Mục tiêu bài học
- Học cách giải thích cách làm một món ăn.
- Học cách nói về nguyên liệu.
- Học cách giới thiệu các món ăn của đất nước mình.
- Học cách bày tỏ sự ngạc nhiên.
Từ vựng
Phần I · Nhân vật trong bài
- 馬丁
Mã Đinh (Martin, một người đàn ông đến từ Anh)
Hán Việt: Mã Đinhㄇㄚˇ ㄉㄧㄥ
Phần I · Từ vựng
- 包
gói
VHán Việt: baoㄅㄠ
Câu ví dụ (1)
- 餃子
sủi cảo, bánh chẻ
NHán Việt: giảo tửㄐㄧㄠˇ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 脫
cởi, tháo (quần áo, giày)
VHán Việt: thoátㄊㄨㄛ
Câu ví dụ (1)
- 鞋
giày
NHán Việt: hàiㄒㄧㄝˊ
Câu ví dụ (1)
- 關
đóng
VHán Việt: quanㄍㄨㄢ
Câu ví dụ (1)
- 門
cửa
NHán Việt: mônㄇㄣˊ
Câu ví dụ (1)
- 春捲
chả giò, nem cuốn
NHán Việt: xuân quyểnㄔㄨㄣ ㄐㄩㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 泡菜
kim chi, rau muối
NHán Việt: phao tháiㄆㄠˋ ㄘㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 飯廳
phòng ăn
NHán Việt: phạn sảnhㄈㄢˋ ㄊㄧㄥ
Câu ví dụ (1)
- 下
(bổ ngữ) đủ chỗ để chứa
PtcHán Việt: hạㄒㄧㄚˋ
Câu ví dụ (1)
- 洗
rửa, giặt
VHán Việt: tẩyㄒㄧˇ
Câu ví dụ (1)
- 做菜
nấu ăn, nấu món
V-sepHán Việt: tố tháiㄗㄨㄛˋ ㄘㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 水餃
sủi cảo nước (luộc)
NHán Việt: thủy giảoㄕㄨㄟˇ ㄐㄧㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 煮
nấu, luộc
VHán Việt: chửㄓㄨˇ
Câu ví dụ (1)
- 壞
hỏng, bị hư
VpHán Việt: hoạiㄏㄨㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 破
vỡ, rách, bung ra
VpHán Việt: pháㄆㄛˋ
Câu ví dụ (1)
- 餡兒
nhân (bánh)
NHán Việt: hãm nhiㄒㄧㄢˋ ㄦ
Câu ví dụ (1)
- 扁
dẹt, bẹp
VsHán Việt: biểnㄅㄧㄢˇ
Câu ví dụ (1)
- 材料
nguyên liệu
NHán Việt: tài liệuㄘㄞˊ ㄌㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 道
(lượng từ) món (ăn)
MHán Việt: đạoㄉㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 飽
no
VsHán Việt: bãoㄅㄠˇ
Câu ví dụ (1)
- 光
hết sạch, không còn gì
PtcHán Việt: quangㄍㄨㄤ
Câu ví dụ (1)
- 鍋子
nồi, chảo
NHán Việt: oa tửㄍㄨㄛ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 筷子
đũa
NHán Việt: khoái tửㄎㄨㄞˋ ˙ㄗ
Câu ví dụ (1)
- 碗
bát, chén, tô
NHán Việt: uyểnㄨㄢˇ
Câu ví dụ (1)
Phần I · Tên riêng
- 韓國
Hàn Quốc (Nam Hàn)
Hán Việt: Hàn Quốcㄏㄢˊ ㄍㄨㄛˊ
Phần I · Cụm từ
- 看不出來
nhìn không ra, không nghĩ rằng…
Hán Việt: khán bất xuất laiㄎㄢˋ ㄅㄨˋ ㄔㄨ ㄌㄞˊ
Câu ví dụ (1)
- 酸辣湯
canh chua cay
Hán Việt: toan lạt thangㄙㄨㄢ ㄌㄚˋ ㄊㄤ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Từ vựng
- 學期
học kỳ
NHán Việt: học kỳㄒㄩㄝˊ ㄑㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 趁
nhân lúc, tranh thủ
PrepHán Việt: sấnㄔㄣˋ
Câu ví dụ (1)
- 皮
da, vỏ (bánh)
NHán Việt: bìㄆㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 嚐
nếm
VHán Việt: thườngㄔㄤˊ
Câu ví dụ (1)
- 大白菜
cải thảo
NHán Việt: đại bạch tháiㄉㄚˋ ㄅㄞˊ ㄘㄞˋ
Câu ví dụ (1)
- 加
thêm, cho thêm
VHán Việt: giaㄐㄧㄚ
Câu ví dụ (1)
- 鹽
muối
NHán Việt: diêmㄧㄢˊ
Câu ví dụ (1)
- 拌
trộn, trộn đều
VHán Việt: bạnㄅㄢˋ
Câu ví dụ (1)
- 辣椒
ớt
NHán Việt: lạt tiêuㄌㄚˋ ㄐㄧㄠ
Câu ví dụ (1)
- 調味料
gia vị
NHán Việt: điều vị liệuㄊㄧㄠˊ ㄨㄟˋ ㄌㄧㄠˋ
Câu ví dụ (1)
- 裝
đựng vào, cho vào
VHán Việt: trangㄓㄨㄤ
Câu ví dụ (1)
- 玻璃
thủy tinh, kính
NHán Việt: pha lêㄅㄛ ㄌㄧˊ
Câu ví dụ (1)
- 壽司
sushi
NHán Việt: thọ tyㄕㄡˋ ㄙ
Câu ví dụ (1)
- 像
như, giống như
VstHán Việt: tượngㄒㄧㄤˋ
Câu ví dụ (1)
- 食物
thức ăn, thực phẩm
NHán Việt: thực vậtㄕˊ ㄨˋ
Câu ví dụ (1)
Phần II · Cụm từ
- 做起來
làm thì, khi làm thử
Hán Việt: tố khởi laiㄗㄨㄛˋ ㄑㄧˇ ㄌㄞˊ
Câu ví dụ (1)
Hội thoại
Hội thoại
張老師Zhāng lǎoshī
歡迎,歡迎,大家請進,不要脫鞋。月美,麻煩妳關門。Huānyíng, huānyíng, dàjiā qǐng jìn, búyào tuō xié. Yuèměi, máfán nǐ guān mén.
月美Yuèměi
謝謝老師請我們來包餃子,我也帶了我們越南的春捲。Xièxie lǎoshī qǐng wǒmen lái bāo jiǎozi, wǒ yě dàile wǒmen Yuènán de chūnjuǎn.
東健Dōngjiàn
張老師,這是我做的韓國泡菜。Zhāng lǎoshī, zhè shì wǒ zuò de Hánguó pàocài.
張老師Zhāng lǎoshī
看不出來你還會做泡菜!馬丁、高美玲,你們也帶東西來了啊?Kàn bù chūlái nǐ hái huì zuò pàocài! Mǎdīng, Gāo Měilíng, nǐmen yě dài dōngxi lái le a?
馬丁Mǎdīng
我們剛剛去超市買了水果跟飲料。老師,你們家的飯廳真大。Wǒmen gānggāng qù chāoshì mǎile shuǐguǒ gēn yǐnliào. Lǎoshī, nǐmen jiā de fàntīng zhēn dà.
美玲Měilíng
老師家的飯廳應該坐得下十個人吧?Lǎoshī jiā de fàntīng yīnggāi zuò de xià shí ge rén ba?
張老師Zhāng lǎoshī
坐得下,所以請你們幾個人一起來吃飯沒問題。Zuò de xià, suǒyǐ qǐng nǐmen jǐ ge rén yìqǐ lái chīfàn méi wèntí.
東健Dōngjiàn
老師,我們要幫忙準備什麼?Lǎoshī, wǒmen yào bāngmáng zhǔnbèi shénme?
張老師Zhāng lǎoshī
我把包餃子的東西都準備好了,你們去把手洗一洗,我們就開始包吧!Wǒ bǎ bāo jiǎozi de dōngxi dōu zhǔnbèi hǎo le, nǐmen qù bǎ shǒu xǐ yi xǐ, wǒmen jiù kāishǐ bāo ba!
美玲Měilíng
這是我第一次包餃子,你們包過嗎?Zhè shì wǒ dì-yī cì bāo jiǎozi, nǐmen bāoguo ma?
月美Yuèměi
我跟馬丁以前上過做菜的課,包過水餃,對不對?Wǒ gēn Mǎdīng yǐqián shàngguo zuòcài de kè, bāoguo shuǐjiǎo, duì bú duì?
馬丁Mǎdīng
包過,可是我包的水餃一煮就壞了。Bāoguo, kěshì wǒ bāo de shuǐjiǎo yì zhǔ jiù huài le.
張老師Zhāng lǎoshī
不是壞了,是煮破了。如果你們沒把餃子包好,一煮就破了。Bú shì huài le, shì zhǔ pò le. Rúguǒ nǐmen méi bǎ jiǎozi bāo hǎo, yì zhǔ jiù pò le.
東健Dōngjiàn
老師,您看我這麼包,對嗎?Lǎoshī, nín kàn wǒ zhème bāo, duì ma?
張老師Zhāng lǎoshī
很好,不過你還可以多放一點餡兒,如果扁扁的,看起來就不像餃子了。Hěn hǎo, búguò nǐ hái kěyǐ duō fàng yìdiǎn xiànr, rúguǒ biǎnbiǎn de, kàn qǐlái jiù bú xiàng jiǎozi le.
月美Yuèměi
老師,我們五個人要包多少餃子?Lǎoshī, wǒmen wǔ ge rén yào bāo duōshǎo jiǎozi?
張老師Zhāng lǎoshī
我準備的材料大概可以包一百多個,再做幾道菜,還有一大碗酸辣湯,應該夠了。大家一定都吃得飽。Wǒ zhǔnbèi de cáiliào dàgài kěyǐ bāo yì bǎi duō ge, zài zuò jǐ dào cài, hái yǒu yí dà wǎn suānlà tāng, yīnggāi gòu le. Dàjiā yídìng dōu chī de bǎo.
美玲Měilíng
馬丁,你來以前不是一直說餓嗎?你能吃幾個餃子?Mǎdīng, nǐ lái yǐqián bú shì yìzhí shuō è ma? Nǐ néng chī jǐ ge jiǎozi?
馬丁Mǎdīng
我想我吃得下二十個,要是妳吃不完,我可以幫妳吃。Wǒ xiǎng wǒ chī de xià èrshí ge, yàoshi nǐ chī bù wán, wǒ kěyǐ bāng nǐ chī.
張老師Zhāng lǎoshī
大家最好能把餃子都吃光。你們包,我去把鍋子洗了,就要準備煮餃子了。Dàjiā zuìhǎo néng bǎ jiǎozi dōu chī guāng. Nǐmen bāo, wǒ qù bǎ guōzi xǐ le, jiù yào zhǔnbèi zhǔ jiǎozi le.
月美Yuèměi
老師,我幫您把筷子和碗放在桌上。Lǎoshī, wǒ bāng nín bǎ kuàizi hàn wǎn fàng zài zhuō shàng.
Bài đọc
這個學期,馬丁、陳月美、高美玲和李東健都是張老師的學生,他們趁學期結束以前的一個週末,到張老師家包餃子。張老師已經把餃子餡兒跟餃子皮都準備好了。到了老師家以後,張老師就教他們怎麼包餃子,怎麼把餃子包得好看,怎麼包不容易煮破。Zhège xuéqí, Mǎdīng, Chén Yuèměi, Gāo Měilíng hàn Lǐ Dōngjiàn dōu shì Zhāng lǎoshī de xuéshēng, tāmen chèn xuéqí jiéshù yǐqián de yí ge zhōumò, dào Zhāng lǎoshī jiā bāo jiǎozi. Zhāng lǎoshī yǐjīng bǎ jiǎozi xiànr gēn jiǎozi pí dōu zhǔnbèi hǎo le. Dàole lǎoshī jiā yǐhòu, Zhāng lǎoshī jiù jiāo tāmen zěnme bāo jiǎozi, zěnme bǎ jiǎozi bāo de hǎokàn, zěnme bāo bù róngyì zhǔ pò.
除了包餃子,李東健跟陳月美還帶了自己做的韓國泡菜和越南春捲請大家吃。大家嚐了泡菜都說看不出來李東健會做泡菜。李東健說他是跟媽媽學的,做起來不太難。先把大白菜洗乾淨,加鹽拌一拌,再放辣椒和調味料,最後裝進玻璃或是塑膠罐裡,放一下就可以吃了。Chúle bāo jiǎozi, Lǐ Dōngjiàn gēn Chén Yuèměi hái dàile zìjǐ zuò de Hánguó pàocài hàn Yuènán chūnjuǎn qǐng dàjiā chī. Dàjiā chángle pàocài dōu shuō kàn bù chūlái Lǐ Dōngjiàn huì zuò pàocài. Lǐ Dōngjiàn shuō tā shì gēn māma xué de, zuò qǐlái bú tài nán. Xiān bǎ dàbáicài xǐ gānjìng, jiā yán bàn yi bàn, zài fàng làjiāo hàn tiáowèiliào, zuìhòu zhuāng jìn bōlí huòshì sùjiāo guàn lǐ, fàng yíxià jiù kěyǐ chī le.
張老師也說,像中國的餃子、韓國的泡菜,或是越南的春捲、日本的壽司,材料很容易買得到,做起來也不難,都是大家常吃的食物。Zhāng lǎoshī yě shuō, xiàng Zhōngguó de jiǎozi, Hánguó de pàocài, huòshì Yuènán de chūnjuǎn, Rìběn de shòusī, cáiliào hěn róngyì mǎi de dào, zuò qǐlái yě bù nán, dōu shì dàjiā cháng chī de shíwù.
Ngữ pháp
Bổ ngữ 出來 chūlái: nhận ra, nghĩ ra, làm ra được
Chức năng
Khi 出來 làm bổ ngữ cho các động từ nhận thức và giác quan, nó chỉ kết quả 'nhận ra được, nhìn/nghe/đoán ra được', kết thúc một quá trình nhận biết.
- 這張三十年以前的照片,你得看久一點,才能看出來是誰。Zhè zhāng sānshí nián yǐqián de zhàopiàn, nǐ děi kàn jiǔ yìdiǎn, cái néng kàn chūlái shì shéi.
- 馬安同聽出來那個人說的是台灣話。Mǎ Āntóng tīng chūlái nàge rén shuō de shì Táiwān huà.
- 這個旅行路線的建議是他想出來的。Zhège lǚxíng lùxiàn de jiànyì shì tā xiǎng chūlái de.
出來 có thể dùng trong cả bốn cấu trúc bổ ngữ: V 出來, 沒 V 出來, V 得出來 và V 不出來.
- 陳月美喝得出來這杯是烏龍茶。Chén Yuèměi hē de chūlái zhè bēi shì Wūlóng chá.
- 田中誠一寫得出來這個中國字。Tiánzhōng Chéngyī xiě de chūlái zhège Zhōngguó zì.
- 王開文吃不出來那種食物是什麼材料做的。Wáng Kāiwén chī bù chūlái nà zhǒng shíwù shì shénme cáiliào zuò de.
- 李東健看不出來那個人是台灣人還是日本人。Lǐ Dōngjiàn kàn bù chūlái nàge rén shì Táiwān rén háishi Rìběn rén.
Phủ định:
- 他沒吃出來媽媽在水餃裡放了什麼菜。Tā méi chī chūlái māma zài shuǐjiǎo lǐ fàngle shénme cài.
- 高美玲沒喝出來飲料裡面有什麼水果。Gāo Měilíng méi hē chūlái yǐnliào lǐmiàn yǒu shénme shuǐguǒ.
- 考試的時候,馬安同沒想出來那個複雜的漢字怎麼寫。Kǎoshì de shíhòu, Mǎ Āntóng méi xiǎng chūlái nàge fùzá de Hànzì zěnme xiě.
Câu hỏi:
- 你聽不聽得出來說話的那個人是美國人?Nǐ tīng bù tīng de chūlái shuōhuà de nàge rén shì Měiguó rén?
(= 你聽得出來聽不出來說話的那個人是美國人?) — dạng hỏi tương đương.
- 你看得出來看不出來老師說的那個字?Nǐ kàn de chūlái kàn bù chūlái lǎoshī shuō de nàge zì?
- 我們上個月花了多少生活費,你算出來了沒有?Wǒmen shàng ge yuè huāle duōshǎo shēnghuófèi, nǐ suàn chūlái le méiyǒu?
Cách dùng
Nếu tân ngữ ngắn, nó có thể chen vào giữa 出 và 來.
- 是他想出那個建議來的。Shì tā xiǎng chū nàge jiànyì lái de.
- 你寫不寫得出這個字來?Nǐ xiě bù xiě de chū zhège zì lái?
Cách dùng
Ngoài ra, khi cấu trúc này dùng với các động từ không thuộc nhận thức, chūlái chỉ đơn giản nói về khả năng hoàn thành việc gì đó, nghĩa là 'có thể', ví dụ:
- 你們公司是不是有問題?這個月薪水還沒發出來!Nǐmen gōngsī shì bú shì yǒu wèntí? Zhège yuè xīnshuǐ hái méi fā chūlái!
- 如果你沒說出來,沒有人會知道你幫過他。Rúguǒ nǐ méi shuō chūlái, méiyǒu rén huì zhīdào nǐ bāngguo tā.
- 白如玉拍得出來那麼好看的照片,可是我拍不出來。Bái Rúyù pāi de chūlái nàme hǎokàn de zhàopiàn, kěshì wǒ pāi bù chūlái.
(一)Trả lời các câu hỏi sau bằng cấu trúc V + 得 / 不 出來.
白如玉看這些中國字,她知道是什麼字嗎?
Hiện đáp án
李東健喝茶,他知道這是什麼茶嗎?
Hiện đáp án
馬安同一邊看,一邊寫,他能寫這個字嗎?
Hiện đáp án
老闆能不能發這個月的薪水?
Hiện đáp án
張先生能不能算出來他今天花了多少錢?
Hiện đáp án
王開文能不能說這些人的名字?
Hiện đáp án
Bổ ngữ động từ 下 xià: đủ chỗ để chứa
Chức năng
Cấu trúc V + 得 / 不 + 下 cho biết có đủ chỗ để chứa một thứ gì đó hay không.
- 這個車子坐得下九個人。Zhège chēzi zuò de xià jiǔ ge rén.
- 李明華喝得下大杯咖啡。Lǐ Mínghuá hē de xià dà bēi kāfēi.
- 二十個餃子,陳月美都吃得下。Èrshí ge jiǎozi, Chén Yuèměi dōu chī de xià.
Phủ định:
- 背包太小了,裝不下這個電腦。Bèibāo tài xiǎo le, zhuāng bú xià zhège diànnǎo.
- 這個資源回收桶放不下這麼多塑膠瓶子。Zhège zīyuán huíshōu tǒng fàng bú xià zhème duō sùjiāo píngzi.
- 這間教室坐不下那麼多學生。Zhè jiān jiàoshì zuò bú xià nàme duō xuéshēng.
Câu hỏi:
- 這個房間放得下放不下一張大床?Zhège fángjiān fàng de xià fàng bú xià yì zhāng dà chuáng?
(= 這個房間放不放得下一張大床?) — dạng hỏi tương đương.
- 這間教室坐得下坐不下五十個學生?Zhè jiān jiàoshì zuò de xià zuò bú xià wǔshí ge xuéshēng?
- 你的隨身碟存不存得下這些照片?Nǐ de suíshēndié cún bù cún de xià zhèxiē zhàopiàn?
Cách dùng
Các bổ ngữ động từ 下 và 了 có thể kết hợp với cùng một số động từ, nhưng sự khác biệt về nghĩa rất rõ ràng.
- 我的車坐不下五個人。Wǒ de chē zuò bú xià wǔ ge rén.
- 我的車坐不了五個人。Wǒ de chē zuò bù liǎo wǔ ge rén.
Câu trước chỉ 'không đủ chỗ', còn câu sau chỉ 'không có khả năng chở/ngồi được'.
(二)Trả lời các câu hỏi sau dựa vào tranh bên dưới, dùng cấu trúc 'V 得 / 不 下'.
這間小房間,能放床、桌子和椅子這些家具嗎?
Hiện đáp án
馬安同還能喝這些汽水嗎?
Hiện đáp án
這輛車,可以坐八個人嗎?
Hiện đáp án
這個垃圾桶,可不可以裝這包垃圾?
Hiện đáp án
這個人,能吃完這些菜嗎?
Hiện đáp án
這個新的隨身碟,可不可以存三張照片?
Hiện đáp án
Câu chữ 把 bǎ với động từ lặp 把 bǎ…V(一)V
Chức năng
Cấu trúc V(一)V đã được giới thiệu ở Bài 6, Quyển 1. Dạng lặp VV làm động tác nhẹ nhàng và ngắn gọn hơn. Dạng này thường kết hợp với câu chữ 把 khi nhờ vả hoặc ra lệnh, chỉ việc 'làm nhanh một chút với một danh từ'. Nghĩa đầy đủ của các câu này có thể xem ở bản dịch tiếng Anh trang 257.
- 你把那本書看一看,再告訴我好不好看。Nǐ bǎ nà běn shū kàn yi kàn, zài gàosu wǒ hǎo bù hǎokàn.
- 馬安同把提出來的錢算一算,再去付學費。Mǎ Āntóng bǎ tí chūlái de qián suàn yi suàn, zài qù fù xuéfèi.
- 請你把學校上課的情形跟新同學說一說。Qǐng nǐ bǎ xuéxiào shàngkè de qíngxíng gēn xīn tóngxué shuō yi shuō.
Động từ trong 'V 一 V' phải là động từ đơn âm tiết.
Phủ định:
- 你現在不先把餃子包一包,明天就沒空包餃子了。Nǐ xiànzài bù xiān bǎ jiǎozi bāo yi bāo, míngtiān jiù méi kòng bāo jiǎozi le.
- 他做了菜,沒把鍋子洗一洗,就煮牛肉湯了。Tā zuòle cài, méi bǎ guōzi xǐ yi xǐ, jiù zhǔ niúròu tāng le.
- 你不先把身體動一動,等一下打太極拳一定很累。Nǐ bù xiān bǎ shēntǐ dòng yi dòng, děng yíxià dǎ tàijíquán yídìng hěn lèi.
Câu hỏi:
- 你有空的時候,能不能請你把垃圾倒一倒?Nǐ yǒu kòng de shíhòu, néng bù néng qǐng nǐ bǎ lèsè dào yi dào?
- 媽,我是不是先把大白菜拌一拌再加鹽?Mā, wǒ shì bú shì xiān bǎ dàbáicài bàn yi bàn zài jiā yán?
- 媽媽問小孩:「吃東西以前,你把手洗一洗了嗎?」Māma wèn xiǎohái: “Chī dōngxi yǐqián, nǐ bǎ shǒu xǐ yi xǐ le ma?”
(三)Hãy viết lại các câu sau bằng cấu trúc 'S 把 O V 一 V'.
白如玉先洗芒果,再吃。
Hiện đáp án
陳月美打算洗這些碗和筷子。
Hiện đáp án
老師跟田中誠一說:「請你念這些字。」
Hiện đáp án
老闆正在算薪水,準備發給大家。
Hiện đáp án
客人要來了,快收一收這些汽水罐。
Hiện đáp án
Câu chữ 把 bǎ với bổ ngữ kết quả
Chức năng
Trong câu chữ 把, bổ ngữ sau động từ có thể chỉ kết quả của hành động. Bổ ngữ có hai dạng: V + C hoặc V + 得 + C.
- 媽媽不小心把餃子煮破了。Māma bù xiǎoxīn bǎ jiǎozi zhǔ pò le.
- 請你把白菜洗乾淨,等一下就要用了。Qǐng nǐ bǎ báicài xǐ gānjìng, děng yíxià jiù yào yòng le.
- 他把水餃都包得好難看。Tā bǎ shuǐjiǎo dōu bāo de hǎo nánkàn.
Bổ ngữ chỉ kết quả của hành động trong cấu trúc này có thể là động từ trạng thái, động từ quá trình, hoặc một cụm từ/mệnh đề theo sau 得.
- 你這麼洗,會把鍋子洗壞。Nǐ zhème xǐ, huì bǎ guōzi xǐ huài.
- 他第一次做泡菜,把泡菜做得很難吃。Tā dì-yī cì zuò pàocài, bǎ pàocài zuò de hěn nánchī.
- 你趕快把窗戶關好,我們要出去了。Nǐ gǎnkuài bǎ chuānghù guān hǎo, wǒmen yào chūqù le.
Phủ định:
- 別把菜吃光了,要留一點給妹妹。Bié bǎ cài chī guāng le, yào liú yìdiǎn gěi mèimei.
- 如果我沒把碗洗乾淨,老闆會要我再洗一次。Rúguǒ wǒ méi bǎ wǎn xǐ gānjìng, lǎobǎn huì yào wǒ zài xǐ yí cì.
- 你不把話說完,他不知道你想做什麼。Nǐ bù bǎ huà shuō wán, tā bù zhīdào nǐ xiǎng zuò shénme.
Câu hỏi:
- 你把湯喝完了沒有?Nǐ bǎ tāng hē wán le méiyǒu?
- 他是不是把餃子煮破了?Tā shì bú shì bǎ jiǎozi zhǔ pò le?
- 你是不是把小籠包都吃光了?Nǐ shì bú shì bǎ xiǎolóngbāo dōu chī guāng le?
Cách dùng
Như thấy trong các ví dụ trên, 了 thường được thêm vào cuối câu chữ 把 để biểu thị sự thay đổi trạng thái, rất phù hợp với ý nghĩa của bổ ngữ kết quả.
(四)Viết lại các câu sau bằng câu chữ 把. Ví dụ: 田中誠一洗好了衣服。→ 田中誠一把衣服洗好了。
馬安同寫完了功課。
Hiện đáp án
李東健收乾淨了垃圾。
Hiện đáp án
陳太太丟光了塑膠瓶。
Hiện đáp án
我打算吃完了晚飯再回家。
Hiện đáp án
李明華留下機車來給陳月美。
Hiện đáp án
趁 chèn: nhân lúc, tranh thủ
Chức năng
Giới từ 趁 chỉ việc nắm lấy thời cơ thích hợp để thực hiện một hành động.
- 林老師趁這個週末沒事,到東部的海邊走走。Lín lǎoshī chèn zhège zhōumò méishì, dào dōngbù de hǎibiān zǒuzou.
- 馬安同趁老師還沒來上課,出去買了一杯咖啡。Mǎ Āntóng chèn lǎoshī hái méi lái shàngkè, chūqù mǎile yì bēi kāfēi.
- 趁天氣好,李東健和高美玲去河邊的公園騎腳踏車。Chèn tiānqì hǎo, Lǐ Dōngjiàn hàn Gāo Měilíng qù hébiān de gōngyuán qí jiǎotàchē.
趁 có thể dẫn một cụm danh từ, cụm động từ hoặc một mệnh đề. Cấu trúc '趁 + …' có thể đứng trước hoặc sau chủ ngữ.
Câu hỏi:
- 我們要不要趁這個週末,搭捷運去看電腦展?Wǒmen yào bú yào chèn zhège zhōumò, dā jiéyùn qù kàn diànnǎo zhǎn?
- 你不趁年輕的時候打打工,怎麼會了解工作的情形呢?Nǐ bú chèn niánqīng de shíhòu dǎda gōng, zěnme huì liǎojiě gōngzuò de qíngxíng ne?
- 你是不是應該趁老師還沒來,趕快把作業寫完?Nǐ shì bú shì yīnggāi chèn lǎoshī hái méi lái, gǎnkuài bǎ zuòyè xiě wán?
Cách dùng
趁 và 趁著 có nghĩa gần như giống nhau. Ở ví dụ sau có thể dùng 趁 hoặc 趁著. Riêng 趁 mang tính khẩu ngữ hơn và xuất hiện thường xuyên hơn.
- 我們趁(著)天氣好,去山上走一走。Wǒmen chèn (zhe) tiānqì hǎo, qù shānshàng zǒu yi zǒu.
(五)Viết lại các câu sau bằng giới từ 趁.
看電腦展,白如玉打算買一個新電腦。
Hiện đáp án
還沒下雨,可是快下了,白如玉趕快回家。
Hiện đáp án
不上課的時間,馬安同去跟老師練習太極拳。
Hiện đáp án
雖然春假只有兩天,但是白如玉跟美美要到綠島去旅行。
Hiện đáp án
資源回收車來了,李東健把汽水罐和紙杯拿給他們回收。
Hiện đáp án
Ghi chú
Muốn thưởng thức tinh hoa ẩm thực khắp Trung Hoa? Hãy đến Đài Loan!
Ẩm thực truyền thống của Đài Loan có nguồn gốc từ vùng Phúc Kiến của Trung Quốc. Tuy nhiên, ngày nay Đài Loan có đủ các món ăn khu vực từ khắp Trung Quốc cũng như ẩm thực của nhiều nước khác trên thế giới. Sách Lễ Ký, một kinh điển Nho giáo, viết rằng “Dân coi ăn là trời” (民以食為天), nhấn mạnh vị trí hàng đầu của việc ăn uống trong đời sống con người. “Khi ăn thì to như hoàng đế” (吃飯皇帝大) là một câu nói ngắn gọn của người Đài Loan tóm tắt tầm quan trọng vô song của ẩm thực trong văn hoá Trung Hoa.
Vì sao ngày nay ở Đài Loan có đủ món ăn từ mọi vùng của Trung Quốc? Khi chính phủ Quốc dân đảng dời sang Đài Loan năm 1949, quân nhân và nhân viên hành chính từ khắp Trung Quốc định cư tại các thành phố, thị trấn và “làng quyến thuộc quân nhân” ở mọi nơi trên đảo. Cùng với họ là các phong cách nấu ăn vùng miền mà họ chia sẻ với người Đài Loan bản địa và bạn bè đến từ các vùng khác của Trung Quốc. Thời đó nhiều người bổ sung thu nhập eo hẹp và lương hưu bằng cách mở những quán ăn nhỏ chuyên các món của tỉnh quê mình. Người Trung Quốc thích ăn và luôn háo hức thử những món khác với ẩm thực quê mình. Từ đó ẩm thực Đài Loan bắt đầu phát triển – người miền bắc Trung Quốc, vốn quen ăn bột mì, nay bắt đầu ăn các món cơm; người miền nam Trung Quốc, vốn lấy gạo làm lương thực chính, nay lại ăn mì sợi bột mì và các món khác từ miền bắc. Món ăn vùng miền từ khắp Trung Quốc trở nên phổ biến. Hơn nữa, chúng còn được kết hợp với nguyên liệu và cách nấu của người Đài Loan bản địa để tạo ra những hương vị mới độc đáo. Mì bò hầm (牛肉麵) là ví dụ điển hình nhất của sự đổi mới ẩm thực này – nhiều người Đài Loan nghĩ đó là món của Tứ Xuyên (四川), nhưng các món mì bò hầm được phục vụ ở tỉnh Tứ Xuyên ngày nay có vị chẳng giống chút nào với phiên bản Đài Loan. Mì bò hầm kiểu Đài Loan bắt nguồn từ một làng quyến thuộc quân nhân của Không quân ở Cao Hùng, nơi những người lính đến từ vùng Tứ Xuyên tái tạo các món quê hương yêu thích của họ bằng nguyên liệu có sẵn ở Đài Loan.
Các món ăn từ những làng quyến thuộc quân nhân. 《聯合報》顏彙燕/攝影
Mì bò. / Bánh sủi cảo. 達志影像 / Vịt quay Bắc Kinh. 達志影像 / Cháo gạo nấu khoai lang. / Các món mì. 《臺味》陳靜宜/著作、柯乃文/攝影