?
- 哥哥的女朋友快要回法國了嗎?Gēge de nǚ péngyǒu kuài yào huí Fǎguó le ma?
Cách dùng
Mẫu câu này cho biết một hành động hoặc sự việc sắp xảy ra. Ở Đài Loan, người ta thích dùng dạng hai âm tiết 快要 kuài yào hơn. Ví dụ: 我的生日快要到了。“Sắp đến sinh nhật tôi rồi.” Nếu trong câu có từ chỉ thời gian thì không dùng được 快要 kuài yào. Ví dụ, câu sai: *他明天快要回來了 (“Ngày mai anh ấy sẽ quay về”).
- 我的生日快要到了。Wǒ de shēngrì kuài yào dào le.
(三)Trả lời câu hỏi, nói về các sự việc sắp xảy ra dưới đây.
A:你的老師回國了嗎? B:他____。大概後天吧!
Hiện đáp án
A:安同的生日是幾月幾號? B:他的生日____。下個月一號。
Hiện đáp án
A:已經十點了,哥哥怎麼還沒來? B:____。他說五分鐘以後會到。
Hiện đáp án
A:你等一下可以打電話給我嗎? B:不行,電影____開始了。
Hiện đáp án
A:外面風怎麼那麼大? B:____下雨了,我們走吧!
Hiện đáp án
So sánh với 更 gèng: càng…hơn
Chức năng
Phó từ 更 nêu một sự việc ở mức cao hơn so với sự việc đã nói trước đó. Ví dụ, 星期天我更忙。 nghĩa là chủ nhật tôi còn bận hơn ngày thường. Trong bài này, chúng ta học các câu dùng 更 cùng với so sánh bằng 比.
- 星期天我更忙。Xīngqítiān wǒ gèng máng.
- 他很高,他哥哥比他更高。Tā hěn gāo, tā gēge bǐ tā gèng gāo.
- 今年比去年更冷。Jīnnián bǐ qùnián gèng lěng.
- 我覺得芒果比西瓜更好吃。Wǒ juéde mángguǒ bǐ xīguā gèng hǎochī.
更 là phó từ bổ nghĩa cho động từ trạng thái, vì vậy đứng trước động từ trạng thái.
Câu hỏi: Cấu trúc này thường dùng mẫu 是不是.
- 這次的颱風是不是比上次的更大?Zhè cì de táifēng shìbúshì bǐ shàng cì de gèng dà?
- 在學校上網是不是比在家裡更快?Zài xuéxiào shàngwǎng shìbúshì bǐ zài jiā lǐ gèng kuài?
(四)Mô tả các tình huống sau bằng mẫu so sánh “càng…hơn” …比…更….
一張高鐵票賣一千塊錢,一張飛機票要一千三百五十塊錢。 ____
Hiện đáp án
安同吃了兩碗牛肉麵,明華吃了三碗牛肉麵。 ____
Hiện đáp án
去年有35000人來這裡學中文,今年有52000人來這裡學中文。 ____
Hiện đáp án
我學了三年的中文,我女朋友學了四年半的中文。 ____
Hiện đáp án
騎機車去故宮要二十分鐘,坐公車去故宮要半個鐘頭。 ____
Hiện đáp án
So sánh kém với 沒有 méi yǒu…
Chức năng
Mẫu câu A 沒有 B 那麼/這麼… dùng để so sánh hai sự vật A và B, cho biết A không (tính từ) bằng B.
- 哥哥沒有爸爸那麼高。Gēge méi yǒu bàba nàme gāo.
- 火車沒有高鐵那麼快。Huǒchē méi yǒu gāotiě nàme kuài.
- 我的中文沒有老師的那麼好。Wǒ de Zhōngwén méi yǒu lǎoshī de nàme hǎo.
- 臭豆腐沒有牛肉麵這麼好吃。Chòu dòufǔ méi yǒu niúròu miàn zhème hǎochī.
- 甜點沒有小籠包那麼好做。Tiándiǎn méi yǒu xiǎolóngbāo nàme hǎo zuò.
- 這次的颱風沒有上次的那麼可怕。Zhè cì de táifēng méi yǒu shàng cì de nàme kěpà.
Lưu ý mẫu câu này thường dùng ở dạng phủ định 沒(有) méi (yǒu). Đôi khi có thể lược bỏ 那麼 nàme hoặc 這麼 zhème. Dạng khẳng định tương ứng “A 有 yǒu B 那麼 nàme/這麼 zhème + động từ trạng thái” rất ít dùng, trừ trong câu hỏi với 嗎.
Câu hỏi: Dùng dạng A-không-A để đặt câu hỏi.
- 妹妹有沒有姐姐那麼漂亮?Mèimei yǒu méi yǒu jiějie nàme piàoliàng?
- 花蓮的房租有沒有臺北的那麼貴?Huālián de fángzū yǒu méi yǒu Táiběi de nàme guì?
- 日本的工作有沒有美國的那麼難找?Rìběn de gōngzuò yǒu méi yǒu Měiguó de nàme nán zhǎo?
- 夏天的天氣有沒有春天的舒服?Xiàtiān de tiānqì yǒu méi yǒu chūntiān de shūfú?
Cách dùng
Mẫu câu này cho biết A không (tính từ) bằng B. Khi A và B ngang nhau, dùng mẫu “so sánh ngang bằng” đã học ở Bài 13: ‘A 跟 gēn B 一樣 yíyàng…’. Mẫu “so sánh hơn” ‘A 比 bǐ B…’ đã học ở Bài 8. Khi hỏi 今天有沒有昨天熱? (Hôm nay có nóng bằng hôm qua không?), người hỏi mặc định hôm qua khá nóng. Có thể trả lời theo ba cách như dưới đây:
- 今天跟昨天一樣熱。Jīntiān gēn zuótiān yíyàng rè.
- 今天沒有昨天那麼熱。Jīntiān méi yǒu zuótiān nàme rè.
- 今天比昨天熱。Jīntiān bǐ zuótiān rè.
(五)Trả lời các câu hỏi bằng mẫu câu A 沒有 B 那麼/這麼…. Ví dụ: 哥哥和弟弟,誰比較高? (Anh trai và em trai, ai cao hơn?) — 哥哥沒有弟弟那麼高。 (Anh trai không cao bằng em trai.)
臺北和紐約,哪裡比較冷? ____。
Hiện đáp án
西瓜和芒果,哪種水果比較甜? ____。
Hiện đáp án
今年的生意好還是去年的好? ____。
Hiện đáp án
咖啡好喝,還是烏龍茶好喝? ____。
Hiện đáp án
Ghi chú
Ngày nghỉ vì bão
“Ngày nghỉ bão” là những ngày nghỉ học, nghỉ làm được thông báo khi dự kiến một cơn bão có sức gió trung bình từ cấp 7 trở lên hoặc gió giật từ cấp 10 trở lên sẽ đi qua một khu vực trong vòng bốn giờ tới. Việc học và làm việc bị hoãn cho đến khi bão đi qua.
Bão mang theo gió mạnh và mưa lớn, và quyền quyết định cho nghỉ làm, nghỉ học được trao cho Tổng cục Quản lý Nhân sự (DGPA) vào năm 1993. DGPA cân nhắc dự báo thời tiết của Cục Khí tượng Trung ương và đề xuất của chính quyền địa phương khi quyết định có thông báo nghỉ bão trên toàn quốc hay không. Ngày nay, DGPA không quyết định cho cả nước; thay vào đó, quyền quyết định đã được giao cho chính quyền các địa phương. Để biết có được nghỉ làm, nghỉ học vì bão hay không, hãy xem tin tức địa phương hoặc trang web chính thức của DGPA tại http://www.cpa.gov.tw/ hoặc gọi số 020-300-166 để cập nhật thông tin.
Ảnh vệ tinh của bão 資料來源:中央氣象局 Thiệt hại do bão gây ra 《聯合報》施鴻基/攝影 Gió và mưa bão 《聯合報》屠惠剛/攝影 Phòng ngừa bão 《聯合報》劉學聖/攝影