Mục tiêu bài học
- Học cách bày tỏ sự chào đón và trò chuyện với khách đến chơi nhà.
- Học cách giải thích các phong tục ngày Tết Nguyên Đán.
- Học cách nói và hiểu các lời chúc Tết.
- Học cách dùng bổ ngữ để diễn tả sự bắt đầu hoặc kết quả của một hành động.
Từ vựng
Phần I · Từ vựng
- 春節
Tết Nguyên Đán, Tết Xuân
NHán Việt: xuân tiếtㄔㄨㄣ ㄐㄧㄝˊ
Câu ví dụ (1)
- 伯伯
bác (cách gọi bố của bạn bè, người lớn tuổi hơn bố mình)
NHán Việt: bá báㄅㄛˊ ˙ㄅㄛ
Câu ví dụ (1)
- 年夜飯
bữa cơm tất niên
NHán Việt: niên dạ phạnㄋㄧㄢˊ ㄧㄝˋ ㄈㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 打擾
làm phiền, quấy rầy
VHán Việt: đả nhiễuㄉㄚˇ ㄖㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 女兒
con gái
NHán Việt: nữ nhiㄋㄩˇ ㄦˊ
Câu ví dụ (1)
- 國外
nước ngoài, ở nước ngoài
NHán Việt: quốc ngoạiㄍㄨㄛˊ ㄨㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 圍爐
quây quần ăn cơm tất niên đêm giao thừa
V-sepHán Việt: vi lôㄨㄟˊ ㄌㄨˊ
Câu ví dụ (1)
- 意思
ý nghĩa, nghĩa
NHán Việt: ý tưㄧˋ ˙ㄙ
Câu ví dụ (1)
- 全家
cả nhà, toàn gia đình
NHán Việt: toàn giaㄑㄩㄢˊ ㄐㄧㄚ
Câu ví dụ (1)
- 孩子
con cái, trẻ con
NHán Việt: hài tửㄏㄞˊ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 吉祥
cát tường, may mắn
VsHán Việt: cát tườngㄐㄧˊ ㄒㄧㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 年紀
tuổi tác
NHán Việt: niên kỷㄋㄧㄢˊ ㄐㄧˋ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Cụm từ
- 過年
ăn Tết, đón Tết
Hán Việt: quá niênㄍㄨㄛˋ ㄋㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 除夕夜
đêm giao thừa
Hán Việt: trừ tịch dạㄔㄨˊ ㄒㄧˋ ㄧㄝˋ
Câu ví dụ (1)
- 睡著
ngủ thiếp đi, ngủ được
Hán Việt: thụy trướcㄕㄨㄟˋ ㄓㄠˊ
Câu ví dụ (1)
- 壓歲錢
tiền mừng tuổi
Hán Việt: áp tuế tiềnㄧㄚ ㄙㄨㄟˋ ㄑㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 恭喜發財
cung hỷ phát tài (chúc mừng, chúc phát tài)
Hán Việt: cung hỷ phát tàiㄍㄨㄥ ㄒㄧˇ ㄈㄚ ㄘㄞˊ
Câu ví dụ (1)
- 好了
được rồi, xong rồi
Hán Việt: hảo liễuㄏㄠˇ ˙ㄌㄜ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 節日
ngày lễ, lễ hội
NHán Việt: tiết nhậtㄐㄧㄝˊ ㄖˋ
Câu ví dụ (1)
- 打掃
quét dọn, dọn dẹp
VHán Việt: đả tảoㄉㄚˇ ㄙㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 另外
ngoài ra, hơn nữa
ConjHán Việt: lánh ngoạiㄌㄧㄥˋ ㄨㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 春聯
câu đối xuân (viết bằng thư pháp, thành từng đôi)
NHán Việt: xuân liênㄔㄨㄣ ㄌㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 除夕
đêm giao thừa, ngày cuối năm âm lịch
NHán Việt: trừ tịchㄔㄨˊ ㄒㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 年糕
bánh tổ, bánh gạo ngày Tết
NHán Việt: niên caoㄋㄧㄢˊ ㄍㄠ
Câu ví dụ (1)
- 橘子
quả quýt, quả cam
NHán Việt: quất tửㄐㄩˊ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 守歲
thức đón giao thừa, thủ tuế
ViHán Việt: thủ tuếㄕㄡˇ ㄙㄨㄟˋ
Câu ví dụ (1)
- 說法
cách nói, quan niệm
NHán Việt: thuyết phápㄕㄨㄛ ㄈㄚˇ
Câu ví dụ (1)
- 晚
muộn, khuya
VsHán Việt: vãnㄨㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 活
sống, còn sống
VsHán Việt: hoạtㄏㄨㄛˊ
Câu ví dụ (1)
- 平安
bình an, yên ổn
VsHán Việt: bình anㄆㄧㄥˊ ㄢ
Câu ví dụ (1)
- 出門
ra khỏi nhà, ra ngoài
V-sepHán Việt: xuất mônㄔㄨ ㄇㄣˊ
Câu ví dụ (1)
- 拜年
chúc Tết, đi chúc Tết
V-sepHán Việt: bái niênㄅㄞˋ ㄋㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 又
lại, lại một lần nữa
AdvHán Việt: hựuㄧㄡˋ
Câu ví dụ (1)
- 起來
(bổ ngữ kết quả) bắt đầu; diễn tả sự bắt đầu của một hành động hay trạng thái
PtcHán Việt: khởi laiㄑㄧˇ ㄌㄞˊ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Tên riêng
- 華人
người Hoa, người gốc Hoa
Hán Việt: Hoa nhânㄏㄨㄚˊ ㄖㄣˊ
Phần II · Cụm từ
- 貼上
dán lên (tường)
Hán Việt: thiếp thượngㄊㄧㄝ ㄕㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 年年有餘
năm nào cũng dư dả (thành ngữ chúc Tết)
Hán Việt: niên niên hữu dưㄋㄧㄢˊ ㄋㄧㄢˊ ㄧㄡˇ ㄩˊ
Câu ví dụ (1)
- 步步高升
từng bước thăng tiến (lời chúc công danh)
Hán Việt: bộ bộ cao thăngㄅㄨˋ ㄅㄨˋ ㄍㄠ ㄕㄥ
Câu ví dụ (1)
- 大吉大利
đại cát đại lợi (lời chúc may mắn năm mới)
Hán Việt: đại cát đại lợiㄉㄚˋ ㄐㄧˊ ㄉㄚˋ ㄌㄧˋ
Câu ví dụ (1)
- 放鞭炮
đốt pháo
Hán Việt: phóng tiên pháoㄈㄤˋ ㄅㄧㄢ ㄆㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 大年初一
mùng một Tết
Hán Việt: đại niên sơ nhấtㄉㄚˋ ㄋㄧㄢˊ ㄔㄨ ㄧ
Câu ví dụ (1)
- 大年初五
mùng năm Tết
Hán Việt: đại niên sơ ngũㄉㄚˋ ㄋㄧㄢˊ ㄔㄨ ㄨˇ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại
馬丁Mǎdīng
陳伯伯、陳伯母,謝謝你們請我來吃年夜飯,她是林愛麗。Chén bóbo, Chén bómǔ, xièxie nǐmen qǐng wǒ lái chī niányèfàn, tā shì Lín Àilì.
愛麗Àilì
陳伯伯、陳伯母好!不好意思,打擾你們了。Chén bóbo, Chén bómǔ hǎo! Bù hǎoyìsi, dǎrǎo nǐmen le.
陳先生Chén xiānshēng
過年就是要熱熱鬧鬧的,人越多越有過年的氣氛。Guònián jiù shì yào rèrènàonào de, rén yuè duō yuè yǒu guònián de qìfēn.
陳太太Chén tàitai
我們女兒在國外念書,不能回來跟我們一起吃年夜飯,還好你們來陪我們圍爐。Wǒmen nǚ’ér zài guówài niànshū, bù néng huílái gēn wǒmen yìqǐ chī niányèfàn, hái hǎo nǐmen lái péi wǒmen wéilú.
馬丁Mǎdīng
「圍爐」是什麼意思?「Wéilú」shì shénme yìsi?
陳先生Chén xiānshēng
「圍爐」就是除夕夜全家一起吃年夜飯。「Wéilú」jiù shì chúxì yè quánjiā yìqǐ chī niányèfàn.
愛麗Àilì
我在加拿大的時候,每年過年都跟父母、親戚一起吃年夜飯。吃了飯,一家人就開開心心地聊天,一直聊到半夜。Wǒ zài Jiānádà de shíhòu, měi nián guònián dōu gēn fùmǔ, qīnqī yìqǐ chī niányèfàn. Chī le fàn, yìjiārén jiù kāikāixīnxīn de liáotiān, yìzhí liáo dào bànyè.
馬丁Mǎdīng
有那麼多事能聊啊!Yǒu nàme duō shì néng liáo a!
陳太太Chén tàitai
很多人在離家很遠的地方工作、念書,不能常跟家人見面。過年大家都回來了,當然有說不完的話。Hěn duō rén zài lí jiā hěn yuǎn de dìfāng gōngzuò, niànshū, bù néng cháng gēn jiārén jiànmiàn. Guònián dàjiā dōu huílái le, dāngrán yǒu shuō bù wán de huà.
愛麗Àilì
對,現在我在台灣念書,每次我給爸爸、媽媽打電話,都要說好久。Duì, xiànzài wǒ zài Táiwān niànshū, měi cì wǒ gěi bàba, māma dǎ diànhuà, dōu yào shuō hǎojiǔ.
馬丁Mǎdīng
那小孩子呢?一定會累得睡著了吧!Nà xiǎoháizi ne? Yídìng huì lèi de shuìzháo le ba!
陳太太Chén tàitai
有那麼多好吃的東西,還等著拿壓歲錢,怎麼睡得著?Yǒu nàme duō hǎochī de dōngxi, hái děngzhe ná yāsuìqián, zěnme shuì de zháo?
愛麗Àilì
我覺得過年最開心的就是拿紅包了。Wǒ juéde guònián zuì kāixīn de jiù shì ná hóngbāo le.
馬丁Mǎdīng
我知道,拿紅包以前,得先說「恭喜發財」。Wǒ zhīdào, ná hóngbāo yǐqián, děi xiān shuō「gōngxǐ fācái」.
陳先生Chén xiānshēng
真不錯,這你也學會了。Zhēn búcuò, zhè nǐ yě xuéhuì le.
陳太太Chén tàitai
想起以前,我們孩子得一個一個跟爸爸、媽媽說吉祥話,才拿得到壓歲錢。Xiǎng qǐ yǐqián, wǒmen háizi děi yí ge yí ge gēn bàba, māma shuō jíxiáng huà, cái ná de dào yāsuìqián.
陳先生Chén xiānshēng
吃了年夜飯,我們也給你們壓歲錢。Chī le niányèfàn, wǒmen yě gěi nǐmen yāsuìqián.
馬丁Mǎdīng
我們不是小孩了,也可以拿紅包嗎?Wǒmen bú shì xiǎohái le, yě kěyǐ ná hóngbāo ma?
陳先生Chén xiānshēng
當然可以!你們的年紀跟我女兒差不多大,就像我們的孩子一樣。Dāngrán kěyǐ! Nǐmen de niánjì gēn wǒ nǚ’ér chàbùduō dà, jiù xiàng wǒmen de háizi yíyàng.
陳太太Chén tàitai
好了,菜都準備好了,我們一邊吃,一邊聊吧!Hǎo le, cài dōu zhǔnbèi hǎo le, wǒmen yìbiān chī, yìbiān liáo ba!
Bài đọc
春節就是中國新年,是華人一年裡最大的一個節日。過年前一個月大家就忙起來了,得把家裡打掃乾淨,也要準備過年的食物,還要給孩子買新衣服。另外,每家門口都要貼上春聯,才有過年的氣氛。Chūnjié jiù shì Zhōngguó xīnnián, shì Huárén yì nián lǐ zuì dà de yí ge jiérì. Guònián qián yí ge yuè dàjiā jiù máng qǐlái le, děi bǎ jiā lǐ dǎsǎo gānjìng, yě yào zhǔnbèi guònián de shíwù, hái yào gěi háizi mǎi xīn yīfú. Lìngwài, měi jiā ménkǒu dōu yào tiēshàng chūnlián, cái yǒu guònián de qìfēn.
春節前一天是除夕,大部分的人都比平常早回家,因為大家要吃年夜飯。過年的食物都有特別的意思,吃魚的意思是年年有餘(魚);吃年糕是步步高(糕)升,希望大家工作、功課一年比一年好;吃橘子是希望新的一年大吉大利。Chūnjié qián yì tiān shì chúxì, dàbùfen de rén dōu bǐ píngcháng zǎo huíjiā, yīnwèi dàjiā yào chī niányèfàn. Guònián de shíwù dōu yǒu tèbié de yìsi, chī yú de yìsi shì niánnián yǒuyú (yú); chī niángāo shì bùbù gāo (gāo) shēng, xīwàng dàjiā gōngzuò, gōngkè yì nián bǐ yì nián hǎo; chī júzi shì xīwàng xīn de yì nián dàjí dàlì.
吃了年夜飯,一家人就一起聊聊天、看看電視,等新的一年開始,這叫守歲。傳統的說法是:除夕夜孩子越晚睡,父母就活得越久。父母也會給孩子壓歲錢,希望他們新的一年都能平平安安的。過了十二點,很多人就到外面放鞭炮,慶祝新年。Chī le niányèfàn, yìjiārén jiù yìqǐ liáoliáotiān, kànkàn diànshì, děng xīn de yì nián kāishǐ, zhè jiào shǒusuì. Chuántǒng de shuōfǎ shì: chúxì yè háizi yuè wǎn shuì, fùmǔ jiù huó de yuè jiǔ. Fùmǔ yě huì gěi háizi yāsuìqián, xīwàng tāmen xīn de yì nián dōu néng píngpíng’ān’ān de. Guò le shí’èr diǎn, hěn duō rén jiù dào wàimiàn fàng biānpào, qìngzhù xīnnián.
新年的第一天,也叫大年初一。大家會出門給親戚、朋友拜年,祝他們新年快樂。到了大年初五,大部分的人都得上班,街上又熱鬧起來了。Xīnnián de dì yī tiān, yě jiào dànián chūyī. Dàjiā huì chūmén gěi qīnqī, péngyǒu bàinián, zhù tāmen xīnnián kuàilè. Dào le dànián chūwǔ, dàbùfen de rén dōu děi shàngbān, jiē shàng yòu rènào qǐlái le.
Ngữ pháp
Giới từ sau động từ 到 dào (đến, cho đến khi)
Chức năng
Khi sau động từ có giới từ 到 rồi đến một từ chỉ thời gian, mẫu câu này cho biết hành động kéo dài và kết thúc ở thời điểm đó, nghĩa là “cho đến…”.
- 中國人過年要一直過到一月十五號。Zhōngguó rén guònián yào yìzhí guò dào yī yuè shíwǔ hào.
- 我們吃年夜飯,吃到晚上快十二點。Wǒmen chī niányèfàn, chī dào wǎnshàng kuài shí’èr diǎn.
- 這學期的課上到下星期五。Zhè xuéqí de kè shàng dào xià xīngqí wǔ.
Phủ định.
- 老師今天上課,沒上到五點就下課了。Lǎoshī jīntiān shàngkè, méi shàng dào wǔ diǎn jiù xiàkè le.
- 小張沒做到月底,就決定不做了。Xiǎo Zhāng méi zuò dào yuèdǐ, jiù juédìng bú zuò le.
- 那家店的水果還沒賣到中午,就已經賣光了。Nà jiā diàn de shuǐguǒ hái méi mài dào zhōngwǔ, jiù yǐjīng màiguāng le.
Câu hỏi.
- 星期六你都睡到幾點才起床?Xīngqí liù nǐ dōu shuì dào jǐ diǎn cái qǐchuáng?
- 這本書是不是可以借到下個月五號?Zhè běn shū shì bú shì kěyǐ jiè dào xià ge yuè wǔ hào?
- 作業,你昨天寫到什麼時候才寫完?Zuòyè, nǐ zuótiān xiě dào shénme shíhòu cái xiěwán?
Cách dùng
Có thể thêm “從 + thời điểm” vào mẫu câu này để chỉ thời điểm bắt đầu của hành động, tạo thành một khoảng thời gian trọn vẹn “từ… cho đến…”.
- 中國人過年,要從除夕過到一月十五。Zhōngguó rén guònián, yào cóng chúxì guò dào yī yuè shíwǔ.
- 他們包水餃,從下午包到晚上才包完。Tāmen bāo shuǐjiǎo, cóng xiàwǔ bāo dào wǎnshàng cái bāowán.
Cách thức 一 M 一 M (từng cái một)
Chức năng
Mẫu câu này bổ nghĩa cho động từ, chỉ cách thức “lần lượt từng cái một”.
- 老師叫學生一個一個地練習發音。Lǎoshī jiào xuéshēng yí ge yí ge de liànxí fāyīn.
- 李太太把教室一間一間都打掃完了。Lǐ tàitai bǎ jiàoshì yì jiān yì jiān dōu dǎsǎo wán le.
- 考試的時候,學生一遍一遍地檢查,怕不小心寫錯了字。Kǎoshì de shíhòu, xuéshēng yí biàn yí biàn de jiǎnchá, pà bù xiǎoxīn xiěcuò le zì.
Trợ từ trạng ngữ 地 trong mẫu câu này có thể có hoặc không.
- 我把今天學的語法又一個一個練習一遍。Wǒ bǎ jīntiān xué de yǔfǎ yòu yí ge yí ge liànxí yí biàn.
- 田中一個一個地給朋友打電話拜年。Tiánzhōng yí ge yí ge de gěi péngyǒu dǎ diànhuà bàinián.
- 麵包店的師父把蛋糕一層一層地做好了。Miànbāo diàn de shīfu bǎ dàngāo yì céng yì céng de zuòhǎo le.
Phủ định.
- 學生的作業,主任沒一本一本地檢查。Xuéshēng de zuòyè, zhǔrèn méi yì běn yì běn de jiǎnchá.
- 時間不夠了,這些店我們就不一家一家逛了。Shíjiān bú gòu le, zhèxiē diàn wǒmen jiù bù yì jiā yì jiā guàng le.
- 來面談的人太多了,他們的資料老闆不一個一個看了。Lái miàntán de rén tài duō le, tāmen de zīliào lǎobǎn bù yí ge yí ge kàn le.
Câu hỏi.
- 買手機以前,你是不是都一支一支地試試看?Mǎi shǒujī yǐqián, nǐ shì bú shì dōu yì zhī yì zhī de shìshìkàn?
- 你是不是把大家參加活動的照片,一張一張上傳到網站上了?Nǐ shì bú shì bǎ dàjiā cānjiā huódòng de zhàopiàn, yì zhāng yì zhāng shàngchuán dào wǎngzhàn shàng le?
- 他是不是想一家一家地逛這裡的百貨公司?Tā shì bú shì xiǎng yì jiā yì jiā de guàng zhèlǐ de bǎihuò gōngsī?
(一)Chọn động từ thích hợp trong danh sách bên dưới và hoàn thành các câu sau bằng mẫu “一 M 一 M”.
Từ cho sẵn:試說介紹教找
我知道一些有名的素食餐廳,有機會我們可以______。
Hiện đáp án
這些菜我都想學,你可以______嗎?
Hiện đáp án
安同不知道他要的資料在哪本書裡,所以得______。
Hiện đáp án
你說得太快了,我聽不懂,請你______。
Hiện đáp án
聽說日月潭附近的風景區都很有名,請給我們______吧!
Hiện đáp án
Nhấn mạnh trạng thái với 一 M 比一 M (ngày càng X; cái sau X hơn cái trước…)
Chức năng
Mẫu câu này nhấn mạnh một trạng thái bằng cách so sánh ngầm giữa các danh từ được nói đến, nghĩa là “ngày càng X”.
- 李老師喜歡教書,把這些學生教得一個比一個好。Lǐ lǎoshī xǐhuān jiāoshū, bǎ zhèxiē xuéshēng jiāo de yí ge bǐ yí ge hǎo.
- 新年快到了,商店的生意一家比一家好。Xīnnián kuài dào le, shāngdiàn de shēngyì yì jiā bǐ yì jiā hǎo.
- 城市發展太快,環境的問題一年比一年嚴重。Chéngshì fāzhǎn tài kuài, huánjìng de wèntí yì nián bǐ yì nián yánzhòng.
Cấu trúc.
- 網路上的資料很多,現在學生問的問題一個比一個難。Wǎnglù shàng de zīliào hěn duō, xiànzài xuéshēng wèn de wèntí yí ge bǐ yí ge nán.
- 她去法國的那些照片,風景一張比一張漂亮。Tā qù Fǎguó de nàxiē zhàopiàn, fēngjǐng yì zhāng bǐ yì zhāng piàoliàng.
- 現在手機的功能一支比一支多,當然也一支比一支貴。Xiànzài shǒujī de gōngnéng yì zhī bǐ yì zhī duō, dāngrán yě yì zhī bǐ yì zhī guì.
- 為了保護自己國家的經濟,外國人打工的規定一年比一年多。Wèile bǎohù zìjǐ guójiā de jīngjì, wàiguó rén dǎgōng de guīdìng yì nián bǐ yì nián duō.
- 這裡的大樓一棟比一棟高,房子一間比一間貴。有錢人才買得起。Zhèlǐ de dàlóu yí dòng bǐ yí dòng gāo, fángzi yì jiān bǐ yì jiān guì. Yǒu qián rén cái mǎi de qǐ.
Dạng phủ định của 一 M 比一 M ít gặp hơn dạng khẳng định, nhưng vẫn có thể tìm thấy nhiều ví dụ.
- 這幾個學生一個比一個不愛念書。Zhè jǐ ge xuéshēng yí ge bǐ yí ge bú ài niànshū.
- 他的那幾個朋友習慣開車,一個比一個不喜歡走路。Tā de nà jǐ ge péngyǒu xíguàn kāichē, yí ge bǐ yí ge bù xǐhuān zǒulù.
- 那一家人說起話來,一個比一個不客氣。Nà yì jiā rén shuō qǐ huà lái, yí ge bǐ yí ge bú kèqi.
- 父親年紀大了,身體沒有以前好,一天比一天不願意動。Fùqīn niánjì dà le, shēntǐ méiyǒu yǐqián hǎo, yì tiān bǐ yì tiān bú yuànyì dòng.
- 小文一天比一天瘦,一天比一天不快樂。Xiǎo Wén yì tiān bǐ yì tiān shòu, yì tiān bǐ yì tiān bú kuàilè.
Câu hỏi.
- 經濟不好,想到外國念書的人一年比一年少嗎?Jīngjì bù hǎo, xiǎng dào wàiguó niànshū de rén yì nián bǐ yì nián shǎo ma?
- 為了到中國做生意,想學中文的人是不是一天比一天多?Wèile dào Zhōngguó zuò shēngyì, xiǎng xué Zhōngwén de rén shì bú shì yì tiān bǐ yì tiān duō?
- 那家店的衣服是不是一件比一件好看,所以沒有幾天就賣完了?Nà jiā diàn de yīfú shì bú shì yí jiàn bǐ yí jiàn hǎokàn, suǒyǐ méiyǒu jǐ tiān jiù mài wán le?
- 張教授對翻譯有很多年經驗,這幾年他翻譯的那幾本書是不是一本比一本賣得好?Zhāng jiàoshòu duì fānyì yǒu hěn duō nián jīngyàn, zhè jǐ nián tā fānyì de nà jǐ běn shū shì bú shì yì běn bǐ yì běn mài de hǎo?
Cách dùng
Trong một số ngữ cảnh, mẫu câu này có thể được thay bằng 越來越 với nghĩa gần như tương tự, ví dụ:
- 安同的太極拳打得一天比一天好。Āntóng de tàijíquán dǎ de yì tiān bǐ yì tiān hǎo.
- 安同的太極拳打得越來越好。Āntóng de tàijíquán dǎ de yuè lái yuè hǎo.
- 學校附近的那家餐廳的生意一年比一年好。Xuéxiào fùjìn de nà jiā cāntīng de shēngyì yì nián bǐ yì nián hǎo.
- 學校附近的那家餐廳的生意越來越好。Xuéxiào fùjìn de nà jiā cāntīng de shēngyì yuè lái yuè hǎo.
(二)Viết lại các câu dưới đây bằng mẫu 一 M 比一 M.
安同這幾次的考試都考得不錯,考得越來越好。 →______。
Hiện đáp án
聽到老師要大家參加考試,學生們每一個都不願意。 →______。
Hiện đáp án
最近如玉做了好幾次點心,大家都覺得她做得越來越好吃。 →______。
Hiện đáp án
王師父學生的功夫都很好,馬丁的功夫很好,安同更好,大明比他們都好。 →______。
Hiện đáp án
台北有好多夜市,每一個都很有意思。 →______。
Hiện đáp án
Nghĩa bắt đầu với 起來 qǐlái
Chức năng
Khi 起來 đứng sau động từ, nó cho biết sự bắt đầu của một hành động hay trạng thái.
- 春節快到了,魚、肉都貴起來了。Chūnjié kuài dào le, yú, ròu dōu guì qǐlái le.
- 一到夏天,旅行的人就多起來了。Yí dào xiàtiān, lǚxíng de rén jiù duō qǐlái le.
- 因為垃圾分類的關係,環境乾淨起來了。Yīnwèi lèsè fēnlèi de guānxi, huánjìng gānjìng qǐlái le.
Động từ trước 起來 có thể là động từ trạng thái (như ba ví dụ trên) hoặc động từ hành động (như ba ví dụ dưới). 了 có thể đứng sau động từ hoặc sau 起來.
- 他們進了教室坐下來,就聊起來了。Tāmen jìn le jiàoshì zuò xiàlái, jiù liáo qǐlái le.
- 他想到昨天喜宴上的事,就笑了起來。Tā xiǎng dào zuótiān xǐyàn shàng de shì, jiù xiào le qǐlái.
- 他不等兄弟姐妹回來,自己就吃了起來。Tā bù děng xiōngdì jiěmèi huílái, zìjǐ jiù chī le qǐlái.
Dạng phủ định của mẫu câu này chỉ có ở dạng khả năng “V 不起來”.
- 他身體不好,雖然吃得很多,可是還是胖不起來。Tā shēntǐ bù hǎo, suīrán chī de hěn duō, kěshì háishi pàng bù qǐlái.
- 我吃藥吃了很久,可是身體一直好不起來。Wǒ chī yào chī le hěn jiǔ, kěshì shēntǐ yìzhí hǎo bù qǐlái.
- 他們兩個人的想法不一樣,所以聊不起來。Tāmen liǎng ge rén de xiǎngfǎ bù yíyàng, suǒyǐ liáo bù qǐlái.
Câu hỏi.
- 買了糖給弟弟,他是不是就高興起來了?Mǎi le táng gěi dìdi, tā shì bú shì jiù gāoxìng qǐlái le?
- 他們是不是一見面就聊起來了?Tāmen shì bú shì yí jiànmiàn jiù liáo qǐlái le?
- 你看,來旅行的人是不是多起來了?Nǐ kàn, lái lǚxíng de rén shì bú shì duō qǐlái le?
(三)Chọn động từ thích hợp trong danh sách bên dưới và điền vào chỗ trống ở các câu sau, dùng dạng động từ phù hợp.
Từ cho sẵn:熱好奇大抱怨多
過了四月,天氣就慢慢______。
Hiện đáp án
他一說到薪水的事,就______。
Hiện đáp án
他一直不說那個女孩是誰,我也______。
Hiện đáp án
因為喝了太多啤酒,我的肚子______。
Hiện đáp án
到了晚上,逛夜市的人______。
Hiện đáp án
Cụm bốn chữ 四字格 sìzìgé
Chức năng
Cụm bốn chữ là những cụm từ làm sẵn. Một số ví dụ đã học ở Quyển 1: 萬事如意, 心想事成, 生日快樂. Ví dụ trong bài này: 步步高升, 年年有餘, 恭喜發財. Cụm bốn chữ được dùng rất thường xuyên vì hình thức ngắn gọn mà ý nghĩa phong phú. Cấu trúc bên trong khác nhau thường mang ý nghĩa khác nhau.
1. Trong “大 A 大 B”, A và B là hai đơn vị đơn âm tiết có nghĩa gần nhau. Mẫu này thường làm vị ngữ trong câu, biểu thị “rất A và B”, “A và B một cách mạnh mẽ” hoặc “có rất nhiều A và B”.
- 吃橘子是希望新的一年大吉大利。Chī júzi shì xīwàng xīn de yì nián dàjí dàlì.
- 過年的時候,家家大魚大肉,慶祝新年。Guònián de shíhòu, jiājiā dà yú dà ròu, qìngzhù xīnnián.
- 睡覺以前大吃大喝相當不健康。Shuìjiào yǐqián dà chī dà hē xiāngdāng bú jiànkāng.
- 張先生、張太太常因為小孩的事,大吵大鬧。Zhāng xiānshēng, Zhāng tàitai cháng yīnwèi xiǎohái de shì, dà chǎo dà nào.
2. Mẫu “有 A 有 B” thường làm vị ngữ trong câu. A và B là hai đơn vị đơn âm tiết, nghĩa có thể trái ngược nhau; có thể là động từ trạng thái, danh từ hoặc động từ hành động. Mẫu này có thể biểu thị “có cái A, có cái B” như ở (1) và (2); “có cả A lẫn B” như ở (3) và (4); “trải qua cả A lẫn B” như ở (5) và (6).
- 那家店的水果有好有壞,得慢慢地選。Nà jiā diàn de shuǐguǒ yǒu hǎo yǒu huài, děi mànmàn de xuǎn.
- 這些小吃有甜有鹹,你想吃什麼就買什麼。Zhèxiē xiǎochī yǒu tián yǒu xián, nǐ xiǎng chī shénme jiù mǎi shénme.
- 這附近有山有水,風景真美。Zhè fùjìn yǒu shān yǒu shuǐ, fēngjǐng zhēn měi.
- 他有名有姓,你不可以叫他「喂」,太不客氣了。Tā yǒu míng yǒu xìng, nǐ bù kěyǐ jiào tā「wèi」, tài bú kèqi le.
- 我們昨天去參加學校的活動,有吃有喝,很開心。Wǒmen zuótiān qù cānjiā xuéxiào de huódòng, yǒu chī yǒu hē, hěn kāixīn.
- 大家一邊吃飯、一邊說話,有說有笑。Dàjiā yìbiān chīfàn, yìbiān shuōhuà, yǒu shuō yǒu xiào.
Cách dùng
1. Các khuôn bốn chữ khác nhau có mức độ tạo từ khác nhau. Ví dụ, khuôn “有 A 有 B” có nhiều cụm hơn khuôn “大 A 大 B”. Thêm ví dụ của khuôn “有 A 有 B”: 有高有低 (có cao có thấp), 有快有慢 (có nhanh có chậm), 有新有舊 (có mới có cũ).
Cách dùng
2. Một số cụm bốn chữ có nghĩa riêng không thể suy ra từ từng chữ, cần học thuộc. Ví dụ: (1) 有頭有臉 (nói về tình huống, dịp nào đó: được làm chỉn chu, đàng hoàng, vẻ vang; nói về người: người được kính trọng, có địa vị, uy tín hoặc quyền thế). (2) 有聲有色 (nghĩa đen là có tiếng có màu, chỉ màn trình diễn ấn tượng, sinh động, rực rỡ).
Cách dùng
3. Không phải mọi đơn vị có nghĩa gần nhau đều có thể đưa vào khuôn “大 A 大 B”. Các ví dụ sau là SAI: *大平大安, *大跑大跳, *大清大楚, *大快大樂. Thực tế, hầu hết các khuôn bốn chữ chỉ nhận một số đơn vị nhất định.
(四)Điền vào chỗ trống bằng cụm bốn chữ thích hợp.
Từ cho sẵn:大吵大鬧大吃大喝大吉大利大魚大肉大紅大綠有新有舊有好有壞有快有慢有魚有肉有酸有甜
媽媽送我的衣服都______,我不愛穿。
Hiện đáp án
每天都吃______不健康,有機會吃吃素食也不錯。
Hiện đáp án
樓上的那些學生晚上不睡覺,______,吵得人受不了。
Hiện đáp án
在門上貼春聯,希望新的一年能______。
Hiện đáp án
小王沒事就跟朋友到外面______,花錢又不健康。
Hiện đáp án
二手店裡的東西______,好好地選,能買到好東西。
Hiện đáp án
台灣夏天有很多水果,______,你喜歡吃什麼就吃什麼。
Hiện đáp án
今天是誰過生日?晚餐______,這麼多菜?
Hiện đáp án
台灣人說話______,他們的話我不都懂。
Hiện đáp án
夜市裡的衣服______,可是都很便宜。
Hiện đáp án
Ghi chú
Ăn để đón may mắn – Các món ăn Tết Nguyên đán ở Đài Loan
Ngoài các món truyền thống như sủi cảo(餃子)và cá(魚), người Đài Loan đón Tết Nguyên đán với nhiều món đặc biệt khác. Cải bẹ xanh – “rau trường thọ”(長年菜)– được nấu và dọn lên nguyên cả rễ lẫn thân, mỗi lá được ăn theo chiều dọc, từ ngọn đến gốc, thể hiện mong ước sống lâu và hạnh phúc. Fat choy, hay tảo tóc (hair moss), một loại vi khuẩn lam, là món Tết được ưa chuộng vì tên tiếng Trung của nó(髮菜 fācài)có âm đọc gần giống cụm “phát tài”(發財 fācái), một phần trong lời chúc thịnh vượng cho năm mới.
Chữ fā trong fāgāo 發糕, một loại bánh hấp có hình dáng như bông hoa, được viết bằng cùng một chữ Hán(發)với chữ “fā” trong “phát tài”. Bánh củ cải trắng là một món Tết được yêu thích khác, vì từ tiếng Đài Loan chỉ “củ cải trắng”(tshài-thâu)có âm gần giống từ chỉ “điềm lành” hay “may mắn”(tshái-thâu).
“Gà” 雞 và “nhà” 家 đồng âm trong tiếng Đài Loan 家 (ke), vì vậy ăn thịt gà vào đêm giao thừa báo hiệu gia đình hưng thịnh(起家 khí-ke)trong năm tới. Tròn đầy, những viên thịt viên tượng trưng cho sự đoàn tụ gia đình và mọi việc đều như ý.
Ngoài quýt(橘子 júzi), các loại trái cây ăn trong dịp Tết Nguyên đán còn có táo(蘋果 píngguǒ)– biểu tượng của bình an và an lành – và dứa(鳳梨 fènglí), mà cách đọc tiếng Đài Loan(旺來 ông-lâi)giống với một cụm từ có nghĩa “thịnh vượng đang đến”(ōng lâi).
Nếu có dịp đón Tết Nguyên đán ở Đài Loan, nhất định hãy thử những món ăn này – biết đâu chúng sẽ mang lại may mắn cho bạn!
Bữa cơm tất niên. Các món ăn tất niên. 《聯合報》王敏旭、胡明揚/攝影 Quýt. Táo. Cá. Sủi cảo. “Fagao” — bánh hấp. 達志影像