Mục tiêu bài học
- Có thể nói về những thảm họa đã xảy ra ở đất nước mình.
- Có thể giải thích nguyên nhân xảy ra thảm họa và các khu vực xảy ra thảm họa.
- Có thể thảo luận với người khác về những thảm họa có thể xảy ra trong tương lai.
- Có thể giải thích cách thoát hiểm khi thảm họa xảy ra.
Từ vựng
Phần I · Nhân vật trong bài
- 高來恩
Cao Lai Ân (nhân vật nam, người Thụy Sĩ)
Hán Việt: Cao Lai Ânㄍㄠ ㄌㄞˊ ㄣ
Phần I · Từ vựng
- 地震
động đất
NHán Việt: địa chấnㄉㄧˋ ㄓㄣˋ
Câu ví dụ (1)
- 搖
rung, lắc
VpHán Việt: daoㄧㄠˊ
Câu ví dụ (1)
- 厲害
dữ dội, ghê gớm
VsHán Việt: lệ hạiㄌㄧˋ ㄏㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 經常
thường xuyên
AdvHán Việt: kinh thườngㄐㄧㄥ ㄔㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 倒
đổ, ngã
VpHán Việt: đảoㄉㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 橋
cầu
NHán Việt: kiềuㄑㄧㄠˊ
Câu ví dụ (1)
- 斷
gãy, đứt
VpHán Việt: đoạnㄉㄨㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 多
biết bao, sao mà (nhấn mạnh)
AdvHán Việt: đaㄉㄨㄛˊ
Câu ví dụ (1)
- 地區
khu vực, vùng
NHán Việt: địa khuㄉㄧˋ ㄑㄩ
Câu ví dụ (1)
- 強烈
mạnh, mãnh liệt
VsHán Việt: cường liệtㄑㄧㄤˊ ㄌㄧㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 頻率
tần suất
NHán Việt: tần suấtㄆㄧㄣˊ ㄌㄩˋ
Câu ví dụ (1)
- 預測
dự đoán, dự báo
VHán Việt: dự trắcㄩˋ ㄘㄜˋ
Câu ví dụ (1)
- 徵兆
dấu hiệu, điềm báo
NHán Việt: trưng triệuㄓㄥ ㄓㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 鳥類
loài chim
NHán Việt: điểu loạiㄋㄧㄠˇ ㄌㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 雞
gà
NHán Việt: kêㄐㄧ
Câu ví dụ (1)
- 預先
trước, sẵn
AdvHán Việt: dự tiênㄩˋ ㄒㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 老鼠
chuột
NHán Việt: lão thửㄌㄠˇ ㄕㄨˇ
Câu ví dụ (1)
- 貓
mèo
NHán Việt: miêuㄇㄠ
Câu ví dụ (1)
- 馬
ngựa
NHán Việt: mãㄇㄚˇ
Câu ví dụ (1)
- 證實
chứng thực, kiểm chứng
VHán Việt: chứng thựcㄓㄥˋ ㄕˊ
Câu ví dụ (1)
- 應變
ứng biến, ứng phó
ViHán Việt: ứng biếnㄧㄥˋ ㄅㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 隨手
tiện tay
AdvHán Việt: tùy thủㄙㄨㄟˊ ㄕㄡˇ
Câu ví dụ (1)
- 白
uổng công, công cốc
AdvHán Việt: bạchㄅㄞˊ
Câu ví dụ (1)
- 嫌
chê, ngại
VstHán Việt: hiềmㄒㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 事前
trước khi xảy ra
AdvHán Việt: sự tiềnㄕˋ ㄑㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 總是
luôn luôn
AdvHán Việt: tổng thịㄗㄨㄥˇ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Tên riêng
- 西歐
Tây Âu
Hán Việt: Tây Âuㄒㄧ ㄡ
- 北歐
Bắc Âu
Hán Việt: Bắc Âuㄅㄟˇ ㄡ
- 中歐
Trung Âu
Hán Việt: Trung Âuㄓㄨㄥ ㄡ
- 澳洲
châu Úc
Hán Việt: Úc Châuㄠˋ ㄓㄡ
- 南美洲
Nam Mỹ
Hán Việt: Nam Mỹ Châuㄋㄢˊ ㄇㄟˇ ㄓㄡ
- 地球科學
khoa học Trái Đất
Hán Việt: Địa cầu khoa họcㄉㄧˋ ㄑㄧㄡˊ ㄎㄜ ㄒㄩㄝˊ
- 菲律賓
Philippines
Hán Việt: Phi Luật Tânㄈㄟ ㄌㄩˋ ㄅㄧㄣ
Phần I · Cụm từ
- 天搖地動
trời rung đất chuyển
Hán Việt: thiên dao địa độngㄊㄧㄢ ㄧㄠˊ ㄉㄧˋ ㄉㄨㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 壓死
bị đè chết
Hán Việt: áp tửㄧㄚ ㄙˇ
Câu ví dụ (1)
- 災情慘重
thiệt hại nặng nề
Hán Việt: tai tình thảm trọngㄗㄞ ㄑㄧㄥˊ ㄘㄢˇ ㄓㄨㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 東半部
nửa phía đông
Hán Việt: đông bán bộㄉㄨㄥ ㄅㄢˋ ㄅㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 地震帶
vành đai động đất
Hán Việt: địa chấn đớiㄉㄧˋ ㄓㄣˋ ㄉㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 救生包
túi cứu sinh
Hán Việt: cứu sinh baoㄐㄧㄡˋ ㄕㄥ ㄅㄠ
Câu ví dụ (1)
- 有備無患
có chuẩn bị thì không lo
Hán Việt: hữu bị vô hoạnㄧㄡˇ ㄅㄟˋ ㄨˊ ㄏㄨㄢˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 如何
như thế nào
AdvHán Việt: như hàㄖㄨˊ ㄏㄜˊ
Câu ví dụ (1)
- 逃生
thoát hiểm, chạy thoát thân
ViHán Việt: đào sinhㄊㄠˊ ㄕㄥ
Câu ví dụ (1)
- 發達
phát triển, phát đạt
VsHán Việt: phát đạtㄈㄚ ㄉㄚˊ
Câu ví dụ (1)
- 天災
thiên tai
NHán Việt: thiên taiㄊㄧㄢ ㄗㄞ
Câu ví dụ (1)
- 災害
thảm họa, thiệt hại do thiên tai
NHán Việt: tai hạiㄗㄞ ㄏㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 程度
mức độ, trình độ
NHán Việt: trình độㄔㄥˊ ㄉㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 首先
trước hết
AdvHán Việt: thủ tiênㄕㄡˇ ㄒㄧㄢ
Câu ví dụ (1)
- 其次
tiếp theo, thứ hai
AdvHán Việt: kỳ thứㄑㄧˊ ㄘˋ
Câu ví dụ (1)
- 災難
tai nạn, thảm họa
NHán Việt: tai nạnㄗㄞ ㄋㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 緊急
khẩn cấp
VsHán Việt: khẩn cấpㄐㄧㄣˇ ㄐㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 必需品
nhu yếu phẩm, vật dụng thiết yếu
NHán Việt: tất nhu phẩmㄅㄧˋ ㄒㄩ ㄆㄧㄣˇ
Câu ví dụ (1)
- 譬如
ví dụ như
VstHán Việt: thí nhưㄆㄧˋ ㄖㄨˊ
Câu ví dụ (1)
- 手電筒
đèn pin
NHán Việt: thủ điện đồngㄕㄡˇ ㄉㄧㄢˋ ㄊㄨㄥˇ
Câu ví dụ (1)
- 餅乾
bánh quy
NHán Việt: bính canㄅㄧㄥˇ ㄍㄢ
Câu ví dụ (1)
- 平時
lúc bình thường
NHán Việt: bình thờiㄆㄧㄥˊ ㄕˊ
Câu ví dụ (1)
- 狀況
tình huống, tình trạng
NHán Việt: trạng huốngㄓㄨㄤˋ ㄎㄨㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 慌張
hoảng hốt, cuống
VsHán Việt: hoảng trươngㄏㄨㄤ ㄓㄤ
Câu ví dụ (1)
- 停電
mất điện, cúp điện
Vp-sepHán Việt: đình điệnㄊㄧㄥˊ ㄉㄧㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 黑暗
bóng tối
NHán Việt: hắc ámㄏㄟ ㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 方向
phương hướng
NHán Việt: phương hướngㄈㄤ ㄒㄧㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 集合
tập hợp
ViHán Việt: tập hợpㄐㄧˊ ㄏㄜˊ
Câu ví dụ (1)
- 裂縫
vết nứt, khe nứt
NHán Việt: liệt phùngㄌㄧㄝˋ ㄈㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 瓦斯
khí ga
Nㄨㄚˇ ㄙ
Câu ví dụ (1)
- 開關
công tắc
NHán Việt: khai quanㄎㄞ ㄍㄨㄢ
Câu ví dụ (1)
- 火災
hỏa hoạn
NHán Việt: hỏa taiㄏㄨㄛˇ ㄗㄞ
Câu ví dụ (1)
- 門框
khung cửa
NHán Việt: môn khuôngㄇㄣˊ ㄎㄨㄤ
Câu ví dụ (1)
- 歪
méo, lệch, nghiêng
VpHán Việt: oaiㄨㄞ
Câu ví dụ (1)
- 頭部
phần đầu
NHán Việt: đầu bộㄊㄡˊ ㄅㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 冷靜
bình tĩnh, điềm tĩnh
VsHán Việt: lãnh tĩnhㄌㄥˇ ㄐㄧㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 穩
vững, ổn định
VsHán Việt: ổnㄨㄣˇ
Câu ví dụ (1)
- 櫃子
tủ
NHán Việt: quỹ tửㄍㄨㄟˋ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 牆壁
tường
NHán Việt: tường bíchㄑㄧㄤˊ ㄅㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 倒塌
sập, đổ sập
VpHán Việt: đảo thápㄉㄠˇ ㄊㄚ
Câu ví dụ (1)
- 電梯
thang máy
NHán Việt: điện thêㄉㄧㄢˋ ㄊㄧ
Câu ví dụ (1)
- 反而
ngược lại, trái lại
ConjHán Việt: phản nhiㄈㄢˇ ㄦˊ
Câu ví dụ (1)
- 堅固
vững chắc, kiên cố
VsHán Việt: kiên cốㄐㄧㄢ ㄍㄨˋ
Câu ví dụ (1)
- 柱子
cột, trụ
NHán Việt: trụ tửㄓㄨˋ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 碰
va, đụng phải
Vㄆㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 形成
hình thành, tạo thành
VHán Việt: hình thànhㄒㄧㄥˊ ㄔㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 三角形
hình tam giác
NHán Việt: tam giác hìnhㄙㄢ ㄐㄧㄠˇ ㄒㄧㄥˊ
Câu ví dụ (1)
- 保持
giữ, duy trì
VHán Việt: bảo trìㄅㄠˇ ㄔˊ
Câu ví dụ (1)
- 平靜
bình tĩnh, yên ả
VsHán Việt: bình tĩnhㄆㄧㄥˊ ㄐㄧㄥˋ
Câu ví dụ (1)
- 指示
chỉ dẫn, chỉ thị
NHán Việt: chỉ thịㄓˇ ㄕˋ
Câu ví dụ (1)
- 救援
cứu hộ, cứu viện
ViHán Việt: cứu việnㄐㄧㄡˋ ㄩㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 行動
hành động, hoạt động
NHán Việt: hành độngㄒㄧㄥˊ ㄉㄨㄥˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 掉下來
rơi xuống
ㄉㄧㄠˋ ㄒㄧㄚˋ ㄌㄞˊ
Câu ví dụ (1)
- 倒下來
đổ xuống, ngã xuống
ㄉㄠˇ ㄒㄧㄚˋ ㄌㄞˊ
Câu ví dụ (1)
- 救災人員
nhân viên cứu hộ, cứu nạn
Hán Việt: cứu tai nhân viênㄐㄧㄡˋ ㄗㄞ ㄖㄣˊ ㄩㄢˊ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại
高來恩Gāo Lái’ēn
昨天晚上七點左右有地震,妳知道嗎?Zuótiān wǎnshang qī diǎn zuǒyòu yǒu dìzhèn, nǐ zhīdào ma?
李文麗Lǐ Wénlì
那時候我正在車上,完全沒感覺到。我是後來看新聞才知道的。Nà shíhou wǒ zhèngzài chē shàng, wánquán méi gǎnjuédào. Wǒ shì hòulái kàn xīnwén cái zhīdào de.
高來恩Gāo Lái’ēn
我住在二十樓,搖得好厲害。地震怎麼這麼可怕啊!Wǒ zhù zài èrshí lóu, yáo de hǎo lìhài. Dìzhèn zěnme zhème kěpà a!
李文麗Lǐ Wénlì
不要怕,這裡經常有地震,我們都已經習慣了,昨天的地震不算大。Bú yào pà, zhèlǐ jīngcháng yǒu dìzhèn, wǒmen dōu yǐjīng xíguàn le, zuótiān de dìzhèn bú suàn dà.
高來恩Gāo Lái’ēn
聽說有一次台灣發生大地震,很多房子倒了,橋斷了。多恐怖啊!Tīngshuō yǒu yí cì Táiwān fāshēng dà dìzhèn, hěn duō fángzi dǎo le, qiáo duàn le. Duō kǒngbù a!
李文麗Lǐ Wénlì
那一次的大地震,有很多人受傷了,還有很多人被壓死了。台灣中部災情慘重,台北也有一棟大樓倒了。Nà yí cì de dà dìzhèn, yǒu hěn duō rén shòushāng le, hái yǒu hěn duō rén bèi yāsǐ le. Táiwān zhōngbù zāiqíng cǎnzhòng, Táiběi yě yǒu yí dòng dàlóu dǎo le.
高來恩Gāo Lái’ēn
在我的國家從來沒有發生過地震,對我來說,這是一個很特別的經驗。Zài wǒ de guójiā cónglái méiyǒu fāshēng guo dìzhèn, duì wǒ lái shuō, zhè shì yí ge hěn tèbié de jīngyàn.
李文麗Lǐ Wénlì
西歐、北歐、中歐都沒有地震,澳洲幾乎沒有地震,南美洲東半部也很少。Xī Ōu, Běi Ōu, Zhōng Ōu dōu méiyǒu dìzhèn, Àozhōu jīhū méiyǒu dìzhèn, Nán Měizhōu dōngbànbù yě hěn shǎo.
高來恩Gāo Lái’ēn
哪些地區常發生地震呢?Nǎxiē dìqū cháng fāshēng dìzhèn ne?
李文麗Lǐ Wénlì
根據地球科學研究,世界上發生地震的位置大部分都在地震帶上。Gēnjù dìqiú kēxué yánjiū, shìjiè shàng fāshēng dìzhèn de wèizhì dàbùfen dōu zài dìzhèn dài shàng.
高來恩Gāo Lái’ēn
台灣的地震那麼多,台灣一定是在地震帶上。Táiwān de dìzhèn nàme duō, Táiwān yídìng shì zài dìzhèn dài shàng.
李文麗Lǐ Wénlì
沒錯,像台灣、日本、菲律賓這些國家都在地震帶上,所以發生強烈地震的頻率相當高。Méi cuò, xiàng Táiwān, Rìběn, Fēilǜbīn zhèxiē guójiā dōu zài dìzhèn dài shàng, suǒyǐ fāshēng qiángliè dìzhèn de pínlǜ xiāngdāng gāo.
高來恩Gāo Lái’ēn
現在颱風都可以預測了,地震應該也可以預測吧?Xiànzài táifēng dōu kěyǐ yùcè le, dìzhèn yīnggāi yě kěyǐ yùcè ba?
李文麗Lǐ Wénlì
有人說地震快來的時候,動物會出現一些徵兆,在人類還沒有感覺震動前,鳥類已經對地震有感覺了,像雞就可以預先知道。其他像老鼠、貓、狗、馬……等等,也會預先知道,可是因為都沒有經過證實,所以到現在地震還是沒辦法預測。Yǒu rén shuō dìzhèn kuài lái de shíhou, dòngwù huì chūxiàn yìxiē zhēngzhào, zài rénlèi hái méiyǒu gǎnjué zhèndòng qián, niǎolèi yǐjīng duì dìzhèn yǒu gǎnjué le, xiàng jī jiù kěyǐ yùxiān zhīdào. Qítā xiàng lǎoshǔ, māo, gǒu, mǎ…… děngděng, yě huì yùxiān zhīdào, kěshì yīnwèi dōu méiyǒu jīngguò zhèngshí, suǒyǐ dào xiànzài dìzhèn háishi méi bànfǎ yùcè.
高來恩Gāo Lái’ēn
既然地震是沒辦法預測的,我們應該怎麼辦?Jìrán dìzhèn shì méi bànfǎ yùcè de, wǒmen yīnggāi zěnme bàn?
李文麗Lǐ Wénlì
我們平常要隨時做好準備,萬一發生地震就知道怎麼應變了。Wǒmen píngcháng yào suíshí zuòhǎo zhǔnbèi, wànyī fāshēng dìzhèn jiù zhīdào zěnme yìngbiàn le.
高來恩Gāo Lái’ēn
那麼我們要怎麼做準備呢?Nàme wǒmen yào zěnme zuò zhǔnbèi ne?
李文麗Lǐ Wénlì
家中要準備一個救生包,就放在隨手拿得到的地方。Jiāzhōng yào zhǔnbèi yí ge jiùshēng bāo, jiù fàng zài suíshǒu ná de dào de dìfāng.
高來恩Gāo Lái’ēn
可是如果大地震沒發生,那我不是白準備了嗎?Kěshì rúguǒ dà dìzhèn méi fāshēng, nà wǒ bú shì bái zhǔnbèi le ma?
李文麗Lǐ Wénlì
不要嫌麻煩,有備無患,事前準備總是比較好啊!Bú yào xián máfan, yǒubèi wúhuàn, shìqián zhǔnbèi zǒngshì bǐjiào hǎo a!
Đoạn đọc
Bối cảnh: Làm thế nào để thoát hiểm khi động đất (地震時如何逃生)
(李文麗和高來恩去聽演講)(Lǐ Wénlì hé Gāo Lái’ēn qù tīng yǎnjiǎng)
大家好!今天我很高興到這裡來跟大家談一談地震發生時如何逃生及應變。雖然現在科技已經很發達了,但是地震還是沒有辦法避免的天災,我們應該隨時做好準備,才可以讓災害減少到最低的程度。Dàjiā hǎo! Jīntiān wǒ hěn gāoxìng dào zhèlǐ lái gēn dàjiā tán yi tán dìzhèn fāshēng shí rúhé táoshēng jí yìngbiàn. Suīrán xiànzài kējì yǐjīng hěn fādá le, dànshì dìzhèn háishi méiyǒu bànfǎ bìmiǎn de tiānzāi, wǒmen yīnggāi suíshí zuòhǎo zhǔnbèi, cái kěyǐ ràng zāihài jiǎnshǎo dào zuì dī de chéngdù.
首先我們在家裡要準備一個救生包,其次要練習如何在災難發生時逃生。救生包裡面應該放一些緊急時的必需品,譬如手電筒、水、餅乾等等。平時要和家人練習怎麼逃生,知道各種狀況發生時應該怎麼辦,這樣萬一發生地震才不會慌張。要是晚上停電,我們得在黑暗中找到逃生的方向,也應該先和家人約好逃生後集合的地點,這是平常可以練習的。Shǒuxiān wǒmen zài jiālǐ yào zhǔnbèi yí ge jiùshēng bāo, qícì yào liànxí rúhé zài zāinàn fāshēng shí táoshēng. Jiùshēng bāo lǐmiàn yīnggāi fàng yìxiē jǐnjí shí de bìxūpǐn, pìrú shǒudiàntǒng, shuǐ, bǐnggān děngděng. Píngshí yào hé jiārén liànxí zěnme táoshēng, zhīdào gèzhǒng zhuàngkuàng fāshēng shí yīnggāi zěnme bàn, zhèyàng wànyī fāshēng dìzhèn cái bú huì huāngzhāng. Yàoshi wǎnshang tíngdiàn, wǒmen děi zài hēi’àn zhōng zhǎodào táoshēng de fāngxiàng, yě yīnggāi xiān hé jiārén yuē hǎo táoshēng hòu jíhé de dìdiǎn, zhè shì píngcháng kěyǐ liànxí de.
另外要檢查房子有沒有裂縫?家裡的擺飾會不會在地震時掉下來?當地震發生時,逃生前應該先關瓦斯開關,才不會發生火災;還要把門打開,免得因為門框歪了,打不開門。地震的時候,如果人在房子裡,要趕快找東西保護頭部。逃生時最重要的是冷靜,如果一慌張,就容易錯過逃生的機會。Lìngwài yào jiǎnchá fángzi yǒu méiyǒu lièfèng? Jiālǐ de bǎishì huì bú huì zài dìzhèn shí diào xiàlái? Dāng dìzhèn fāshēng shí, táoshēng qián yīnggāi xiān guān wǎsī kāiguān, cái bú huì fāshēng huǒzāi; hái yào bǎ mén dǎkāi, miǎnde yīnwèi ménkuāng wāi le, dǎ bù kāi mén. Dìzhèn de shíhou, rúguǒ rén zài fángzi lǐ, yào gǎnkuài zhǎo dōngxi bǎohù tóubù. Táoshēng shí zuì zhòngyào de shì lěngjìng, rúguǒ yì huāngzhāng, jiù róngyì cuòguò táoshēng de jīhuì.
如果地震非常厲害,大到連站都站不穩,這時候不要急著往外面跑,因為這時可能會有櫃子倒下來,甚至牆壁也會倒塌。急著往外面跑,或是搭電梯下樓,不但不安全,反而更危險。一棟房子最堅固的地方就是柱子,所以柱子的旁邊是比較安全的。也有專家建議,可以躲在比較堅固的桌子旁邊,那麼當櫃子或牆壁倒下來的時候會先碰到桌子,形成一個保護自己的三角形空間。Rúguǒ dìzhèn fēicháng lìhài, dà dào lián zhàn dōu zhàn bù wěn, zhè shíhou búyào jí zhe wǎng wàimiàn pǎo, yīnwèi zhè shí kěnéng huì yǒu guìzi dǎo xiàlái, shènzhì qiángbì yě huì dǎotā. Jí zhe wǎng wàimiàn pǎo, huòshì dā diàntī xià lóu, búdàn bù ānquán, fǎn’ér gèng wēixiǎn. Yì dòng fángzi zuì jiāngù de dìfāng jiùshì zhùzi, suǒyǐ zhùzi de pángbiān shì bǐjiào ānquán de. Yě yǒu zhuānjiā jiànyì, kěyǐ duǒ zài bǐjiào jiāngù de zhuōzi pángbiān, nàme dāng guìzi huò qiángbì dǎo xiàlái de shíhou huì xiān pèngdào zhuōzi, xíngchéng yí ge bǎohù zìjǐ de sānjiǎoxíng kōngjiān.
如果地震發生後造成很嚴重的災害,我們要讓自己盡量保持平靜,讓最需要幫助的人先得到照顧,要聽救災人員的指示,這樣災後的救援行動和重建工作才會更順利。Rúguǒ dìzhèn fāshēng hòu zàochéng hěn yánzhòng de zāihài, wǒmen yào ràng zìjǐ jǐnliàng bǎochí píngjìng, ràng zuì xūyào bāngzhù de rén xiān dédào zhàogù, yào tīng jiùzāi rényuán de zhǐshì, zhèyàng zāihòu de jiùyuán xíngdòng hé chóngjiàn gōngzuò cái huì gèng shùnlì.
Ngữ pháp
怎麼這麼Sao lại… thế này…? (bày tỏ sự ngạc nhiên)
Chức năng
Hai phó từ 怎麼 và 這麼 được kết hợp ở đây để bày tỏ sự ngạc nhiên của người nói. Phía sau chỉ có thể là động từ trạng thái.
- A:聽說小王每天都去夜市吃雞排。 B:他怎麼這麼愛吃雞排?!A: Tīngshuō Xiǎo Wáng měitiān dōu qù yèshì chī jīpái. B: Tā zěnme zhème ài chī jīpái?!
- A:這件羊毛外套一件賣三萬塊錢。 B:怎麼這麼貴?!A: Zhè jiàn yángmáo wàitào yí jiàn mài sān wàn kuài qián. B: Zěnme zhème guì?!
- A:這位女明星得了今年的最佳女主角獎。 B:她還這麼年輕,演技怎麼這麼好!A: Zhè wèi nǚ míngxīng dé le jīnnián de zuì jiā nǚ zhǔjiǎo jiǎng. B: Tā hái zhème niánqīng, yǎnjì zěnme zhème hǎo!
- A:在荷蘭就算下雪,孩子們也會到戶外活動。 B:怎麼這麼不怕冷?!A: Zài Hélán jiùsuàn xià xuě, háizimen yě huì dào hùwài huódòng. B: Zěnme zhème bú pà lěng?!
- A:下訂單以後 24 小時就能收到訂購的東西。 B:怎麼這麼快?!A: Xià dìngdān yǐhòu èrshísì xiǎoshí jiù néng shōudào dìnggòu de dōngxi. B: Zěnme zhème kuài?!
(一)Dựa vào mỗi câu, hãy dùng 怎麼這麼 để biểu đạt sự cảm thán.
我休學來台灣念書,都沒花父母的錢,我有獎學金。 ______?!
Hiện đáp án
這次口試,老師問的問題我都不懂。 ______?!
Hiện đáp án
你吃吃看,這是我們這裡最有名的麵包師傅做的麵包。 ______?!
Hiện đáp án
大家都喜歡聽他們的歌,他們的演唱會總是擠滿了人。 ______?!
Hiện đáp án
他自己開了一家店,一年能做兩億的生意。 ______?!
Hiện đáp án
Phó từ nhấn mạnh 多: biết bao, sao mà
Chức năng
多 biểu thị mức độ cao, sự phóng đại hoặc cảm xúc mạnh. Thường dùng ở cuối câu, hay kèm trợ từ 呀 hoặc 啊.
- 這裡的風景多美啊!真是百聞不如一見。Zhèlǐ de fēngjǐng duō měi a! Zhēn shì bǎiwén bùrú yíjiàn.
- 你看,老闆給我的薪水這麼少,多小氣呀!Nǐ kàn, lǎobǎn gěi wǒ de xīnshuǐ zhème shǎo, duō xiǎoqì ya!
- 表弟每天搭計程車去學校上課,多浪費啊!Biǎodì měitiān dā jìchéngchē qù xuéxiào shàngkè, duō làngfèi a!
- 你不知道導演他的脾氣多暴躁!動不動就罵人。Nǐ bù zhīdào dǎoyǎn tā de píqì duō bàozào! Dòngbudòng jiù màrén.
- 這棟建築多堅固啊!地震以後只有它沒倒。Zhè dòng jiànzhú duō jiāngù a! Dìzhèn yǐhòu zhǐyǒu tā méi dǎo.
(二)Hãy dùng 多 với động từ trạng thái trong khung để hoàn thành các câu sau, mang sắc thái cảm thán.
Từ cho sẵn:厲害/糟/豐盛/刺激/自在
你看,奶奶今天準備的晚餐有這麼多好吃的菜,______啊!
Hiện đáp án
阿明已經被當了三次,______啊!
Hiện đáp án
騎腳踏車去旅行真方便,想去哪裡就去哪裡,______!
Hiện đáp án
阿建才三十二歲,一年的薪水就有五百萬,______呀!
Hiện đáp án
恐怖片______呀!愛情片有什麼好看?
Hiện đáp án
Các chức năng khác nhau của 多
Chức năng
1. Vs, nhiều (dùng được tự do). Ở chức năng này 多 có thể làm vị ngữ chính hoặc làm định ngữ. Trong cả hai trường hợp đều phải có 很 đứng trước, ví dụ:
- 經濟情況好的時候,就業機會很多。Jīngjì qíngkuàng hǎo de shíhou, jiùyè jīhuì hěn duō.
- 在這個時代,選擇網路購物的人很多。Zài zhège shídài, xuǎnzé wǎnglù gòuwù de rén hěn duō.
- 和平東路上有很多便利商店。Hépíng Dōnglù shàng yǒu hěn duō biànlì shāngdiàn.
- 捷運站或公園裡都有很多裝置藝術。Jiéyùnzhàn huò gōngyuán lǐ dōu yǒu hěn duō zhuāngzhì yìshù.
Hai câu (1), (2) ở trên: 多 làm vị ngữ chính. Hai câu (3), (4): 多 làm định ngữ.
2. Vs, nhiều loại, đa dạng (không dùng tự do). Đây là những trường hợp riêng lẻ và phải học thuộc. (1) 多 đứng trước lượng từ, ví dụ: 多種, 多年, 多樣.
- 多位教授都認為應該改變目前的教育制度。Duō wèi jiàoshòu dōu rènwéi yīnggāi gǎibiàn mùqián de jiàoyù zhìdù.
- 網路商店裡的衣服有多種款式。Wǎnglù shāngdiàn lǐ de yīfu yǒu duō zhǒng kuǎnshì.
(2) 多 trong khung bốn chữ (四字格), ví dụ: 多子多孫 (nghĩa đen: nhiều con nhiều cháu; gia đình đông đúc), 多災多難 (gặp nhiều tai ương; lắm tai nhiều nạn, dùng được cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng), 多才多藝 (có tài ở nhiều lĩnh vực; đa tài đa nghệ).
3. Phó từ (dùng được tự do) (1) chủ yếu làm trạng ngữ đứng trước cụm động từ (VP), ví dụ:
- 我已經訂了豬腳麵線和蛋。等一下你多吃一點。Wǒ yǐjīng dìng le zhūjiǎo miànxiàn hé dàn. Děng yíxià nǐ duō chī yìdiǎn.
- 我還得多學一點。Wǒ hái děi duō xué yìdiǎn.
- 沒想到二十年以後還能見面,以後有時間要多聯絡。Méi xiǎngdào èrshí nián yǐhòu hái néng jiànmiàn, yǐhòu yǒu shíjiān yào duō liánluò.
(2) 多 cũng có thể làm bổ ngữ trạng thái, đứng sau động từ (dùng được tự do). Ở chức năng này thường đi với 了, ví dụ:
- 漢堡吃多了對健康不好。Hànbǎo chī duō le duì jiànkāng bù hǎo.
- 謝謝妳,好多了。我吃了一包藥以後,睡得比昨天好。Xièxie nǐ, hǎo duō le. Wǒ chī le yì bāo yào yǐhòu, shuì de bǐ zuótiān hǎo.
- 對小玲來說,網路的虛擬關係比現實生活中的關係簡單多了。Duì Xiǎolíng lái shuō, wǎnglù de xūnǐ guānxi bǐ xiànshí shēnghuó zhōng de guānxi jiǎndān duō le.
(3) 多 láy lại, không dùng tự do, ví dụ: 多多幫忙, 多多鼓勵, 多多支持.
- 麻煩老師多多照顧這個孩子。Máfan lǎoshī duōduō zhàogù zhège háizi.
- 您真有學問,我要多多跟您學習。Nín zhēn yǒu xuéwen, wǒ yào duōduō gēn nín xuéxí.
- 要學好中文得多多練習。Yào xuéhǎo Zhōngwén děi duōduō liànxí.
白: uổng công, công cốc
Chức năng
1. Phó từ này bổ nghĩa cho động từ hành động, mang nghĩa “làm việc gì đó một cách vô ích”, “hoàn toàn không có tác dụng”.
- 我說了那麼多次,你還是聽不懂,我真是白說了。Wǒ shuō le nàme duō cì, nǐ háishi tīng bù dǒng, wǒ zhēn shì bái shuō le.
- 媽媽做了好多菜,可是家人沒回來吃,媽媽白做了。Māma zuò le hǎo duō cài, kěshì jiārén méi huílái chī, māma bái zuò le.
- 我們寫的報告老師說不用交了,我們白寫了。Wǒmen xiě de bàogào lǎoshī shuō búyòng jiāo le, wǒmen bái xiě le.
- 他不知道學校放颱風假,沒開門,他白去了。Tā bù zhīdào xuéxiào fàng táifēng jià, méi kāimén, tā bái qù le.
- 打折的時候買的一些東西都沒用,我都白買了。Dǎzhé de shíhou mǎi de yìxiē dōngxi dōu méi yòng, wǒ dōu bái mǎi le.
2. Khi dùng với các động từ hành động như 吃, 喝, 住, trong ngữ cảnh chủ thể thường phải trả tiền để làm việc đó, 白 + động từ hành động nghĩa là làm việc đó mà không trả tiền, kèm thái độ và hành vi không tốt.
- 有些餐廳常碰到白吃的客人,老闆覺得很頭痛。Yǒuxiē cāntīng cháng pèngdào bái chī de kèrén, lǎobǎn juéde hěn tóutòng.
- 他已經六個月沒付房租了,房東說不能再讓他白住了。Tā yǐjīng liù ge yuè méi fù fángzū le, fángdōng shuō bù néng zài ràng tā bái zhù le.
(三)Hãy dùng 白 để hoàn thành các câu sau.
我剛洗乾淨的衣服掉在地上了,我______。
Hiện đáp án
雖然他學了中文,可是他不說中文,他______。
Hiện đáp án
我們準備了很多食物,可是下大雨不能去海邊了,我們______。
Hiện đáp án
他等他的女朋友等了很久,可是女朋友沒來,他______。
Hiện đáp án
李先生參加選舉,花了很多錢,結果落選了,他______。
Hiện đáp án
總是: luôn luôn
Chức năng
Phó từ này bổ nghĩa cho sự việc có tần suất rất cao.
- 剛學中文的學生總是不清楚「的」和「得」有什麼不一樣。Gāng xué Zhōngwén de xuésheng zǒngshì bù qīngchu “de” hé “de” yǒu shénme bù yíyàng.
- 王太太總是趁百貨公司週年慶的時候買東西。Wáng tàitai zǒngshì chèn bǎihuò gōngsī zhōunián qìng de shíhou mǎi dōngxi.
- 因為那家火鍋店的海鮮很新鮮,所以門口總是有很多人。Yīnwèi nà jiā huǒguō diàn de hǎixiān hěn xīnxiān, suǒyǐ ménkǒu zǒngshì yǒu hěn duō rén.
- 他的工作很忙,他總是九點多才下班。Tā de gōngzuò hěn máng, tā zǒngshì jiǔ diǎn duō cái xiàbān.
- 我和朋友去夜市總是吃臭豆腐、水煎包和炸雞。Wǒ hé péngyǒu qù yèshì zǒngshì chī chòudòufu, shuǐjiānbāo hé zhájī.
(四)Hãy điền vào chỗ trống bằng cách đổi 常常 thành 總是 và nêu lý do khiến tần suất tăng lên.
他常常不吃早餐就到學校來。 ______,因為______。
Hiện đáp án
阿建常常用平板電腦上網看漫畫。 ______,因為______。
Hiện đáp án
姐姐常常在考試前一天晚上熬夜念書。 ______,因為______。
Hiện đáp án
他常常說他對足球有興趣。 ______,因為______。
Hiện đáp án
考試以前學生常常去圖書館念書。 ______,因為______。
Hiện đáp án
Các nghĩa khác nhau của bổ ngữ xu hướng 下來
Chức năng
Khi 下來 làm bổ ngữ cho động từ, tạo thành V1V2V3, nghĩa có thể là chỉ vị trí (xuống, lên), chỉ thời gian (tiếp tục, duy trì) hoặc chỉ trạng thái (còn lại, vẫn).
1. Chỉ vị trí
- 王太太聽見王先生在樓下叫她,就從樓上走下來了。Wáng tàitai tīngjiàn Wáng xiānshēng zài lóu xià jiào tā, jiù cóng lóu shàng zǒu xiàlái le.
- 那本書在櫃子上,請你把那本書從櫃子上拿下來。Nà běn shū zài guìzi shàng, qǐng nǐ bǎ nà běn shū cóng guìzi shàng ná xiàlái.
2. Chỉ thời gian
- 他從十年前來這家公司,一直做下來,到現在已經當主任了。Tā cóng shí nián qián lái zhè jiā gōngsī, yìzhí zuò xiàlái, dào xiànzài yǐjīng dāng zhǔrèn le.
- 端午節喝雄黃酒、戴香包是古代的人傳下來的習慣。Duānwǔ Jié hē xiónghuángjiǔ, dài xiāngbāo shì gǔdài de rén chuán xiàlái de xíguàn.
3. Chỉ trạng thái
- 朋友想了很久,最後決定留下來。Péngyǒu xiǎng le hěn jiǔ, zuìhòu juédìng liú xiàlái.
- 畫家把鄉下美麗的風景畫下來了。Huàjiā bǎ xiāngxià měilì de fēngjǐng huà xiàlái le.
Cách dùng
V1V2V3 điển hình có thể xuất hiện ở cả hai dạng như dưới đây. 1. Dạng thực tế: V 下來,沒 V 下來
- 我把老闆說的話都寫下來了。Wǒ bǎ lǎobǎn shuō de huà dōu xiě xiàlái le.
- 你把髒衣服脫下來洗一洗。Nǐ bǎ zāng yīfu tuō xiàlái xǐ yi xǐ.
- 雖然他看見山上有凶猛的動物,可是他還在山上,他沒跑下來。Suīrán tā kànjiàn shān shàng yǒu xiōngměng de dòngwù, kěshì tā hái zài shān shàng, tā méi pǎo xiàlái.
2. Dạng khả năng: V 得下來,V 不下來
- 月亮怎麼摘得下來?Yuèliang zěnme zhāi de xiàlái?
- 車開得太快,停不下來。Chē kāi de tài kuài, tíng bú xiàlái.
- 那個衣櫥太大,我一個人搬不下來。Nàge yīchú tài dà, wǒ yí ge rén bān bú xiàlái.
(五)Hãy hoàn thành các câu sau bằng V 下來.
樓上的人到底怎麼了?你看!水從樓上______了。
Hiện đáp án
你一定要努力工作,麵包不會從天上______。
Hiện đáp án
地震的時候,櫃子上面的擺飾都______。
Hiện đáp án
林太太說她天天都吃得很少,可是還是______。
Hiện đáp án
他已經跑了一個小時了,現在累了,所以速度______了。
Hiện đáp án
當…的時候: khi, lúc, vào thời điểm
Chức năng
Giới từ 當 chỉ thời điểm xảy ra một sự việc; ở đây sự việc được biểu thị bằng một câu.
- 當機會來的時候,你千萬別錯過。Dāng jīhuì lái de shíhou, nǐ qiānwàn bié cuòguò.
- 她身材那麼好,當我第一次看到她的時候,我以為她是模特兒。Tā shēncái nàme hǎo, dāng wǒ dì-yī cì kàndào tā de shíhou, wǒ yǐwéi tā shì mótèr.
- 當別人對你說話時,你要仔細聽。Dāng biérén duì nǐ shuōhuà shí, nǐ yào zǐxì tīng.
- 當他知道他得到獎學金時,高興地跳起來。Dāng tā zhīdào tā dédào jiǎngxuéjīn shí, gāoxìng de tiào qǐlái.
- 當你到國家戲劇院欣賞表演時,一定要關手機。Dāng nǐ dào Guójiā Xìjùyuàn xīnshǎng biǎoyǎn shí, yídìng yào guān shǒujī.
Cách dùng
當 thường có thể lược bỏ trong hội thoại, ví dụ:
- (當)孩子回家的時候,媽媽已經做了很多好吃的菜。(Dāng) háizi huíjiā de shíhou, māma yǐjīng zuò le hěn duō hǎochī de cài.
- (當)來恩住在香港的時候,認識了很多香港朋友。(Dāng) Lái’ēn zhù zài Xiānggǎng de shíhou, rènshi le hěn duō Xiānggǎng péngyǒu.
- (當)她寫功課時,發現了不少問題。(Dāng) tā xiě gōngkè shí, fāxiàn le bù shǎo wèntí.
(六)Hãy bổ sung khung thời gian cho các câu sau.
當______,我非常緊張。
Hiện đáp án
當______,他想當醫生。
Hiện đáp án
當______,天氣就涼快了。
Hiện đáp án
當______,媽媽會給孩子禮物。
Hiện đáp án
當______,你一定要幫助別人。
Hiện đáp án
反而: ngược lại, trái lại
Chức năng
Phó từ 反而 dẫn ra một hành động hoặc tình huống trái với mong đợi của người nói. 反而 dẫn vào mệnh đề S2.
- 你說了那麼多次,她不但沒聽懂,反而更糊塗了。Nǐ shuō le nàme duō cì, tā búdàn méi tīngdǒng, fǎn’ér gèng hútu le.
- 她本來很好看,化了妝以後反而不好看。Tā běnlái hěn hǎokàn, huà le zhuāng yǐhòu fǎn’ér bù hǎokàn.
- 看了我寫的文章,老師不但沒罵我,反而說我寫得很好。Kàn le wǒ xiě de wénzhāng, lǎoshī búdàn méi mà wǒ, fǎn’ér shuō wǒ xiě de hěn hǎo.
- 我運動以後不但不累,反而更有精神。Wǒ yùndòng yǐhòu búdàn bú lèi, fǎn’ér gèng yǒu jīngshén.
- 現在很多年輕人喜歡穿黑色的,反而是年紀大的人喜歡穿紅色的。Xiànzài hěn duō niánqīngrén xǐhuān chuān hēisè de, fǎn’ér shì niánjì dà de rén xǐhuān chuān hóngsè de.
Cách dùng
Mệnh đề 反而 thường đi sau một mệnh đề 不但 (S1) ở dạng phủ định.
- 他常常熬夜念書,成績不但沒有進步,反而退步了。Tā chángcháng áoyè niànshū, chéngjī búdàn méiyǒu jìnbù, fǎn’ér tuìbù le.
- 他去當兵不但沒變瘦,反而胖了。Tā qù dāngbīng búdàn méi biàn shòu, fǎn’ér pàng le.
- 我幫她打掃房間,她不但不覺得高興,反而生氣了。Wǒ bāng tā dǎsǎo fángjiān, tā búdàn bù juéde gāoxìng, fǎn’ér shēngqì le.
(七)Hãy trả lời các câu sau bằng cấu trúc 不但 + phủ định… 反而….
A:聽說張先生最近每天游泳,他現在比以前瘦了吧? B:______。
Hiện đáp án
A:她男朋友離開她以後,她很難過吧? B:______。
Hiện đáp án
A:妳的新室友搬來以後,常常幫妳忙吧? B:______。
Hiện đáp án
A:她哥哥在那家公司工作了那麼多年,薪水增加了吧? B:______。
Hiện đáp án
A:李先生又熱心、又有能力,李太太一定支持他從政吧? B:______。
Hiện đáp án
Ghi chú
Phong tục tang lễ ở Đài Loan
Sau khi sống ở Đài Loan đủ lâu, nhiều người nước ngoài có dịp tiếp xúc với văn hóa tang lễ địa phương, và điều đó luôn để lại ấn tượng sâu sắc. Theo phong tục, khi có người qua đời, người nhà của người quá cố sẽ đốt tiền giấy trong linh đường. Họ tin rằng người đã khuất có thể dùng số tiền giấy này ở thế giới bên kia.
Ngoài tiền giấy, còn có rất nhiều đồ vật khác có thể đốt được cúng cho người đã khuất để bảo đảm cuộc sống tốt đẹp ở thế giới bên kia. Gia đình có thể mua đủ loại đồ giấy ở cửa hàng đồ tang lễ, từ những món nhỏ như kính, đồng hồ, điện thoại di động, đến những món lớn như máy tính, nhà, giường, tủ lạnh, tivi, dàn âm thanh, ô tô và xe máy, mọi thứ mà người ta có thể cần đến.
Theo truyền thống, tang lễ ở Đài Loan còn có “người khóc thuê”, tức là những phụ nữ được thuê riêng để khóc than. Tương truyền, ngày xưa nếu một bậc trưởng bối trong nhà qua đời mà con gái không kịp về dự tang lễ, cô sẽ phải thuê một người phụ nữ hiếu thảo khóc thay mình. Cho đến ngày nay, phong tục khóc thuê này vẫn được duy trì ở Đài Loan, những người đó được gọi là 孝女白琴 (Hiếu Nữ Bạch Cầm, Xiao Nü Bai Qin). Tên gọi này bắt nguồn từ 孝女白瓊 (Hiếu Nữ Bạch Quỳnh, Xiao Nü Bai Qiong), một nhân vật trong kịch múa rối tay Đài Loan 雲州大儒俠 (Vân Châu Đại Nho Hiệp), nhưng cách đọc chữ cuối trong tên cô (Qiong) đã biến đổi thành dạng hiện nay là “Qin”.
Trong tang lễ truyền thống, con trai và con gái hiếu thảo là con cái của người quá cố; họ sẽ đọc điếu văn khi một bậc trưởng bối qua đời. Nếu người quá cố không có con thì người tổ chức tang lễ sẽ đứng ra thay thế, và có một số gia đình, kể cả khi vẫn còn con cái, vẫn thuê người khóc thuê chuyên nghiệp để tang lễ có vẻ trang nghiêm, bi thương hơn.
Nghi thức tang lễ ngày nay đơn giản hơn nhiều so với ngày xưa. Bạn bè và người thân đến nhà người quá cố chia buồn bằng cách đưa tiền phúng điếu trong phong bì trắng, trong đó chữ số đầu tiên của tổng số tiền luôn là số lẻ. Gia đình tang quyến đáp lễ bằng cách tặng một chiếc khăn mặt hoặc khăn tay. Khi kết thúc tang lễ, khách phải lặng lẽ ra về và không được quay đầu lại. Tương tự, người nhà của người quá cố cũng không được nói “hẹn gặp lại”, vì cái chết là chuyện đau buồn, không ai muốn nó xảy ra “lần nữa”.
Mọi người đốt tiền giấy và nhà giấy mô hình cho người đã khuất.
Tang lễ truyền thống có người khóc thuê chuyên nghiệp, khóc than cho người đã khuất thay cho gia đình.
Những đồ cúng đốt khác có thể gồm rượu, mạt chược, mô hình xe cộ, v.v.
Người đến phúng viếng đưa cho gia đình tang quyến một phong bì trắng đựng số tiền là số lẻ. Gia đình tặng lại họ một chiếc khăn mặt để đáp lễ.