Learning objectives

  • Có thể trình bày nội dung của trí tuệ sách vở và trí tuệ đường phố.
  • Diễn đạt những vấn đề do quá coi trọng thi cử gây ra.
  • Có thể thảo luận về tầm quan trọng của tư duy.
  • Có thể thảo luận về mối quan hệ giữa năng lực đọc sách và năng lực làm việc.

Vocabulary

摘要一 · Vocabulary

  • 修練
    xiūliàn

    to undergo training in order to achieve a goal

    VSino-Vietnamese: tu luyện

    Examples (1)
  • 記憶
    jìyì

    memory

    NSino-Vietnamese: ký ức

    Examples (1)
  • 詮釋
    quánshì

    interpretation; to interpret

    N/VSino-Vietnamese: thuyên thích

    Examples (1)
  • 相輔相成
    xiāngfǔ xiāngchéng

    to complement each other

    IdSino-Vietnamese: tương phụ tương thành

    Examples (1)

課文一 · Vocabulary

  • 書中自有黃金屋
    shūzhōng zìyǒu huángjīnwū

    knowledge brings wealth, lit. there are gold houses in books (used to encourage youngsters to study)

    PhSino-Vietnamese: thư trung tự hữu hoàng kim ốc

    Examples (1)
  • 讀萬卷書、行萬里路
    dú wàn juàn shū, xíng wàn lǐ lù

    read and travel a great deal, i.e., knowledge is found both in books and in travelling

    PhSino-Vietnamese: độc vạn quyển thư, hành vạn lý lộ

    Examples (1)
  • 脫逃
    tuōtáo

    to escape from

    ViSino-Vietnamese: thoát đào

    Examples (1)
  • 實戰
    shízhàn

    actual combat (i.e., daily life)

    NSino-Vietnamese: thực chiến

    Examples (1)
  • 出類拔萃
    chūlèi bácuì

    rise above the crowd, distinguish yourself

    IdSino-Vietnamese: xuất loại bạt tụy

    Examples (1)
  • 階段
    jiēduàn

    phase, stage, time, period

    NSino-Vietnamese: giai đoạn

    Examples (1)
  • 孰
    shú

    who, what, which (classical Chinese)

    NSino-Vietnamese: thục

    Examples (1)
  • 頗
    pǒ

    very (classical Chinese)

    AdvSino-Vietnamese: pha

    Examples (1)
  • 引人深思
    yǐnrén shēnsī

    cause you to ponder, thought-provoking

    IdSino-Vietnamese: dẫn nhân thâm tư

    Examples (1)
  • 管理學院
    guǎnlǐ xuéyuàn

    college of management

    PhSino-Vietnamese: quản lý học viện

    Examples (1)
  • 院長
    yuànzhǎng

    dean of a college

    NSino-Vietnamese: viện trưởng

    Examples (1)
  • 猴子
    hóuzi

    monkey

    NSino-Vietnamese: hầu tử

    Examples (1)
  • 差別
    chābié

    difference

    NSino-Vietnamese: sai biệt

    Examples (1)
  • 從此
    cóngcǐ

    thereupon

    ConjSino-Vietnamese: tòng thử

    Examples (1)
  • 脫鉤
    tuōgōu

    to disconnect, to break away from

    V-sepSino-Vietnamese: thoát câu

    Examples (1)
  • 叢林
    cónglín

    forest

    NSino-Vietnamese: tùng lâm

    Examples (1)
  • 步入
    bùrù

    to step into, to enter

    VSino-Vietnamese: bộ nhập

    Examples (1)
  • 野獸
    yěshòu

    beast, wild animal

    NSino-Vietnamese: dã thú

    Examples (1)
  • 聚焦
    jùjiāo

    to focus

    ViSino-Vietnamese: tụ tiêu

    Examples (1)
  • 視野
    shìyě

    vision, view

    NSino-Vietnamese: thị dã

    Examples (1)
  • 從容
    cóngróng

    unhurriedly, calmly

    AdvSino-Vietnamese: thung dung

    Examples (1)
  • 應對
    yìngduì

    to deal with, to tackle, to handle

    ViSino-Vietnamese: ứng đối

    Examples (1)
  • 綜觀
    zòngguān

    to take a comprehensive view of

    VSino-Vietnamese: tổng quan

    Examples (1)
  • 總經理
    zǒngjīnglǐ

    general manager

    NSino-Vietnamese: tổng kinh lý

    Examples (1)
  • 曲折
    qūzhé

    zigzag, full of twists and turns

    VsSino-Vietnamese: khúc chiết

    Examples (1)
  • 缺點
    quēdiǎn

    weak point, flaw, failing

    NSino-Vietnamese: khuyết điểm

    Examples (1)
  • 思維
    sīwéi

    thinking

    NSino-Vietnamese: tư duy

    Examples (1)
  • 行走
    xíngzǒu

    to walk on, to gain experience from

    VSino-Vietnamese: hành tẩu

    Examples (1)
  • 江湖
    jiānghú

    in the world, society (i.e., real life)

    NSino-Vietnamese: giang hồ

    Examples (1)
  • 回頭
    huítóu

    look back

    V-sepSino-Vietnamese: hồi đầu

    Examples (1)
  • 實驗
    shíyàn

    experiment

    NSino-Vietnamese: thực nghiệm

    Examples (1)
  • 領悟
    lǐngwù

    realization

    NSino-Vietnamese: lĩnh ngộ

    Examples (1)
  • 為人處世
    wéirén chǔshì

    how you conduct yourself in society, how you get along with others

    PhSino-Vietnamese: vi nhân xử thế

    Examples (1)
  • 更為
    gèngwéi

    more, even more

    AdvSino-Vietnamese: cánh vi

    Examples (1)
  • 圓融
    yuánróng

    harmoniously, smooth and without corners or edges (in one's dealings with others)

    VsSino-Vietnamese: viên dung

    Examples (1)
  • 幽默
    yōumò

    humor

    Vs-sepSino-Vietnamese: u mặc

    Examples (1)
  • 思考術
    sīkǎoshù

    art of thinking

    NSino-Vietnamese: tư khảo thuật

    Examples (1)
  • 善(於)
    shàn (yú)

    to be good at

    VstSino-Vietnamese: thiện (ư)

    Examples (1)

課文一 · Proper names

  • 台科大
    Táikēdà

    National Taiwan University of Science and Technology, Taipei

    Sino-Vietnamese: Đài khoa đại

  • 盧希鵬
    Lú Xīpéng

    Hsi-Peng Lu (Distinguished Professor of department of Information Management, NTUST, 1962-)

    Sino-Vietnamese: Lô Hy Bằng

  • 中經合集團
    Zhōngjīnghé jítuán

    WI Harper Group (a pioneer in cross-border investments with offices in Beijing, Taipei, and San Francisco)

    Sino-Vietnamese: Trung Kinh Hợp tập đoàn

  • 朱永光
    Zhū Yǒngguāng

    Y. K. Chu (managing director, oversees WI Harper’s venture capital business in Taiwan)

    Sino-Vietnamese: Chu Vĩnh Quang

摘要二 · Vocabulary

  • 評量
    píngliáng

    to assess, to evaluate

    VSino-Vietnamese: bình lượng

    Examples (1)
  • 畫上
    huàshàng

    to draw

    VSino-Vietnamese: họa thượng

    Examples (1)
  • 等號
    děnghào

    equation

    NSino-Vietnamese: đẳng hiệu

    Examples (1)
  • 閱讀
    yuèdú

    reading comprehension; to read

    N/VSino-Vietnamese: duyệt độc

    Examples (1)
  • 內化
    nèihuà

    to internalize, to be acquired

    VpSino-Vietnamese: nội hóa

    Examples (1)

課文二 · Vocabulary

  • 混為一談
    hùnwéi yìtán

    to lump together, to confuse things

    IdSino-Vietnamese: hỗn vi nhất đàm

    Examples (1)
  • 出息
    chūxí

    a bright future, a future, promise

    NSino-Vietnamese: xuất tức

    Examples (1)
  • 識字
    shìzì

    to be literate

    VsSino-Vietnamese: thức tự

    Examples (1)
  • 先天
    xiāntiān

    (lit.) prior to birth, what's given at birth

    NSino-Vietnamese: tiên thiên

    Examples (1)
  • 辨識
    biànshì

    to comprehend, to distinguish

    VSino-Vietnamese: biện thức

    Examples (1)
  • 跳行
    tiàoháng

    to skip a line (when reading)

    ViSino-Vietnamese: khiêu hàng

    Examples (1)
  • 不損
    bùsǔn

    to not take away from, to do no damage to

    VstSino-Vietnamese: bất tổn

    Examples (1)
  • 偉大
    wěidà

    great; greatness

    Vs/NSino-Vietnamese: vĩ đại

    Examples (1)
  • 神經
    shénjīng

    nerve

    NSino-Vietnamese: thần kinh

    Examples (1)
  • 不礙
    búài

    to not hinder, to not obstruct

    VstSino-Vietnamese: bất ngại

    Examples (1)
  • 番
    fān

    measure for achievement

    MSino-Vietnamese: phiên

    Examples (1)
  • 開竅
    kāiqiào

    to see the light, to start to understand properly, to be enlightened

    VpSino-Vietnamese: khai khiếu

    Examples (1)
  • 笨
    bèn

    stupid, not smart

    VsSino-Vietnamese: bổn

    Examples (1)
  • 超越
    chāoyuè

    to exceed, to surpass

    VSino-Vietnamese: siêu việt

    Examples (1)
  • 本性
    běnxìng

    nature

    NSino-Vietnamese: bản tính

    Examples (1)
  • 天賦
    tiānfù

    gift, talent, innate abilities (lit. given by heaven)

    NSino-Vietnamese: thiên phú

    Examples (1)
  • 得以
    déyǐ

    to be able to

    VauxSino-Vietnamese: đắc dĩ

    Examples (1)
  • 執政
    zhízhèng

    to hold the reins of government, to run the government

    ViSino-Vietnamese: chấp chính

    Examples (1)
  • 理念
    lǐniàn

    idea, ideal, belief

    NSino-Vietnamese: lý niệm

    Examples (1)
  • 有所
    yǒusuǒ

    to some degree

    AdvSino-Vietnamese: hữu sở

    Examples (1)
  • 放諸四海皆準
    fàngzhū sìhǎi jiēzhǔn

    the same the world over, universally true

    IdSino-Vietnamese: phóng chư tứ hải giai chuẩn

    Examples (1)
  • 學術
    xuéshù

    academic, scholarship

    NSino-Vietnamese: học thuật

    Examples (1)
  • 知其然
    zhī qírán

    to know the what (classical)

    PhSino-Vietnamese: tri kỳ nhiên

    Examples (1)
  • 知其所以然
    zhīqí suǒyǐrán

    to know the why (classical)

    PhSino-Vietnamese: tri kỳ sở dĩ nhiên

    Examples (1)
  • 國民
    guómín

    citizen

    NSino-Vietnamese: quốc dân

    Examples (1)
  • 區分
    qūfēn

    to distinguish (between)

    VSino-Vietnamese: khu phân

    Examples (1)
  • 廣
    guǎng

    extensive

    VsSino-Vietnamese: quảng

    Examples (1)
  • 見聞
    jiànwén

    knowledge obtained from seeing and hearing (e.g., when traveling)

    NSino-Vietnamese: kiến văn

    Examples (1)
  • 提取
    tíqǔ

    to obtain, to draw essence from

    VSino-Vietnamese: đề thủ

    Examples (1)
  • 預見
    yùjiàn

    to predict, to foresee

    VSino-Vietnamese: dự kiến

    Examples (1)
  • 防範
    fángfàn

    to take precautions, to guard against, to prevent

    VSino-Vietnamese: phòng phạm

    Examples (1)
  • 未雨綢繆
    wèiyǔ chóumóu

    to be prepared against eventualities

    IdSino-Vietnamese: vị vũ trù mâu

    Examples (1)
  • 促發
    cùfā

    to trigger, to initiate

    VSino-Vietnamese: xúc phát

    Examples (1)
  • 凡是
    fánshì

    all, every

    ConjSino-Vietnamese: phàm thị

    Examples (1)
  • 性命交關
    xìngmìng jiāoguān

    matter of life and death, critical moments

    IdSino-Vietnamese: tính mệnh giao quan

    Examples (1)
  • 模仿
    mófǎng

    to mimic, to imitate

    VSino-Vietnamese: mô phỏng

    Examples (1)
  • 機制
    jīzhì

    mechanism

    NSino-Vietnamese: cơ chế

    Examples (1)
  • 有樣學樣
    yǒuyàng xuéyàng

    to imitate someone's example

    IdSino-Vietnamese: hữu dạng học dạng

    Examples (1)
  • 孟母三遷
    Mèngmǔ sānqiān

    Mencius’ mother moved three times to better his education

    IdSino-Vietnamese: Mạnh mẫu tam thiên

    Examples (1)
  • 內隱
    nèiyǐn

    implicit, implied, hidden

    Vs-attrSino-Vietnamese: nội ẩn

    Examples (1)
  • 暴露
    pùlù

    to be exposed to

    ViSino-Vietnamese: bộc lộ

    Examples (1)
  • 造影
    zàoyǐng

    imaging

    ViSino-Vietnamese: tạo ảnh

    Examples (1)
  • 精進
    jīngjìn

    advanced

    VsSino-Vietnamese: tinh tiến

    Examples (1)
  • 解開
    jiěkāi

    to unravel, to unlock, to solve

    VptSino-Vietnamese: giải khai

    Examples (1)
  • 基因
    jīyīn

    gene, genes

    NSino-Vietnamese: cơ nhân

    Examples (1)
  • 謎
    mí

    riddle, mystery

    NSino-Vietnamese: mê

    Examples (1)
  • 受虐
    shòunüè

    to be abused

    VsSino-Vietnamese: thụ ngược

    Examples (1)
  • 調控
    tiáokòng

    to adjust, to adjust and control, adjustment

    V/NSino-Vietnamese: điều khống

    Examples (1)
  • 憂鬱
    yōuyù

    depressed

    VsSino-Vietnamese: ưu uất

    Examples (1)
  • 掉以輕心
    diàoyǐ qīngxīn

    to take lightly, dismiss, adopt a casual attitude towards

    IdSino-Vietnamese: điệu dĩ khinh tâm

    Examples (1)
  • 起點
    qǐdiǎn

    starting point

    NSino-Vietnamese: khởi điểm

    Examples (1)
  • 題目
    tímù

    (test) question, problem

    NSino-Vietnamese: đề mục

    Examples (1)
  • 二度空間
    èrdù kōngjiān

    two-dimensional

    PhSino-Vietnamese: nhị độ không gian

    Examples (1)
  • 區域
    qūyù

    region, area

    NSino-Vietnamese: khu vực

    Examples (1)
  • 促使
    cùshǐ

    to prompt, to make, to impel, to drive

    VSino-Vietnamese: xúc sử

    Examples (1)
  • 連接
    liánjiē

    to link, to connect, connection

    V/NSino-Vietnamese: liên tiếp

    Examples (1)
  • 動手
    dòngshǒu

    to do (with one’s hands, personally)

    V-sepSino-Vietnamese: động thủ

    Examples (1)
  • 人生苦短
    rénshēng kǔduǎn

    life is short and tough

    PhSino-Vietnamese: nhân sinh khổ đoản

    Examples (1)
  • 攻無不克
    gōngwú búkè

    nothing can stop you, you will succeed in everything, you will be ever-victorious

    IdSino-Vietnamese: công vô bất khắc

    Examples (1)
  • 事無不成
    shìwú bùchéng

    nothing will be impossible, stick to it and you will succeed

    IdSino-Vietnamese: sự vô bất thành

    Examples (1)

課文二 · Proper names

  • 失讀症
    Shīdúzhèng

    Dyslexia

    Sino-Vietnamese: thất độc chứng

  • 李光耀
    Lǐ Guāngyào

    Lee Kuan Yew (Prime Minister of Singapore from 1959 to 1990, 1923-2015)

    Sino-Vietnamese: Lý Quang Diệu

  • 妥瑞氏症
    Tuǒruìshì zhèng

    Tourette syndrome

    Sino-Vietnamese: Thỏa Thụy thị chứng

  • 鏡像神經元
    jìngxiàng shénjīngyuán

    mirror neuron (a neuron that fires both when an animal acts and when the animal observes the same action performed by another)

    Sino-Vietnamese: kính tượng thần kinh nguyên

Reading

摘要

讀書智慧與街頭智慧都是人生中不可少的修練,前者靠的是讀書與記憶,後者要的是觀察與詮釋,兩者若能發揮互補,必能相輔相成。Dúshū zhìhuì yǔ jiētóu zhìhuì dōu shì rénshēng zhōng bùkě shǎo de xiūliàn, qiánzhě kào de shì dúshū yǔ jìyì, hòuzhě yào de shì guānchá yǔ quánshì, liǎngzhě ruò néng fāhuī hùbǔ, bì néng xiāngfǔ xiāngchéng.

當街頭智慧遇上讀書智慧

古人說,「書中自有黃金屋」,也鼓勵「讀萬卷書、行萬里路」;在地球村的現代,人們常說「讀萬卷書不如行萬里路」,尤其中外有不少創業家曾由學校教育中「脫逃」,卻能在實戰中出類拔萃。因此,究竟「讀書智慧」與「街頭智慧」在人生的不同階段孰輕、孰重,如何相輔相成?頗引人深思。Gǔrén shuō, “shū zhōng zì yǒu huángjīnwū”, yě gǔlì “dú wàn juàn shū, xíng wàn lǐ lù”; zài dìqiúcūn de xiàndài, rénmen cháng shuō “dú wàn juàn shū bùrú xíng wàn lǐ lù”, yóuqí zhōngwài yǒu bù shǎo chuàngyèjiā céng yóu xuéxiào jiàoyù zhōng “tuōtáo”, què néng zài shízhàn zhōng chūlèi bácuì. Yīncǐ, jiūjìng “dúshū zhìhuì” yǔ “jiētóu zhìhuì” zài rénshēng de bùtóng jiēduàn shú qīng, shú zhòng, rúhé xiāngfǔ xiāngchéng? Pǒ yǐnrén shēnsī.

前台科大管理學院院長盧希鵬就點出,我們的教育比較強調「讀書智慧」,讀書因而成為現在學生唯一的目標,但學校很少教的「街頭智慧」,其實才是離開學校後融入社會最重要的技巧。Qián Táikēdà Guǎnlǐ Xuéyuàn yuànzhǎng Lú Xīpéng jiù diǎnchū, wǒmen de jiàoyù bǐjiào qiángdiào “dúshū zhìhuì”, dúshū yīn’ér chéngwéi xiànzài xuéshēng wéiyī de mùbiāo, dàn xuéxiào hěn shǎo jiāo de “jiētóu zhìhuì”, qíshí cái shì líkāi xuéxiào hòu róngrù shèhuì zuì zhòngyào de jìqiǎo.

換個角度看事情Huàn ge jiǎodù kàn shìqing

盧希鵬說,「人類與猴子主要的差別之一,在於人類發明了『學校』,從此人類的學習開始與現實脫鉤。你看,猴子從小在叢林中學習,很快地就能獨立生存。人類從小在校園中學習,受教育20年後,步入社會叢林,卻什麼也不懂,好像隨時都會被野獸吃掉似的。」Lú Xīpéng shuō, “Rénlèi yǔ hóuzi zhǔyào de chābié zhī yī, zàiyú rénlèi fāmíngle ‘xuéxiào’, cóngcǐ rénlèi de xuéxí kāishǐ yǔ xiànshí tuōgōu. Nǐ kàn, hóuzi cóngxiǎo zài cónglín zhōng xuéxí, hěn kuài de jiù néng dúlì shēngcún. Rénlèi cóngxiǎo zài xiàoyuán zhōng xuéxí, shòu jiàoyù 20 nián hòu, bùrù shèhuì cónglín, què shénme yě bù dǒng, hǎoxiàng suíshí dōu huì bèi yěshòu chīdiào shìde.”

他認為,戴眼鏡的人類優點是能「聚焦」,解決核心問題;不戴眼鏡的猴子則因「周邊視野」開闊,機會與風險都能從容應對。盧希鵬希望學生讀書的同時也能綜觀大環境,因為核心與周邊同樣重要。Tā rènwéi, dài yǎnjìng de rénlèi yōudiǎn shì néng “jùjiāo”, jiějué héxīn wèntí; bú dài yǎnjìng de hóuzi zé yīn “zhōubiān shìyě” kāikuò, jīhuì yǔ fēngxiǎn dōu néng cóngróng yìngduì. Lú Xīpéng xīwàng xuéshēng dúshū de tóngshí yě néng zòngguān dà huánjìng, yīnwèi héxīn yǔ zhōubiān tóngyàng zhòngyào.

美商中經合集團總經理朱永光表示,讀書智慧跟街頭智慧都是人生中不可缺少的修練。學校教育重點往往放在「避免危險」,畢竟前人的經驗可讓後人少走很多曲折路,但只走熟悉的路,缺點是不敢突破,長期下來在不知不覺中失去了應變、創新思維,偏偏這是行走江湖時很重要的能力。Měishāng Zhōngjīnghé Jítuán zǒngjīnglǐ Zhū Yǒngguāng biǎoshì, dúshū zhìhuì gēn jiētóu zhìhuì dōu shì rénshēng zhōng bùkě quēshǎo de xiūliàn. Xuéxiào jiàoyù zhòngdiǎn wǎngwǎng fàng zài “bìmiǎn wēixiǎn”, bìjìng qiánrén de jīngyàn kě ràng hòurén shǎo zǒu hěn duō qūzhé lù, dàn zhǐ zǒu shúxī de lù, quēdiǎn shì bù gǎn túpò, chángqí xiàlái zài bùzhī bùjué zhōng shīqùle yìngbiàn, chuàngxīn sīwéi, piānpiān zhè shì xíngzǒu jiānghú shí hěn zhòngyào de nénglì.

朱永光認為,「當生活中遇到困難,有時我們也會回頭在書中找答案……,這是讀書智慧;街頭智慧某種程度來說,是書中讀到那些技巧的實驗。」Zhū Yǒngguāng rènwéi, “Dāng shēnghuó zhōng yùdào kùnnán, yǒushí wǒmen yě huì huítóu zài shū zhōng zhǎo dá’àn……, zhè shì dúshū zhìhuì; jiētóu zhìhuì mǒu zhǒng chéngdù lái shuō, shì shū zhōng dúdào nàxiē jìqiǎo de shíyàn.”

不同階段新領悟Bùtóng jiēduàn xīn lǐngwù

盧希鵬認為,「讀書智慧」靠的是讀書和記憶;「街頭智慧」要的是觀察與詮釋,兩者都很重要。朱永光也指出,兩者若能相輔相成,在關鍵時刻發揮互補的效果,將能讓個人在職場、創業過程或為人處世上更為圓融。Lú Xīpéng rènwéi, “dúshū zhìhuì” kào de shì dúshū hé jìyì; “jiētóu zhìhuì” yào de shì guānchá yǔ quánshì, liǎngzhě dōu hěn zhòngyào. Zhū Yǒngguāng yě zhǐchū, liǎngzhě ruò néng xiāngfǔ xiāngchéng, zài guānjiàn shíkè fāhuī hùbǔ de xiàoguǒ, jiāng néng ràng gèrén zài zhíchǎng, chuàngyè guòchéng huò wéirén chǔshì shàng gèngwéi yuánróng.

盧希鵬幽默地說,「關於思考術,你認為是人(讀書智慧)強還是猴子(街頭智慧)強?我只能說,人類愛看書,猴子善觀察…,如果你天生是猴子,就要多學學人;如果你本來就是人,不妨多學學猴子,或許有所突破。」Lú Xīpéng yōumò de shuō, “Guānyú sīkǎoshù, nǐ rènwéi shì rén (dúshū zhìhuì) qiáng háishi hóuzi (jiētóu zhìhuì) qiáng? Wǒ zhǐ néng shuō, rénlèi ài kàn shū, hóuzi shàn guānchá…, rúguǒ nǐ tiānshēng shì hóuzi, jiù yào duō xuéxue rén; rúguǒ nǐ běnlái jiù shì rén, bùfáng duō xuéxue hóuzi, huòxǔ yǒu suǒ túpò.”

Reading questions
  1. 離開學校融入社會,最重要的技巧為何?Líkāi xuéxiào róngrù shèhuì, zuì zhòngyào de jìqiǎo wèihé?
  2. 生活在叢林的猴子,面對風險為何能從容應對?Shēnghuó zài cónglín de hóuzi, miànduì fēngxiǎn wèihé néng cóngróng yìngduì?
  3. 創業家在實戰中出類拔萃,印證了什麼?Chuàngyèjiā zài shízhàn zhōng chūlèi bácuì, yìnzhèngle shénme?
  4. 學校教育的缺點為何?Xuéxiào jiàoyù de quēdiǎn wèihé?

摘要

讀書能力僅是評量獲得知識能力的方式之一,知識和經驗不能畫上等號,我們可以透過閱讀,把別人的經驗內化為自己的,閱讀和經驗是培養執行力(做事能力)最好的方法。Dúshū nénglì jǐn shì píngliáng huòdé zhīshì nénglì de fāngshì zhī yī, zhīshì hé jīngyàn bù néng huàshàng děnghào, wǒmen kěyǐ tòuguò yuèdú, bǎ biérén de jīngyàn nèihuà wéi zìjǐ de, yuèdú hé jīngyàn shì péiyǎng zhíxínglì (zuòshì nénglì) zuì hǎo de fāngfǎ.

讀書能力≠做事能力

我們常把讀書的能力和做事的能力混為一談,認為書讀不好,就沒有出息。其實這兩種能力,在本質上有很大的差別。Wǒmen cháng bǎ dúshū de nénglì hé zuòshì de nénglì hùnwéi yìtán, rènwéi shū dú bù hǎo, jiù méiyǒu chūxí. Qíshí zhè liǎng zhǒng nénglì, zài běnzhì shàng yǒu hěn dà de chābié.

讀書識字有先天上的條件限制。有一種人很聰明,識字卻很慢,甚至不能辨識字。閱讀時眼睛會跳行,也有寫字上的困難,這就是「失讀症(dyslexia)」。政治家邱吉爾、李光耀皆為此症所苦,但都不損其偉大。Dúshū shìzì yǒu xiāntiān shàng de tiáojiàn xiànzhì. Yǒu yì zhǒng rén hěn cōngmíng, shìzì què hěn màn, shènzhì bù néng biànshì zì. Yuèdú shí yǎnjīng huì tiàoháng, yě yǒu xiězì shàng de kùnnán, zhè jiù shì “shīdúzhèng (dyslexia)”. Zhèngzhìjiā Qiūjí’ěr, Lǐ Guāngyào jiē wèi cǐ zhèng suǒ kǔ, dàn dōu bù sǔn qí wěidà.

其他神經上的疾病,如「妥瑞氏症」,也有閱讀困難,但也都不礙患者成就一番事業。所以,對於讀書慢、開竅晚的孩子,我們動不動罵他笨、是豬,是非常不對的。這兩種能力,不能畫上等號。Qítā shénjīng shàng de jíbìng, rú “Tuǒruìshìzhèng”, yě yǒu yuèdú kùnnán, dàn yě dōu bú ài huànzhě chéngjiù yì fān shìyè. Suǒyǐ, duìyú dúshū màn, kāiqiào wǎn de háizi, wǒmen dòngbudòng mà tā bèn, shì zhū, shì fēicháng bú duì de. Zhè liǎng zhǒng nénglì, bù néng huàshàng děnghào.

教育的精神在使人類超越動物的本性,使天賦的能力得以發展出來。教育的做法,每個國家因其財政情況、或執政理念而有所不同,但此精神應該是放諸四海皆準。Jiàoyù de jīngshén zài shǐ rénlèi chāoyuè dòngwù de běnxìng, shǐ tiānfù de nénglì déyǐ fāzhǎn chūlái. Jiàoyù de zuòfǎ, měi ge guójiā yīn qí cáizhèng qíngkuàng, huò zhízhèng lǐniàn ér yǒu suǒ bùtóng, dàn cǐ jīngshén yīnggāi shì fàngzhū sìhǎi jiē zhǔn.

學術上已有無數論文在談knowing that(知其然)和knowing how(知其所以然)的差別。我們在此只問,如何提升國民的執行力。Xuéshù shàng yǐ yǒu wúshù lùnwén zài tán knowing that (zhī qí rán) hé knowing how (zhī qí suǒyǐ rán) de chābié. Wǒmen zài cǐ zhǐ wèn, rúhé tíshēng guómín de zhíxínglì.

我們必須區分出讀書能力(考試力),和獲得知識的能力(學習力)。因為前者僅是評量後者的方式之一,不是唯一、也不是最好的方式。Wǒmen bìxū qūfēn chū dúshū nénglì (kǎoshìlì), hé huòdé zhīshì de nénglì (xuéxílì). Yīnwèi qiánzhě jǐn shì píngliáng hòuzhě de fāngshì zhī yī, bú shì wéiyī, yě bú shì zuì hǎo de fāngshì.

要有好的執行力,這個人必須知識廣、見聞多;同時他的知識必須是有組織的,使他能立即提取。重要的是,這個人須有預見未來的能力,而且能事先防範、未雨綢繆。Yào yǒu hǎo de zhíxínglì, zhège rén bìxū zhīshì guǎng, jiànwén duō; tóngshí tā de zhīshì bìxū shì yǒu zǔzhī de, shǐ tā néng lìjí tíqǔ. Zhòngyào de shì, zhège rén xū yǒu yùjiàn wèilái de nénglì, érqiě néng shìxiān fángfàn, wèiyǔ chóumóu.

這個預見能力不用教,但必須靠經驗促發。對動物來說,凡是性命交關的事,一次就學會。其他的,只要眼睛看到,也自然就學會。因為,模仿這個最原始的學習機制——鏡像神經元,已經在人和猴子的大腦中找到了。Zhège yùjiàn nénglì búyòng jiāo, dàn bìxū kào jīngyàn cùfā. Duì dòngwù lái shuō, fánshì xìngmìng jiāoguān de shì, yí cì jiù xuéhuì. Qítā de, zhǐyào yǎnjīng kàndào, yě zìrán jiù xuéhuì. Yīnwèi, mófǎng zhège zuì yuánshǐ de xuéxí jīzhì——jìngxiàng shénjīngyuán, yǐjīng zài rén hé hóuzi de dànǎo zhōng zhǎodào le.

模仿的學習,就是有樣學樣。所以孟母要三遷,它本身是個內隱的學習,不用特別教,只要暴露在這個環境下,自然就會。Mófǎng de xuéxí, jiù shì yǒuyàng xuéyàng. Suǒyǐ Mèng mǔ yào sān qiān, tā běnshēn shì ge nèiyǐn de xuéxí, búyòng tèbié jiāo, zhǐyào bàolù zài zhège huánjìng xià, zìrán jiù huì.

現在腦造影技術的精進,已經逐漸解開基因和環境互動之謎。環境竟然可以改變基因的展現,令科學家非常震驚。Xiànzài nǎo zàoyǐng jìshù de jīngjìn, yǐjīng zhújiàn jiěkāi jīyīn hé huánjìng hùdòng zhī mí. Huánjìng jìngrán kěyǐ gǎibiàn jīyīn de zhǎnxiàn, lìng kēxuéjiā fēicháng zhènjīng.

最近發現,童年受虐會改變大腦中情緒調控的機制,使這孩子十五年後,容易有焦慮症、憂鬱症,甚至反社會的行為,更令我們對孩子的教養,不敢掉以輕心。Zuìjìn fāxiàn, tóngnián shòunüè huì gǎibiàn dànǎo zhōng qíngxù tiáokòng de jīzhì, shǐ zhè háizi shíwǔ nián hòu, róngyì yǒu jiāolǜzhèng, yōuyùzhèng, shènzhì fǎnshèhuì de xíngwéi, gèng lìng wǒmen duì háizi de jiàoyǎng, bù gǎn diàoyǐqīngxīn.

研究也顯示,父母對孩子的態度,決定了他的命運;而大人觀念的改變,是孩子成功的起點。Yánjiū yě xiǎnshì, fùmǔ duì háizi de tàidù, juédìngle tā de mìngyùn; ér dàrén guānniàn de gǎibiàn, shì háizi chénggōng de qǐdiǎn.

大人需把考試和做事能力分開(其實考試題目出得好壞,跟成績很有關係),也需了解成長和開竅需要時間,更要知道知識和經驗不能畫上等號。Dàrén xū bǎ kǎoshì hé zuòshì nénglì fēnkāi (qíshí kǎoshì tímù chū de hǎohuài, gēn chéngjì hěn yǒu guānxi), yě xū liǎojiě chéngzhǎng hé kāiqiào xūyào shíjiān, gèng yào zhīdào zhīshì hé jīngyàn bù néng huàshàng děnghào.

二度空間和三度空間的學習,在大腦上動用到的區域不同。經驗是促使神經連接最好的方法,所以教學應該盡量鼓勵學生動手做。Èr dù kōngjiān hé sān dù kōngjiān de xuéxí, zài dànǎo shàng dòngyòng dào de qūyù bùtóng. Jīngyàn shì cùshǐ shénjīng liánjiē zuì hǎo de fāngfǎ, suǒyǐ jiàoxué yīnggāi jǐnliàng gǔlì xuéshēng dòngshǒu zuò.

人生苦短,我們無法經驗到世界上所有的東西,但可以透過閱讀,把別人的經驗內化為自己的。閱讀和經驗是培養執行力最好的方法,若再加上毅力,則攻無不克、事無不成了。Rénshēng kǔduǎn, wǒmen wúfǎ jīngyàn dào shìjiè shàng suǒyǒu de dōngxi, dàn kěyǐ tòuguò yuèdú, bǎ biérén de jīngyàn nèihuà wéi zìjǐ de. Yuèdú hé jīngyàn shì péiyǎng zhíxínglì zuì hǎo de fāngfǎ, ruò zài jiāshàng yìlì, zé gōng wú bú kè, shì wú bù chéng le.

Reading questions
  1. 何謂「失讀症」?Héwèi “shīdúzhèng”?
  2. 教育的精神應該是什麼?Jiàoyù de jīngshén yīnggāi shì shénme?
  3. 什麼是「獲得知識的能力」?Shénme shì “huòdé zhīshì de nénglì”?
  4. 預見的能力如何取得?Yùjiàn de nénglì rúhé qǔdé?
  5. 最原始的學習機制為何?Zuì yuánshǐ de xuéxí jīzhì wèihé?
  6. 孩子的命運是怎麼決定的?Háizi de mìngyùn shì zěnme juédìng de?

Grammar

某種程度來說Ở một mức độ nào đó mà nói

  • 街頭智慧某種程度來說,是書中讀到那些技巧的實驗。Jiētóu zhìhuì mǒu zhǒng chéngdù lái shuō, shì shū zhōng dúdào nàxiē jìqiǎo de shíyàn.
Pattern某種程度來說

Ở một mức độ nào đó mà nói

表示雖然不完全相同,但可以說某事具有較高程度的情形。

Biểu thị tuy không hoàn toàn giống nhau nhưng có thể nói sự việc nào đó có tình trạng ở mức độ khá cao.

(一)請填入合適的詞語,並完成句子。Hãy điền từ ngữ thích hợp và hoàn thành câu.

  1. 主辦奧運,某種程度來說,可以視為______,因此______。

    Show answer
  2. 圈養保育動物,某種程度來說,是______,因為______。

    Show answer
  3. 婚姻,某種程度來說,即是______,藉由______,______。

    Show answer
  4. 洛桑管理學院將______列入評比,______,是肯定______,______。

    Show answer
  5. 企業與______緊密合作,______,足以______,______。

    Show answer

把 X 和 Y 混為一談Đánh đồng X và Y

  • 我們常把讀書的能力和做事的能力混為一談,認為書讀不好,就沒有出息。Wǒmen cháng bǎ dúshū de nénglì hé zuòshì de nénglì hùnwéi yìtán, rènwéi shū dú bù hǎo, jiù méiyǒu chūxí.
Pattern把 X 和 Y 混為一談

Đánh đồng X và Y

將不同的觀念、事物當成同類事情來討論。有說話者不同意這種行為的意思。

Xem những khái niệm, sự vật khác nhau như cùng một loại để bàn luận. Có hàm ý người nói không đồng tình với cách làm này.

(二)請將 X 和 Y 進行搭配,並以「把 X 和 Y 混為一談」完成下列句子。Hãy ghép X và Y, rồi dùng “把 X 和 Y 混為一談” để hoàn thành các câu sau.

Word bank:X:愛情X:文憑X:傾銷X:美容X:家具Y:生命Y:能力Y:行銷Y:整型Y:擺飾

  1. 不少新興經濟體把______和______混為一談,難怪______。

    Show answer
  2. 年輕人常把______和______混為一談,______就不想活了,______。

    Show answer
  3. 別把______,前者是______,後者則是______,得看經濟條件如何再買。

    Show answer
  4. 許多人把______,以為大學畢業就______。

    Show answer
  5. 愛美是人性,但似乎很多人把______了,造成______。

    Show answer

為……所苦Chịu khổ vì…, bị … làm khổ

  • 政治家邱吉爾、李光耀皆為此症所苦,但都不損其偉大。Zhèngzhìjiā Qiūjí’ěr, Lǐ Guāngyào jiē wèi cǐ zhèng suǒ kǔ, dàn dōu bù sǔn qí wěidà.
Pattern為……所苦

Chịu khổ vì…, bị … làm khổ

表示在某方面碰到了很大的困難,並且對做的事或生活造成了困擾與麻煩。

Biểu thị gặp khó khăn rất lớn ở phương diện nào đó, đồng thời gây phiền toái, rắc rối cho việc làm hoặc cuộc sống.

(三)請將下列詞語填入合適的空格中,並完成句子。Hãy điền các từ ngữ sau vào chỗ trống thích hợp và hoàn thành câu.

Word bank:缺乏電力照明巨額債務外語能力不足貧困

  1. 語言翻譯機是給為______所苦的人使用的,但______。

    Show answer
  2. 弱勢族群為______所苦,因為經濟條件不佳,難以______。

    Show answer
  3. 全世界約有三分之一的人,正為______所苦,到了夜晚就一片黑暗,無形中______。

    Show answer
  4. 舉辦奧運卻為______所苦的前車之鑑,不足以______。

    Show answer

不損(其)……Không làm tổn hại (đến) …

  • 政治家邱吉爾、李光耀皆為此症所苦,但都不損其偉大。Zhèngzhìjiā Qiūjí’ěr, Lǐ Guāngyào jiē wèi cǐ zhèng suǒ kǔ, dàn dōu bù sǔn qí wěidà.
Pattern不損(其)……

Không làm tổn hại (đến) …

表示某負面事項並不會對某特定方面造成傷害。

Biểu thị một điều tiêu cực nào đó không gây tổn hại đến một phương diện cụ thể nào.

(四)請將下列詞語填入合適的空格中,並完成句子。Hãy điền các từ ngữ sau vào chỗ trống thích hợp và hoàn thành câu.

Word bank:形象身分與地位成就營養成分健康

  1. 蒸、煮食物並______,是最大的優點,但華人______。

    Show answer
  2. 人只要有智慧,讀書讀得好不好,皆不損其______,因此______。

    Show answer
  3. 最近關於該政治人物的______,但並不損他的______,是因為______。

    Show answer
  4. 身材發福,只要不損其______,通常______,______。

    Show answer
  5. 該名嘴認為,離婚不損其______,不過昨晚他______,______。

    Show answer

不礙Không cản trở

  • 其他神經上的疾病,也有閱讀困難,但也都不礙患者成就一番事業。Qítā shénjīng shàng de jíbìng, yě yǒu yuèdú kùnnán, dàn yě dōu bú ài huànzhě chéngjiù yì fān shìyè.
Pattern不礙

Không cản trở

不會對某件事或動作造成妨礙。肯定形式則為「妨礙」。

Không gây cản trở cho việc hay hành động nào đó. Dạng khẳng định là “妨礙”.

(五)請將下列詞語填入合適的空格中,並完成句子。Hãy điền các từ ngữ sau vào chỗ trống thích hợp và hoàn thành câu.

Word bank:產品暢銷其發揮執行力其追求華麗的開閉幕典禮建立良好的人際關係其溝通

  1. 即使嬰兒不會說話,也不礙______,有經驗的父母______。

    Show answer
  2. 不少創業家從學校「脫逃」,仍不礙______,藉由______。

    Show answer
  3. 雖然神經大條,也不礙男性______,並______。

    Show answer
  4. 縱使高價銷售,卻不礙______,關鍵就在於______。

    Show answer
  5. ______的申奧城市,在獲得主辦權後,並不礙______。

    Show answer

X 的精神在(於)……Tinh thần của X là ở chỗ …

  • 教育的精神在使人類超越動物的本性,使天賦的能力得以發展出來。Jiàoyù de jīngshén zài shǐ rénlèi chāoyuè dòngwù de běnxìng, shǐ tiānfù de nénglì déyǐ fāzhǎn chūlái.
PatternX 的精神在(於)……

Tinh thần của X là ở chỗ …

指出某事的主要意義是什麼。

Chỉ ra ý nghĩa chủ yếu của một việc là gì.

(六)請填入合適的短語,並完成句子。Hãy điền cụm từ thích hợp và hoàn thành câu.

  1. 技職教育的精神在______,以______。

    Show answer
  2. 奧運的精神在於______,並______。

    Show answer
  3. 婚姻的精神在______,不僅僅是______。

    Show answer
  4. 學習外語的精神在______,因此______。

    Show answer
  5. 科學家表示,科技發明的精神在______,以及______。

    Show answer

得以Có thể, nhờ đó mà có thể

  • 教育的精神在使人類超越動物的本性,使天賦的能力得以發展出來。Jiàoyù de jīngshén zài shǐ rénlèi chāoyuè dòngwù de běnxìng, shǐ tiānfù de nénglì déyǐ fāzhǎn chūlái.
Pattern得以

Có thể, nhờ đó mà có thể

表示因為某種因素或是透過某種方法,就可以得到所希望的結果。

Biểu thị nhờ một nhân tố nào đó hoặc thông qua một phương pháp nào đó mà có thể đạt được kết quả mong muốn.

(七)請填入合適的詞語,並完成句子。Hãy điền từ ngữ thích hợp và hoàn thành câu.

  1. 設立了自然保護區後,貓熊得以______,在保育方面______。

    Show answer
  2. 面對該國低價傾銷,因政府未雨綢繆,才______。

    Show answer
  3. 由於「照亮基金會」的成立,全球43個國家的______,才得以______。

    Show answer
  4. 傳統的華人認為,買了房子才______,______。

    Show answer

有所 VCó phần …, ở mức độ nào đó …

  • 每個國家因其財政情況、或執政理念而有所不同。Měi ge guójiā yīn qí cáizhèng qíngkuàng, huò zhízhèng lǐniàn ér yǒu suǒ bùtóng.
Pattern有所 V

Có phần …, ở mức độ nào đó …

表示進行達到某個程度的動作,或情形有一定程度的改變。

Biểu thị hành động đạt đến một mức độ nào đó, hoặc tình hình có sự thay đổi ở một mức nhất định.

(八)請選填合適的詞語,並完成句子。Hãy chọn từ ngữ thích hợp để điền và hoàn thành câu.

Word bank:防範領悟突破應對期待成長

  1. 年輕時就______,不能對別人的協助有所______,免得______。

    Show answer
  2. 小白追求校花,由於情敵眾多,他必須有所______,要不然______。

    Show answer
  3. 失敗了幾次之後,孩子自然就會有所______,有所______,父母實在不必______。

    Show answer
  4. 政府對一些國家的傾銷,當然需要有所______,有所______,不能______。

    Show answer

區分(出)X 和 YPhân biệt (ra) X và Y

  • 我們必須區分出讀書能力(考試力),和獲得知識的能力(學習力)。Wǒmen bìxū qūfēn chū dúshū nénglì (kǎoshìlì), hé huòdé zhīshì de nénglì (xuéxílì).
Pattern區分(出)X 和 Y

Phân biệt (ra) X và Y

將兩者不同之處區別劃分出來,不混在一起。

Phân tách những điểm khác nhau của hai thứ ra, không lẫn lộn vào nhau.

(九)請根據語義,將下列 X 和 Y 進行搭配,並完成句子。Hãy dựa vào ngữ nghĩa, ghép X và Y dưới đây rồi hoàn thành câu.

Word bank:X:自信X:暫時需要協助的災民X:字面上的意義X:你所欣賞的Y:適合你的Y:自大Y:長期需要救濟的弱勢者Y:字面背後的意義

  1. 不少神經大條的男性,永遠區分不出______和______,使女友______。

    Show answer
  2. 選擇配偶時,得理性思考,區分出______和______,才能______。

    Show answer
  3. 行走江湖,得區分出______和______,才得以______。

    Show answer
  4. 政府單位在區分______和______上,若無法______,則______。

    Show answer

X 是 Y 的方式之一X là một trong những cách để Y

  • 因為前者僅是評量後者的方式之一,不是唯一、也不是最好的方式。Yīnwèi qiánzhě jǐn shì píngliáng hòuzhě de fāngshì zhī yī, bú shì wéiyī, yě bú shì zuì hǎo de fāngshì.
PatternX 是 Y 的方式之一

X là một trong những cách để Y

表示前者是進行後面動作的其中一個方式。

Biểu thị cái đứng trước là một trong những cách để thực hiện hành động đứng sau.

(十)請根據語義將 X 和 Y 進行搭配,並完成下列句子。Hãy dựa vào ngữ nghĩa ghép X và Y rồi hoàn thành các câu sau.

Word bank:X:安慰和理解X:保持笑容從容應對X:買一送一X:主辦大型國際賽事Y:促進旅遊業發展Y:行銷Y:和他/她站在同一陣線Y:脫穎而出

  1. 政府若想拼經濟,______是______的方式之一,必能______。

    Show answer
  2. 朋友不開心時,______是______的方式之一,可以______。

    Show answer
  3. 面對競爭,______是使人______的方式之一,不妨______。

    Show answer
  4. 商店______時,______是最佳______的方式之一,立刻______。

    Show answer

凡是Hễ là, phàm là

  • 對動物來說,凡是性命交關的事,一次就學會。Duì dòngwù lái shuō, fánshì xìngmìng jiāoguān de shì, yí cì jiù xuéhuì.
Pattern凡是

Hễ là, phàm là

將所有具有相同條件、性質、或特性的人、事、物集合起來,進行描述。

Gom tất cả người, việc, vật có cùng điều kiện, tính chất hoặc đặc tính lại để miêu tả.

(11)請填入合適的詞語,並完成句子。Hãy điền từ ngữ thích hợp và hoàn thành câu.

  1. 凡是______,皆可使後人______,______。

    Show answer
  2. 凡是______,必有風險,事前______,______。

    Show answer
  3. 凡是______,總是______,觀察動物的______,並______。

    Show answer
  4. 政府財政部門強調,凡是______,便須納稅,否則______,______。

    Show answer

解開……之謎Giải mã bí ẩn về …

  • 現在腦造影技術的精進,已經逐漸解開基因和環境互動之謎。Xiànzài nǎo zàoyǐng jìshù de jīngjìn, yǐjīng zhújiàn jiěkāi jīyīn hé huánjìng hùdòng zhī mí.
Pattern解開……之謎

Giải mã bí ẩn về …

透過實驗或分析,找出解答或是道理。

Thông qua thí nghiệm hoặc phân tích để tìm ra lời giải đáp hoặc đạo lý.

(12)請填入合適的詞,並完成短文。Hãy điền từ thích hợp và hoàn thành đoạn văn.

  1. 名畫「蒙娜麗莎的微笑」(Mona Lisa Smile),是達文西的作品,那神秘的笑容,吸引了許多好奇者,不少人在欣賞的同時,也希望解開______之謎,因為各人有各人的想法,成為了一大謎團。

    Show answer
  2. 除了藝術上有無法解開作者______之謎,歷史上的古埃及(Āijí, Egypt)文明,亦是不少專家學者皆渴望了解,在缺乏物力的當時,金字塔和人面獅身的建築,究竟是如何興建的?能解開______之謎者,必能登上媒體頭條。

    Show answer
  3. 此外,現代科學家仍渴望解開______之謎,那連光線都無法存在的地方,如何影響人類世界?得以解開______之謎者,無疑可獲得諾貝爾委員會的青睞。

    Show answer

把 X 和 Y 分開Tách X và Y ra

  • 大人需把考試和做事能力分開。Dàrén xū bǎ kǎoshì hé zuòshì nénglì fēnkāi.
Pattern把 X 和 Y 分開

Tách X và Y ra

意思為分離隔開,X 和 Y 可以是具體的人、事、物,或抽象的觀念。

Nghĩa là tách rời, ngăn ra; X và Y có thể là người, việc, vật cụ thể hoặc khái niệm trừu tượng.

(13)請將下列 X 和 Y 進行搭配,並完成句子。Hãy ghép X và Y dưới đây rồi hoàn thành câu.

Word bank:X:街頭智慧X:夢想X:傳授祕訣X:讀萬卷書Y:讓人聽教Y:行萬里路Y:讀書智慧Y:實際

  1. 有人把______和______分開,其實前者代表______,後者意味著______,兩者______。

    Show answer
  2. 把______和______分開,在人生不同階段______,將可______。

    Show answer
  3. 若不能把______和______分開,就容易陷入美好的想像中,並且______。

    Show answer
  4. 不善於人際關係者,老是不懂把______和______分開,自以為是好心幫助別人,卻缺乏______。

    Show answer

把 X 內化為 YBiến X thành của mình, thành Y

  • 但可以透過閱讀,把別人的經驗內化為自己的。Dàn kěyǐ tòuguò yuèdú, bǎ biérén de jīngyàn nèihuà wéi zìjǐ de.
Pattern把 X 內化為 Y

Biến X thành của mình, thành Y

將外在社會的知識、觀念、想法、價值觀等,慢慢轉化為自己的能力、心理與人格特質。

Dần dần chuyển hóa tri thức, quan niệm, suy nghĩ, giá trị quan… của xã hội bên ngoài thành năng lực, tâm lý và đặc điểm nhân cách của chính mình.

(14)請填入合適的詞語,並完成句子。Hãy điền từ ngữ thích hợp và hoàn thành câu.

  1. 學習的一個目的,即是把別人的經驗內化為自己的知識,______。

    Show answer
  2. 孩童觀察周遭,把______逐漸內化為______,______。

    Show answer
  3. 研究發現,長期受虐者常把______內化為______,______。

    Show answer
  4. 不少青少年會把______內化為______,______。

    Show answer

Notes

Easily confused words

脫逃 / 脫離tuōtáo / tuōlítrốn thoát / thoát ly, tách khỏi

由於事前有所防範,壞人難以脫逃。 (Vp)Yóuyú shìqián yǒu suǒ fángfàn, huàirén nányǐ tuōtáo. (Vp)Do đã phòng bị từ trước nên kẻ xấu khó mà trốn thoát. (Vp)

為了獨立,該地區宣布脫離某某國家。 (Vpt)Wèile dúlì, gāi dìqū xuānbù tuōlí mǒu mǒu guójiā. (Vpt)Để giành độc lập, khu vực đó tuyên bố tách khỏi quốc gia nào đó. (Vpt)

階段 / 階層jiēduàn / jiēcénggiai đoạn / tầng lớp

目前這件事還在計劃的階段,還沒實際開始。 (N)Mùqián zhè jiàn shì hái zài jìhuà de jiēduàn, hái méi shíjì kāishǐ. (N)Hiện nay việc này vẫn đang ở giai đoạn lên kế hoạch, chưa thật sự bắt đầu. (N)

有人把「藍領階級」看成是社會的中、低階層。 (N)Yǒurén bǎ “lánlǐng jiējí” kànchéng shì shèhuì de zhōng, dī jiēcéng. (N)Có người xem “giai cấp cổ xanh” là tầng lớp trung và thấp của xã hội. (N)

現實 / 實際xiànshí / shíjìhiện thực, thực tế / thực tế, thực sự

現實社會中的弱勢者,需要我們的幫助。 (N)Xiànshí shèhuì zhōng de ruòshìzhě, xūyào wǒmen de bāngzhù. (N)Những người yếu thế trong xã hội thực tế cần sự giúp đỡ của chúng ta. (N)

爺爺滿頭白髮,看起來比實際年紀更老。 (Vs)Yéye mǎntóu báifà, kàn qǐlái bǐ shíjì niánjì gèng lǎo. (Vs)Ông nội tóc bạc trắng đầu, trông già hơn tuổi thực. (Vs)

風險 / 危險fēngxiǎn / wēixiǎnrủi ro / nguy hiểm

雖然「街頭智慧」也能使人出類拔萃,但從學校教育「脫逃」,風險還是頗大。 (N)Suīrán “jiētóu zhìhuì” yě néng shǐ rén chūlèi bácuì, dàn cóng xuéxiào jiàoyù “tuōtáo”, fēngxiǎn háishi pǒ dà. (N)Tuy “trí tuệ đường phố” cũng giúp người ta nổi bật vượt trội, nhưng “trốn” khỏi giáo dục nhà trường thì rủi ro vẫn khá lớn. (N)

酒後開車太危險了!為了避免危險,你還是請人代駕吧。 (N)Jiǔ hòu kāichē tài wēixiǎn le! Wèile bìmiǎn wēixiǎn, nǐ háishi qǐng rén dàijià ba. (N)Uống rượu xong lái xe nguy hiểm quá! Để tránh nguy hiểm, bạn nên nhờ người lái hộ đi. (N)

應對 / 應變yìngduì / yìngbiànứng đối, đối đáp / ứng biến

他們家的孩子應對有禮,頗有教養。 (Vi)Tāmen jiā de háizi yìngduì yǒulǐ, pǒ yǒu jiàoyǎng. (Vi)Con cái nhà họ ứng đối lễ phép, khá có giáo dưỡng. (Vi)

火車出軌後,死傷慘重,有些孩童不知如何應變,嚇得痛哭流涕。 (Vi)Huǒchē chūguǐ hòu, sǐshāng cǎnzhòng, yǒuxiē háitóng bù zhī rúhé yìngbiàn, xià de tòngkū liútì. (Vi)Sau khi tàu hỏa trật bánh, thương vong nặng nề, một số trẻ em không biết ứng biến thế nào, sợ đến khóc lóc thảm thiết. (Vi)

周邊 / 周遭zhōubiān / zhōuzāoxung quanh, lân cận / xung quanh (môi trường quanh mình)

醫生戰戰兢兢地給病人動手術,因為怕傷害周邊神經。 (N)Yīshēng zhànzhànjīngjīng de gěi bìngrén dòng shǒushù, yīnwèi pà shānghài zhōubiān shénjīng. (N)Bác sĩ run run phẫu thuật cho bệnh nhân vì sợ làm tổn thương các dây thần kinh xung quanh. (N)

迷路時,發現周遭環境皆是自己所不熟悉的,小錢不禁焦慮起來了。 (N)Mílù shí, fāxiàn zhōuzāo huánjìng jiē shì zìjǐ suǒ bù shúxī de, Xiǎo Qián bùjīn jiāolǜ qǐlái le. (N)Khi lạc đường, phát hiện môi trường xung quanh toàn là nơi mình không quen, Tiểu Tiền không khỏi lo lắng. (N)

領悟 / 醒悟lǐngwù / xǐngwùlĩnh ngộ, nhận ra / tỉnh ngộ

聽完這場引人深思的演講後,學生們有所領悟了;至於各人領悟的做人心法,並不相同。 (Vpt)Tīngwán zhè chǎng yǐnrén shēnsī de yǎnjiǎng hòu, xuéshēngmen yǒu suǒ lǐngwù le; zhìyú gèrén lǐngwù de zuòrén xīnfǎ, bìng bù xiāngtóng. (Vpt)Nghe xong buổi diễn thuyết đáng suy ngẫm này, các học sinh đã có điều lĩnh ngộ; còn tâm pháp làm người mỗi người lĩnh ngộ thì không giống nhau. (Vpt)

政府早該醒悟了,就算全民學英文,也不見得能吸引觀光客前來。 (Vp)Zhèngfǔ zǎo gāi xǐngwù le, jiùsuàn quánmín xué Yīngwén, yě bú jiànde néng xīyǐn guānguāngkè qiánlái. (Vp)Chính phủ lẽ ra phải tỉnh ngộ từ lâu, dù toàn dân học tiếng Anh cũng chưa chắc thu hút được khách du lịch. (Vp)

詮釋 / 解釋quánshì / jiěshìdiễn giải / giải thích

不論現代舞或芭蕾舞,皆是用身體來詮釋藝術。 (V)Búlùn xiàndàiwǔ huò bālěiwǔ, jiē shì yòng shēntǐ lái quánshì yìshù. (V)Dù là múa hiện đại hay ba lê, đều là dùng cơ thể để diễn giải nghệ thuật. (V)

雖然有時我們解釋,別人不見得接受,卻不能不解釋。 (V)Suīrán yǒushí wǒmen jiěshì, biérén bú jiànde jiēshòu, què bù néng bù jiěshì. (V)Tuy đôi khi chúng ta giải thích, người khác chưa chắc chấp nhận, nhưng không thể không giải thích. (V)

時刻 / 時候shíkè / shíhòuthời khắc / lúc, khi

我覺得每天的晚餐時刻,是全家人一天中最美好的時刻。 (N)Wǒ juéde měitiān de wǎncān shíkè, shì quánjiārén yì tiān zhōng zuì měihǎo de shíkè. (N)Tôi thấy thời khắc bữa tối mỗi ngày là thời khắc đẹp nhất trong ngày của cả nhà. (N)

這個議題恐怕不適合這個時候談論吧! (N)Zhège yìtí kǒngpà bú shìhé zhège shíhòu tánlùn ba! (N)Đề tài này e rằng không thích hợp để bàn vào lúc này! (N)

效果 / 結果xiàoguǒ / jiéguǒhiệu quả / kết quả

說真的,這種處理方式的效果不如預期。 (N)Shuō zhēn de, zhè zhǒng chǔlǐ fāngshì de xiàoguǒ bùrú yùqí. (N)Nói thật, hiệu quả của cách xử lý này không như mong đợi. (N)

他們談了八年戀愛,結果居然分手了,朋友們對這樣的結果都很震驚。 (Conj, N)Tāmen tánle bā nián liàn’ài, jiéguǒ jūrán fēnshǒu le, péngyoumen duì zhèyàng de jiéguǒ dōu hěn zhènjīng. (Conj, N)Họ yêu nhau tám năm, kết quả lại chia tay, bạn bè đều rất sốc trước kết cục như vậy. (Conj, N)

個人 / 各人gèrén / gèréncá nhân / mỗi người

他自顧自地吃,並不在乎個人的形象。 (N)Tā zìgù zì de chī, bìng bú zàihu gèrén de xíngxiàng. (N)Anh ấy cứ lo ăn phần mình, không để ý đến hình tượng cá nhân. (N)

各人各有其優、缺點,不必羨慕。 (Ph)Gèrén gè yǒu qí yōu, quēdiǎn, búbì xiànmù. (Ph)Mỗi người đều có ưu, khuyết điểm riêng, không cần ngưỡng mộ. (Ph)

創業 / 創新chuàngyè / chuàngxīnkhởi nghiệp / đổi mới, sáng tạo

愈來愈多年輕人希望自行創業,不想當上班族。 (Vi)Yù lái yù duō niánqīngrén xīwàng zìxíng chuàngyè, bù xiǎng dāng shàngbānzú. (Vi)Ngày càng nhiều người trẻ muốn tự khởi nghiệp, không muốn làm nhân viên văn phòng. (Vi)

具有創新思維的人,一切想法皆從突破現在的情況出發。 (Vi)Jùyǒu chuàngxīn sīwéi de rén, yíqiè xiǎngfǎ jiē cóng túpò xiànzài de qíngkuàng chūfā. (Vi)Người có tư duy đổi mới thì mọi ý tưởng đều xuất phát từ việc đột phá tình hình hiện tại. (Vi)

Easily confused words

事業 / 職業shìyè / zhíyèsự nghiệp / nghề nghiệp

母親常開玩笑地說,她的事業即是成就了五個孩子。 (N)Mǔqīn cháng kāi wánxiào de shuō, tā de shìyè jíshì chéngjiùle wǔ ge háizi. (N)Mẹ thường đùa rằng sự nghiệp của bà chính là nuôi nên năm đứa con. (N)

任何一種職業皆對社會有所貢獻。 (N)Rènhé yì zhǒng zhíyè jiē duì shèhuì yǒu suǒ gòngxiàn. (N)Bất kỳ nghề nghiệp nào cũng đều có đóng góp cho xã hội. (N)

本性 / 本能běnxìng / běnnéngbản tính / bản năng

只有在危險時刻,才能看出一個人的本性。 (N)Zhǐyǒu zài wēixiǎn shíkè, cái néng kànchū yí ge rén de běnxìng. (N)Chỉ trong lúc nguy hiểm mới thấy được bản tính của một người. (N)

面對危險時的自我保護,是動物的本能。 (N)Miànduì wēixiǎn shí de zìwǒ bǎohù, shì dòngwù de běnnéng. (N)Tự bảo vệ mình khi đối mặt nguy hiểm là bản năng của động vật. (N)

理念 / 理想lǐniàn / lǐxiǎnglý niệm, quan điểm / lý tưởng

老闆夫婦的經營理念完全不同。 (N)Lǎobǎn fūfù de jīngyíng lǐniàn wánquán bùtóng. (N)Lý niệm kinh doanh của hai vợ chồng ông chủ hoàn toàn khác nhau. (N)

理想與現實之間,差別很大嗎? (N)Lǐxiǎng yǔ xiànshí zhījiān, chābié hěn dà ma? (N)Giữa lý tưởng và thực tế, khác biệt có lớn không? (N)

學術 / 學問xuéshù / xuéwènhọc thuật / học vấn, kiến thức

學術研究的工作,不是人人都做得來的。 (N)Xuéshù yánjiū de gōngzuò, bú shì rénrén dōu zuò de lái de. (N)Công việc nghiên cứu học thuật không phải ai cũng làm được. (N)

別小看它,其中大有學問呢! (N)Bié xiǎokàn tā, qízhōng dà yǒu xuéwèn ne! (N)Đừng coi thường nó, bên trong có nhiều điều đáng học lắm đấy! (N)

調控 / 調整tiáokòng / tiáozhěngđiều tiết, điều khiển / điều chỉnh

若聲音調控得好,則能發揮其效果。 (V)Ruò shēngyīn tiáokòng de hǎo, zé néng fāhuī qí xiàoguǒ. (V)Nếu điều tiết âm thanh tốt thì có thể phát huy hiệu quả. (V)

有些病只要調整飲食習慣,不必吃藥也能好。 (V)Yǒuxiē bìng zhǐyào tiáozhěng yǐnshí xíguàn, búbì chī yào yě néng hǎo. (V)Có một số bệnh chỉ cần điều chỉnh thói quen ăn uống, không cần uống thuốc cũng khỏi. (V)

憂鬱 / 焦慮yōuyù / jiāolǜu uất, trầm cảm / lo âu

長期在屋內,人容易憂鬱,是不是? (Vs)Chángqí zài wū nèi, rén róngyì yōuyù, shì bu shì? (Vs)Ở trong nhà lâu dài, người ta dễ u uất, đúng không? (Vs)

不能在教授規定的時間內交作業,使小楊相當焦慮。 (Vs)Bù néng zài jiàoshòu guīdìng de shíjiān nèi jiāo zuòyè, shǐ Xiǎo Yáng xiāngdāng jiāolǜ. (Vs)Không thể nộp bài trong thời gian giáo sư quy định khiến Tiểu Dương khá lo lắng. (Vs)

教養 / 教育jiàoyǎng / jiàoyùnuôi dạy, giáo dưỡng / giáo dục

教養孩子並不容易,即使歷經辛苦的教養過程,也不保證孩子有教養。 (V, N)Jiàoyǎng háizi bìng bù róngyì, jíshǐ lìjīng xīnkǔ de jiàoyǎng guòchéng, yě bù bǎozhèng háizi yǒu jiàoyǎng. (V, N)Nuôi dạy con cái không hề dễ, dù trải qua quá trình nuôi dạy vất vả cũng không bảo đảm con có giáo dưỡng. (V, N)

教育專家表示,相較於學校教育,家庭教育更為重要。 (N)Jiàoyù zhuānjiā biǎoshì, xiāngjiào yú xuéxiào jiàoyù, jiātíng jiàoyù gèngwéi zhòngyào. (N)Chuyên gia giáo dục cho biết so với giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình quan trọng hơn. (N)

區域 / 領域qūyù / lǐngyùkhu vực / lĩnh vực

現代國際間,強調區域經濟的合作與連結。 (N)Xiàndài guójì jiān, qiángdiào qūyù jīngjì de hézuò yǔ liánjié. (N)Trong quốc tế hiện đại, người ta nhấn mạnh sự hợp tác và liên kết kinh tế khu vực. (N)

鏡像神經元這個領域中,吳教授的研究出類拔萃。 (N)Jìngxiàng shénjīngyuán zhège lǐngyù zhōng, Wú jiàoshòu de yánjiū chūlèi bácuì. (N)Trong lĩnh vực nơ-ron gương, nghiên cứu của giáo sư Ngô nổi bật vượt trội. (N)

促使 / 促發cùshǐ / cùfāthúc đẩy, khiến cho / kích hoạt, làm phát sinh

愛心促使人們的捐款源源不絕。 (V)Àixīn cùshǐ rénmen de juānkuǎn yuányuán bùjué. (V)Lòng yêu thương thúc đẩy tiền quyên góp của mọi người liên tục không dứt. (V)

租借貓熊有利可圖,促發了動物保護的另一波拉鋸。 (V)Zūjiè māoxióng yǒulì kětú, cùfāle dòngwù bǎohù de lìng yì bō lājù. (V)Cho thuê gấu trúc có lợi nhuận, làm bùng phát thêm một đợt giằng co khác về bảo vệ động vật. (V)

Exercises

(15)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 小張後悔加入黑社會,想要______該組織,於是利用颱風夜成功______。

    Show answer

(16)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 現______社會,有穩定收入的家庭是最希望國家穩定的______。

    Show answer

(17)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. ______上,我覺得你的想法太不______了,夢想當然要追求,但是______生活也不能不管啊!

    Show answer

(18)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 老闆說,他當然知道做生意是有______的,但是如果是經過仔細地考慮,就算有______,也不會讓公司產生立即的______。

    Show answer

(19)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 王經理說,根據他多年的職場經驗,一個很懂得______進退的年輕人,他的______能力也是很強的。李經理,你也同意嗎?

    Show answer

(20)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 學校附近的店家,所賣的電腦______設備商品,價錢都比較便宜,所以我______朋友們都前往選購。

    Show answer

(21)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 小黃吸菸、喝酒,從來不認為這樣會影響健康,但在生病後,他終於______了,後悔自己不注意健康,這時候他也才______到健康的重要。

    Show answer

(22)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 這場改編自莎士比亞(Shāshìbǐyà, Shakespeare)作品的舞碼,有些地方我們不太明白,所以請那位莎士比亞專家給我們說明______,可是他的______方式有些部分我不太同意。

    Show answer

(23)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 政府決定開放大陸市場,如果我們公司想要進入該市場,現在正是______,在這個重要的關鍵______,我們得做出最正確的決定。

    Show answer

(24)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 他告訴我,這種減肥藥______非常好,一定讓我滿意,我完全不考慮就吃了,______被送到醫院,差點兒就死了,這就是我亂吃減肥藥的______。

    Show answer

(25)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 關於垃圾分類,我說說我______的意見,因為這跟整個社會有關,所以我認為______皆有責任,每個人都必須動手做,要不然達不到環境保護的目標。

    Show answer

(26)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 想要自己______當老闆,一定要有一些跟別人不一樣的______想法,如果無法表現自己的特色,就無法跟別人競爭。

    Show answer

(27)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 雖然目前他的______是便利商店的店員,但只要他繼續努力,將來如果要發展自己的______,並不是不可能。

    Show answer

(28)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 雖然他是個______善良的人,但是遇到情況緊急時,也可能殺人,這是人的______。

    Show answer

(29)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 我們因為有共同的______,所以合開了一家公司,但是最後因兩個人的經營______不同,而決定結束營業,各自成立自己的公司。

    Show answer

(30)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 這位語法學家的______好得不得了,難怪他在語言學界的______地位非常高。

    Show answer

(31)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 政府改變經濟政策,所以我們公司也必須______我們的計畫,特別是生產速度必須______,否則會造成市場的不穩定。

    Show answer

(32)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 生意失敗讓他心情很差,時常覺得______,當每個月要付房租時,他心裡更是不安,非常緊張、______。

    Show answer

(33)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 重視孩子______的家長,在教孩子的時候比較有耐心,而且也比較重視孩子學校______的品質。

    Show answer

(34)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 亞洲這個______,在現代舞______成就最高的人,你認為是誰呢?

    Show answer

(35)練習Luyện tập (điền từ thích hợp trong nhóm từ dễ nhầm lẫn ở trên)

  1. 因為經濟上的競爭,______了兩國之間的貿易戰爭,這也______兩國積極地研發如何讓產業升級。

    Show answer