Bài 12

这个季节天气变化很快

Zhège jìjié tiānqì biànhuà hěn kuài

Mùa này thời tiết thay đổi rất nhanh

Mục tiêu bài học

  • Nghe hiểu và trao đổi được về thời tiết, các mùa trong năm và hoạt động ngoài trời.
  • Nắm vững câu ghép lựa chọn "或者……,或者……" và cách dùng mở rộng của bổ ngữ xu hướng "起来", "下来".
  • Nắm vững cách dùng của phó từ chỉ phạm vi "就" để biểu thị số lượng ít hoặc ngoại lệ.

Từ mới trong bài

  • 街
    dt.
    jiēphố, đường phố
  • 开花
    đgt.
    kāihuānở hoa, trổ hoa
  • 公园
    dt.
    gōngyuáncông viên
  • 船
    dt.
    chuánthuyền
  • 工作日
    dt.
    gōngzuòrìngày làm việc
  • 地方
    dt.
    dìfangđịa điểm, nơi
  • 刚才
    dt.
    gāngcáivừa rồi, lúc nãy
  • 刮
    đgt.
    guā(gió) thổi
  • 风
    dt.
    fēnggió
  • 新闻
    dt.
    xīnwéntin tức
  • 伞
    dt.
    sǎnô, dù
  • 借
    đgt.
    jièmượn
  • 把
    lượng.
    bǎcái, chiếc (vật có tay cầm)
  • 雨衣
    dt.
    yǔyīáo mưa
  • 变
    đgt.
    biànthay đổi
  • 季节
    dt.
    jìjiémùa
  • 变化
    đgt./dt.
    biànhuàthay đổi, sự thay đổi
  • 冬天
    dt.
    dōngtiānmùa đông
  • 常常
    phó.
    chángchángthường xuyên
  • 关注
    đgt.
    guānzhùquan tâm
  • 四季
    dt.
    sìjìbốn mùa
  • 春天
    dt.
    chūntiānmùa xuân
  • 夏天
    dt.
    xiàtiānmùa hè
  • 凉快
    tt.
    liángkuaimát mẻ
  • 秋天
    dt.
    qiūtiānmùa thu
  • 叶子
    dt.
    yèzilá
  • 变成
    đgt.
    biànchéngtrở thành, biến thành

Từ mở rộng

天气 (Thời tiết)

  • 阳光yángguāngánh nắng
  • 云yúnmây
  • 雷léisấm sét

自然 (Thiên nhiên)

  • 花朵huāduǒhoa
  • 树叶shùyèlá cây
  • 天空tiānkōngbầu trời

Ngữ pháp trọng tâm

  • Câu ghép lựa chọn "或者……,或者……"

    或者 + Vế 1, 或者 + Vế 2

    Câu ghép lựa chọn "或者……,或者……" biểu thị lựa chọn một trong số hai hoặc nhiều phương án khác nhau, thường dùng trong văn nói.

    • 或者明天去,或者后天去,我给你打电话。Huòzhě míngtiān qù, huòzhě hòutiān qù, wǒ gěi nǐ dǎ diànhuà. (Hoặc mai đi, hoặc ngày kia đi, tôi sẽ gọi điện cho bạn.)
    • 我们或者今天去电影院看电影,或者明天在家看电影。Wǒmen huòzhě jīntiān qù diànyǐngyuàn kàn diànyǐng, huòzhě míngtiān zài jiā kàn diànyǐng. (Chúng ta hoặc hôm nay đi rạp xem phim, hoặc mai ở nhà xem phim.)
    • 晚饭你自己选,或者吃中国菜,或者吃日本菜,或者吃泰国菜。Wǎnfàn nǐ zìjǐ xuǎn, huòzhě chī Zhōngguó cài, huòzhě chī Rìběn cài, huòzhě chī Tàiguó cài. (Bữa tối bạn tự chọn, hoặc ăn món Trung, hoặc ăn món Nhật, hoặc ăn món Thái.)
    • 周末我们或者去爬山,或者去看电影。Zhōumò wǒmen huòzhě qù páshān, huòzhě qù kàn diànyǐng. (Cuối tuần chúng ta hoặc đi leo núi, hoặc đi xem phim.)
    • 你可以或者写邮件,或者打电话通知他。Nǐ kěyǐ huòzhě xiě yóujiàn, huòzhě dǎ diànhuà tōngzhī tā. (Bạn có thể hoặc viết email, hoặc gọi điện thông báo cho anh ấy.)
  • Cách dùng mở rộng của bổ ngữ xu hướng (2) "起来"

    Động từ/Tính từ + 起来 (+ tân ngữ) + 来

    Bổ ngữ xu hướng "起来" đặt sau động từ hoặc tính từ, biểu thị hành động bắt đầu diễn ra hoặc chuyển sang một trạng thái mới. Nếu động từ mang tân ngữ, tân ngữ đặt giữa "起" và "来".

    • 雨已经下起来了。Yǔ yǐjīng xià qǐlái le. (Mưa đã bắt đầu rơi rồi.)
    • 最近天气热起来了。Zuìjìn tiānqì rè qǐlái le. (Dạo này thời tiết bắt đầu nóng lên rồi.)
    • 怎么突然刮起风来了?Zěnme tūrán guā qǐ fēng lái le? (Sao đột nhiên nổi gió lên vậy?)
    • 看到那张照片,大家都笑了起来。Kàndào nà zhāng zhàopiàn, dàjiā dōu xiàole qǐlái. (Nhìn thấy tấm ảnh đó, mọi người đều bật cười.)
    • 他写完作业就唱起歌来了。Tā xiěwán zuòyè jiù chàng qǐ gē lái le. (Anh ấy làm xong bài tập là hát lên.)
  • Phó từ chỉ phạm vi "就"

    就 + số lượng nhỏ/mức độ thấp; hoặc 就 + danh từ/cụm danh từ (chỉ ngoại lệ)

    Phó từ chỉ phạm vi "就" đặt trước động từ mang số lượng để biểu thị số lượng ít, mức độ thấp hoặc thời gian ngắn. "就" cũng có thể đặt trước danh từ hoặc cụm danh từ để biểu thị tình huống ngoại lệ.

    • 北京常常下雪,但听说今年就下了一次。Běijīng chángcháng xiàxuě, dàn tīngshuō jīnnián jiù xiàle yí cì. (Bắc Kinh hay có tuyết, nhưng nghe nói năm nay chỉ có một lần.)
    • 他昨天就看了十分钟书。Tā zuótiān jiù kànle shí fēnzhōng shū. (Hôm qua anh ấy chỉ đọc sách 10 phút.)
    • 我每天书包里都放着雨伞,就今天没带。Wǒ měitiān shūbāo lǐ dōu fàngzhe yǔsǎn, jiù jīntiān méi dài. (Ngày nào tôi cũng để ô trong cặp, chỉ có hôm nay là không mang theo.)
    • 你们点的菜都挺好吃的,就我点的这个菜不太好吃。Nǐmen diǎn de cài dōu tǐng hǎochī de, jiù wǒ diǎn de zhège cài bú tài hǎochī. (Món các bạn gọi đều khá ngon, chỉ có món tôi gọi là không ngon lắm.)
    • 这次考试大家都考得很好,就他没考好。Zhè cì kǎoshì dàjiā dōu kǎo de hěn hǎo, jiù tā méi kǎohǎo. (Kỳ thi này mọi người đều thi tốt, chỉ có anh ấy là thi không tốt.)
  • Cách dùng mở rộng của bổ ngữ xu hướng (3) "下来"

    Động từ + 下来

    Bổ ngữ xu hướng "下来" đặt sau động từ, biểu thị hoàn thành một hành động tốn thời gian, tốn sức hoặc cần vượt qua khó khăn nhất định.

    • 这一年多住下来,我还是更喜欢北京的四季。Zhè yì nián duō zhù xiàlái, wǒ háishi gèng xǐhuan Běijīng de sìjì. (Sống ở đây hơn một năm rồi, tôi vẫn thích bốn mùa ở Bắc Kinh hơn.)
    • 这半年练下来,他画画的水平提高了不少。Zhè bàn nián liàn xiàlái, tā huàhuà de shuǐpíng tígāole bùshǎo. (Luyện tập nửa năm nay, trình độ vẽ tranh của anh ấy đã tiến bộ khá nhiều.)
    • 5000米的长跑比赛,没想到我跑下来了。Wǔqiān mǐ de chángpǎo bǐsài, méi xiǎngdào wǒ pǎo xiàlái le. (Cuộc thi chạy đường dài 5000 mét, không ngờ tôi lại chạy hết được.)
    • 谢谢你一直帮助我,才让我坚持下来。Xièxie nǐ yìzhí bāngzhù wǒ, cái ràng wǒ jiānchí xiàlái. (Cảm ơn bạn đã luôn giúp đỡ tôi, mới khiến tôi kiên trì được đến giờ.)
    • 这本书对我来说很难,我用了一个月终于读下来了。Zhè běn shū duì wǒ láishuō hěn nán, wǒ yòngle yí ge yuè zhōngyú dú xiàlái le. (Cuốn sách này với tôi rất khó, tôi mất một tháng cuối cùng cũng đọc xong được.)

Hội thoại và bài khóa

  • Bài khoá 1 – Đi dạo trên phố

    白
    白家月
    王老师,您看,这条街上的树都开花了。Wáng lǎoshī, nín kàn, zhè tiáo jiē shàng de shù dōu kāihuā le.
    Cô Vương ơi, cô xem, cây trên phố này đều nở hoa rồi.
    王
    王一飞
    上周我去公园坐船了,公园里的花也开了。Shàng zhōu wǒ qù gōngyuán zuò chuán le, gōngyuán lǐ de huā yě kāi le.
    Tuần trước cô đi công viên chèo thuyền, hoa trong công viên cũng nở rồi.
    白
    白家月
    天气这么好,下午我也想去公园坐船。Tiānqì zhème hǎo, xiàwǔ wǒ yě xiǎng qù gōngyuán zuò chuán.
    Thời tiết đẹp thế này, chiều nay em cũng muốn đi công viên chèo thuyền.
    王
    王一飞
    去吧!今天是工作日,人应该不多。Qù ba! Jīntiān shì gōngzuòrì, rén yīnggāi bù duō.
    Đi đi! Hôm nay là ngày làm việc, chắc không đông người đâu.
    白
    白家月
    您有时间吗?我想跟您一起去。Nín yǒu shíjiān ma? Wǒ xiǎng gēn nín yìqǐ qù.
    Cô có thời gian không ạ? Em muốn đi cùng cô.
    王
    王一飞
    我今天下午有课,不能去太远的地方。Wǒ jīntiān xiàwǔ yǒu kè, bù néng qù tài yuǎn de dìfang.
    Chiều nay cô có tiết học, không thể đi chỗ quá xa được.
    白
    白家月
    那咱们换一天去?Nà zánmen huàn yì tiān qù?
    Vậy chúng ta đổi sang ngày khác đi?
    王
    王一飞
    行。或者明天去,或者后天去,我给你打电话。Xíng. Huòzhě míngtiān qù, huòzhě hòutiān qù, wǒ gěi nǐ dǎ diànhuà.
    Được. Hoặc mai đi, hoặc ngày kia đi, cô sẽ gọi điện cho em.

    Nghe bài khóa, chọn đáp án đúng

    1.
    这条街的环境怎么样?Cảnh quan con phố này thế nào?
    2.
    她们今天为什么不去公园?Vì sao hôm nay họ không đi công viên?

    Trả lời câu hỏi theo bài khóa

    1.
    上周王一飞去公园做什么了?Tuần trước Vương Nhất Phi đến công viên làm gì?
    2.
    白家月今天想做什么?Hôm nay Bạch Gia Nguyệt muốn làm gì?
    3.
    她们可能什么时候去公园?Họ có thể đi công viên vào lúc nào?
  • Bài khoá 2 – Trú mưa

    白
    白家月
    刚才还是大晴天呢,怎么突然就刮起风来了?Gāngcái hái shì dà qíngtiān ne, zěnme tūrán jiù guā qǐ fēng lái le?
    Vừa nãy còn nắng to mà, sao đột nhiên lại nổi gió lên thế?
    王
    王一飞
    好像新闻里说今天有雨。Hǎoxiàng xīnwén lǐ shuō jīntiān yǒu yǔ.
    Hình như tin tức nói hôm nay có mưa.
    白
    白家月
    啊?我每天书包里都放着雨伞,就今天没带。À? Wǒ měitiān shūbāo lǐ dōu fàngzhe yǔsǎn, jiù jīntiān méi dài.
    Hả? Ngày nào em cũng để ô trong cặp, chỉ hôm nay là không mang theo.
    王
    王一飞
    我可以借给你,我车里有一把伞和一件雨衣。Wǒ kěyǐ jiè gěi nǐ, wǒ chē lǐ yǒu yì bǎ sǎn hé yí jiàn yǔyī.
    Cô có thể cho em mượn, trong xe cô có một cái ô và một cái áo mưa.
    白
    白家月
    谢谢,希望下午天气能变好。Xièxie, xīwàng xiàwǔ tiānqì néng biàn hǎo.
    Cảm ơn cô, hy vọng chiều nay thời tiết sẽ tốt hơn.
    王
    王一飞
    这个季节天气变化很快。Zhège jìjié tiānqì biànhuà hěn kuài.
    Mùa này thời tiết thay đổi rất nhanh.
    白
    白家月
    雨已经下起来了,咱们快点儿走吧。Yǔ yǐjīng xià qǐlái le, zánmen kuài diǎnr zǒu ba.
    Mưa đã bắt đầu rơi rồi, chúng ta đi nhanh lên thôi.

    Nghe bài khóa, chọn đáp án đúng

    1.
    新闻里说今天会是什么天气?Bản tin nói hôm nay thời tiết sẽ thế nào?
    2.
    这个季节的天气是什么样的?Thời tiết mùa này như thế nào?

    Trả lời câu hỏi theo bài khóa

    1.
    白家月今天带雨伞了吗?Hôm nay Bạch Gia Nguyệt có mang ô không?
    2.
    王一飞可以借给白家月什么?Vương Nhất Phi có thể cho Bạch Gia Nguyệt mượn gì?
    3.
    她们现在要做什么?为什么?Bây giờ họ định làm gì? Vì sao?
  • Bài khoá 3 – Nói về khí hậu Bắc Kinh

    白
    白家月
    您来这里已经一年多了,习惯了吧?Nín lái zhèlǐ yǐjīng yì nián duō le, xíguàn le ba?
    Cô đến đây đã hơn một năm rồi, quen rồi chứ ạ?
    王
    王一飞
    别的早就习惯了,就是天气我还不太习惯。Biéde zǎo jiù xíguàn le, jiùshì tiānqì wǒ hái bú tài xíguàn.
    Những thứ khác thì quen từ lâu rồi, chỉ có thời tiết là cô vẫn chưa quen lắm.
    白
    白家月
    为什么?您不喜欢这里的天气吗?Wèishénme? Nín bù xǐhuan zhèlǐ de tiānqì ma?
    Tại sao ạ? Cô không thích thời tiết ở đây à?
    王
    王一飞
    我觉得冬天太冷了。Wǒ juéde dōngtiān tài lěng le.
    Cô thấy mùa đông lạnh quá.
    白
    白家月
    冬天虽然冷,但是下雪的时候特别漂亮。Dōngtiān suīrán lěng, dànshì xiàxuě de shíhou tèbié piàoliang.
    Mùa đông tuy lạnh, nhưng lúc có tuyết thì đẹp lắm.
    王
    王一飞
    我也喜欢雪。北京常常下雪,但听说今年就下了一次。Wǒ yě xǐhuan xuě. Běijīng chángcháng xiàxuě, dàn tīngshuō jīnnián jiù xiàle yí cì.
    Cô cũng thích tuyết. Bắc Kinh hay có tuyết, nhưng nghe nói năm nay chỉ có một lần.
    白
    白家月
    我没关注过北京的天气,但是新闻里说过,今年冬天很多地方雪下得都少了。Wǒ méi guānzhùguo Běijīng de tiānqì, dànshì xīnwén lǐ shuōguo, jīnnián dōngtiān hěn duō dìfang xuě xià de dōu shǎo le.
    Em chưa để ý đến thời tiết Bắc Kinh, nhưng tin tức có nói, mùa đông năm nay nhiều nơi tuyết rơi ít hơn.

    Nghe bài khóa, chọn đáp án đúng

    1.
    王一飞来这里多长时间了?Vương Nhất Phi đến đây được bao lâu rồi?
    2.
    白家月是怎么知道今年很多地方都下雪少的?Làm sao Bạch Gia Nguyệt biết năm nay nhiều nơi ít tuyết?

    Trả lời câu hỏi theo bài khóa

    1.
    王一飞对什么还不太习惯?Vương Nhất Phi vẫn chưa quen với điều gì?
    2.
    白家月为什么喜欢冬天?Vì sao Bạch Gia Nguyệt thích mùa đông?
    3.
    新闻里说过什么?Bản tin đã nói gì?
  • Bài khoá 4 – Nhật ký về bốn mùa

    我离开北京到这里工作一年多了。Wǒ líkāi Běijīng dào zhèlǐ gōngzuò yì nián duō le.
    Tôi rời Bắc Kinh đến đây làm việc đã hơn một năm rồi.
    这一年多住下来,我还是更喜欢北京的四季。Zhè yì nián duō zhù xiàlái, wǒ háishi gèng xǐhuan Běijīng de sìjì.
    Sống ở đây hơn một năm rồi, tôi vẫn thích bốn mùa ở Bắc Kinh hơn.
    北京的春天最舒服,天气不冷不热。Běijīng de chūntiān zuì shūfu, tiānqì bù lěng bú rè.
    Mùa xuân Bắc Kinh dễ chịu nhất, thời tiết không lạnh không nóng.
    夏天白天很热,但是晚上比较凉快。Xiàtiān báitiān hěn rè, dànshì wǎnshang bǐjiào liángkuai.
    Mùa hè ban ngày rất nóng, nhưng buổi tối khá mát mẻ.
    秋天树上的叶子都变成了红色、黄色,非常漂亮。Qiūtiān shùshàng de yèzi dōu biànchéngle hóngsè, huángsè, fēicháng piàoliang.
    Mùa thu lá trên cây đều chuyển thành màu đỏ, màu vàng, rất đẹp.
    冬天不但冷,而且风很大,我最不喜欢冬天。Dōngtiān búdàn lěng, érqiě fēng hěn dà, wǒ zuì bù xǐhuan dōngtiān.
    Mùa đông không những lạnh, mà gió còn to, tôi không thích mùa đông nhất.
    每个人都有自己最喜欢的季节,你最喜欢哪个季节呢?Měi ge rén dōu yǒu zìjǐ zuì xǐhuan de jìjié, nǐ zuì xǐhuan nǎge jìjié ne?
    Mỗi người đều có mùa mình thích nhất, bạn thích mùa nào nhất?

    Nghe bài khóa, chọn đáp án đúng

    1.
    王一飞喜欢哪个城市的四季?Vương Nhất Phi thích bốn mùa của thành phố nào?
    2.
    王一飞觉得北京哪个季节最舒服?Vương Nhất Phi thấy mùa nào ở Bắc Kinh dễ chịu nhất?

    Trả lời câu hỏi theo bài khóa

    1.
    北京的夏天是什么样的?Mùa hè ở Bắc Kinh như thế nào?
    2.
    北京的秋天是什么样的?Mùa thu ở Bắc Kinh như thế nào?
    3.
    王一飞为什么最不喜欢冬天?Vì sao Vương Nhất Phi không thích mùa đông nhất?

Bài tập vận dụng

Từ cho sẵn:A 刮 B 地方 C 把 D 借 E 季节 F 常常 G 刚才 H 关注 I 变成 J 变

1.
突然________起风来了,可能会下雨。
2.
我在昨天拍照的________等你,别走错了。
3.
这________雨伞不大不小,可以放在书包里。
4.
我把这件雨衣________给你吧,我开车不需要穿。
5.
这个________北京不冷不热,很多人都在这个时候来旅游。
6.
A:这里的冬天________下雪吗? B:不是,每年就二月雪最多。
7.
A:________下大雨了,天气凉快了很多。 B:没错,每天都能这么凉快就好了。
8.
A:这几天天气不好,我怕下午的飞机会晚点。 B:放心吧,我一直在________天气,下午是晴天。
9.
A:这里以前是一片草地,现在________了学校和医院。 B:是啊,变化真大,都不认识了。
10.
A:下了一晚上的雪,外面全都________白了。 B:是的,太漂亮了!我是第一次见到这么大的雪,咱们出去看看吧。